برای سرمایهگذاران، سال ۲۰۲۵ زیر سایه تعرفههای گسترده تجاری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گذشت؛ اقدامی که در ابتدای سال بازارهای جهانی را دچار آشفتگی کرد و تا مدتها معاملهگران را در بلاتکلیفی نگه داشت.
با این حال، اگر سرمایهگذاریها در بخشهای درست انجام میشد، این سال میتوانست بسیار سودآور باشد. رشدهای بزرگ طلا و نقره، جهش بیسابقه سهام مرتبط با هوش مصنوعی و افت شدید دلار در برابر ارزهای اصلی، همگی روندهای ماندگاری بودند که توجه بازار را به خود جلب کردند. در ادامه، مهمترین داستانهای بازار در سال ۲۰۲۵ مرور میشود.
آشوب تعرفهای
تعرفههای موسوم به «روز آزادی» ترامپ در آوریل شوک بزرگی به بازارهای جهانی وارد کرد و برخی از شدیدترین نوسانها در سالهای اخیر را رقم زد. سهام، ارزها و اوراق قرضه در روزهای پس از اعلام این تصمیم به شدت بالا و پایین شدند؛ زیرا سرمایهگذاران پیامدهای یک جنگ تجاری تمامعیار جهانی را میسنجیدند.
شاخص اساندپی ۵۰۰ آمریکا طی چند روز تا ۱۵ درصد سقوط کرد و شاخص نوسان ویکس به ۵۷/۵ رسید؛ بسیار بالاتر از میانگین بلندمدت حدود ۲۰ و دومین سطح بالای خود از زمان همهگیری کرونا. شاخص اماسسیآی جهانی نیز نوسانهای روزانهای را تجربه کرد که در دههها کمسابقه بود؛ بهویژه زمانی که ترامپ ابتدا موج تعرفهها را اعلام کرد و سپس از بسیاری از سختگیرانهترین آنها عقب نشست.
تب هوش مصنوعی در والاستریت
بلافاصله پس از «روز آزادی»، فصل اعلام سود شرکتها آغاز شد و نگاه سرمایهگذاران تغییر کرد. عملکرد قوی غولهای فناوری آمریکا و درک فزاینده از ابعاد عظیم هزینهکرد در حوزه هوش مصنوعی، پس از شوک تعرفهها خبرهای مثبتی به بازار داد و به بازگشت قیمت سهام کمک کرد.
با هجوم پول به سمت فناوری، بزرگترین شرکتهای آمریکا از مرزهای ارزش بازار چند تریلیون دلاری عبور کردند. در این موج، سهام انویدیا بیش از دو برابر کف قیمتی آوریل شد و این شرکت به نخستین شرکت با ارزش ۵ تریلیون دلار تبدیل شد. با تمرکز بیسابقه شاخص اساندپی ۵۰۰، سرنوشت بازار سهام آمریکا بیش از هر زمان دیگری به غولهای هوش مصنوعی گره خورده است. این پرسش محوری شکل گرفت که آیا ارزش مجموع ۲۱ تریلیون دلاری بخش فناوری آمریکا میتواند همچنان موتور بازار باقی بماند؛ ایدهای واحد که اکنون بیش از هر زمان دیگری تعیینکننده مسیر بازار است.
تردید درباره دلار
پس از جهش شدید در اواخر سال گذشته به امید پیروزی ترامپ در انتخابات، دلار بدترین سال خود از ۲۰۱۷ را تجربه کرد. شاخص دلار که ارزش آن را در برابر سبدی از شش ارز میسنجد، از کمی پیش از مراسم تحلیف ژانویه رو به کاهش گذاشت و پس از اعلام تعرفههای گسترده آوریل، افت آن شتاب گرفت.
در حالی که سهام و اوراق قرضه پس از شوک «روز آزادی» تا حدی بهبود یافتند، شاخص دلار کمتر از ۲ درصد بالاتر از کفهای پس از تعرفهها قرار دارد. جذابیت دلار کمرنگتر شده و حتی بدون دشمنی ژئوپلیتیک با آمریکا نیز تردید نسبت به آن افزایش یافته است. بخشی از ریسکی که سرمایهگذاران در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ به دلار نسبت دادهاند، بهسادگی از بین نخواهد رفت.
معامله فوموی طلا
ترس، محرک اصلی رفتار سرمایهگذاران در این سال بود؛ ترس از تعرفهها، بدهیهای فزاینده آمریکا، رکود اقتصادی و جنگها. طلا همه این نگرانیها را جذب کرد و با ادامه روند صعودی خیرهکننده خود، ترس دیگری را هم افزود؛ ترس از جا ماندن از بازار.
