بانکها، کسبوکارها و خریداران بلغارستان این هفته خود را برای خداحافظی با واحد پول «لو» آماده میکردند تا از اول ژانویه به یورو بپیوندند؛ گامی دیرهنگام که با هیجان، تردید و حتی خشم در برخی محافل همراه شده است.
بلغارستان، کشور ساحلی دریای سیاه در جنوبشرقی اتحادیه اروپا، پس از برآورده کردن معیارهای رسمی از جمله تورم، کسری بودجه، هزینههای وامگیری بلندمدت و ثبات نرخ ارز، به بیستویکمین عضو منطقه یورو تبدیل میشود.
این اقدام دو سال پس از پیوستن کرواسی در ژانویه ۲۰۲۳ انجام میشود و شمار استفادهکنندگان یورو را به بیش از ۳۵۰ میلیون نفر میرساند. عضویت در منطقه یورو، افزون بر استفاده از اسکناس و سکههای یورو، به معنای داشتن کرسی در شورای سیاستگذاری نرخ بهره بانک مرکزی اروپا نیز هست.
با وجود تلاش دولتهای پیاپی از زمان پیوستن به اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۷، نظرسنجیها نشان میدهد کشور بالکانیِ ۶/۷ میلیون نفری بر سر این موضوع دوپاره است؛ هرچند کسبوکارها عمدتاً موافقاند.
برخی نگران افزایش قیمتها هستند یا به ساختار سیاسی داخلی بدبیناند؛ آن هم در میانه بحرانی که این ماه به کنارهگیری دولت و اعتراضهای گسترده علیه افزایشهای پیشنهادی مالیاتی انجامید. در کشوری با پیوندهای تاریخی فرهنگی و سیاسی با روسیه، گروهی نیز نسبت به نزدیکی بیشتر به اروپا محتاطاند.
یک بازنشسته در صوفیه گفت: «مخالفم؛ نخست چون لو پول ملی ماست. دوم اینکه اروپا به سوی افول میرود؛ موضوعی که حتی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در راهبرد جدید امنیت ملی به آن اشاره کرده است. شاید من زنده نباشم، اما مسیر کلی همین است.»
با این حال، در خیابانها و فروشگاههای صوفیه آمادهسازیها جریان دارد. قیمتها از میوه تا بطریهای شراب به هر دو واحد لو و یورو نمایش داده میشود. بیلبوردهای دولتی نرخ برابری یورو و لو را با پیام «گذشته مشترک؛ آینده مشترک؛ پول مشترک» نشان میدهند و آگهیهای تلویزیونی نیز تغییر پیشِ رو را یادآوری میکنند.
برخی شهروندان از این تصمیم استقبال کردهاند و میگویند سفر برای همه، بهویژه جوانان، با یورو آسانتر میشود. کسبوکارهای فعال در تجارت فرامرزی نیز حامی این تغییرند و تأکید میکنند حذف تبدیل ارز و صدور دوباره فاکتورها هزینهها و پیچیدگیها را کم میکند.