بانکهای مرکزی، مدیران دارایی، سرمایهگذاران خرد و حتی فعالان رمزارز به سمت شمش هجوم آوردند. ورود سرمایه به صندوقهای قابل معامله مبتنی بر طلا به بالاترین سطح از زمان همهگیری نزدیک شد. قیمت طلا در مارس از ۳۰۰۰ دلار در هر اونس عبور کرد و در ۲۴ دسامبر به ۴۵۰۰ دلار رسید. با رشد ۷۱ درصدی، طلا بهترین عملکرد سالانه خود از ۱۹۷۹ را ثبت کرد. این جهش همچنین بازتاب تغییر نگاه به دلار بهعنوان ارز ذخیره اصلی جهان است؛ بهویژه با متنوعسازی ذخایر ارزی توسط بانکهای مرکزی، از جمله چین، به نفع طلا.
جنبوجوش در بازار اوراق ژاپن
بدترین عملکرد در میان بازارهای بزرگ اوراق قرضه در سال ۲۰۲۵ به ژاپن تعلق داشت. ترکیب تورم رو به افزایش، برنامههای سنگین هزینهای دولت و کاهش تقاضای خریداران سنتی، موج فروش بزرگی ایجاد کرد. بازده اوراق ۱۰ساله ۰/۹ واحد درصد افزایش یافت و به ۲/۰۴ درصد رسید که بالاترین سطح در حدود دو دهه است؛ بازده اوراق ۳۰ساله نیز نزدیک به ۱/۱ واحد درصد رشد کرد و به ۳/۴۳ درصد رسید.
اوراق دولتی ژاپن که زمانی بازاری آرام تلقی میشد، به کانون نگرانی درباره عدم توازن عرضه و تقاضا در بدهیهای بلندمدت بدل شد. نگرانیهای مشابه درباره حجم بالای استقراض، نگاه سرمایهگذاران به بدهیهای بهظاهر بسیار امن در بریتانیا، فرانسه و آمریکا را نیز خدشهدار کرد و برخی کشورها فروش اوراق بلندمدت را کاهش دادند. در بریتانیا، نگرانی از تورم سرسخت و مدیریت مالی دولت کارگر، هزینه استقراض بلندمدت را در ژانویه به بالاترین سطح ۱۶ ساله و بالاترین در گروه هفت رساند؛ هرچند بودجه نوامبر تا حدی این فشار را کاهش داد. هشدار داده میشود که هزینههای استقراض بلندمدت میتواند در سال آینده مشکلسازتر شود، بهویژه اگر افزایش بازدهها در ژاپن سرمایهها را به داخل این کشور بازگرداند.
ترن هوایی رمزارزها
سرمایهگذاران رمزارز سال را با شور فراوان آغاز کردند. دولت ترامپ از این صنعت حمایت میکرد و قیمتها پیدرپی رکورد میزد. اما پایان سال با افت قابل توجه همراه شد؛ بزرگترین نزول از ۲۰۲۲ تاکنون.
ترامپ داراییهای دیجیتال را به اولویت راهبردی ملی تبدیل کرد؛ آمریکا ذخیره رمزارزی راهاندازی کرد و برخی پروندههای حقوقی مهم علیه شرکتهای این حوزه کنار گذاشته شد. رئیسجمهور نیز بهطور شخصی وارد این فضا شد و در ۲۰۲۵ یک میمکوین و کسبوکارهای خانوادگی رمزارزی راهاندازی کرد. این اقدامات قیمت بیتکوین و توکنهایی مانند اتر و سولانا را به رکوردهای جدید رساند.
همزمان، عرضههای اولیه سهام شرکتهای رمزارزی رونق گرفت و صدها شرکت بورسی به تقلید از راهبرد انباشت بیتکوین، به ذخیره توکنها روی آوردند که باعث جهش سهامشان شد.
اما این جشن دوام نیاورد. نگرانی از اهرمهای بالا قیمتها را پایین کشید و بازار در مسیر پایان سالی ضعیفتر از آغاز آن قرار گرفت. سهام شرکتهای موسوم به خزانه رمزارزی سقوط شدیدی داشت و برخی تا ۹۰ درصد پایینتر از اوج تابستان معامله میشوند؛ سهام شرکتهای بزرگ رمزارزی نیز کاهش یافته است.
