انتظار میرفت اقتصاد کانادا پس از افت گسترده در ماه اکتبر، در نوامبر اندکی بهبود یافته باشد، اما دادهها نشان میدهد سهماهه چهارم سال تحت فشار صنایع آسیبدیده از تعرفهها، دورهای ضعیف خواهد بود. برآورد اولیه اداره آمار کانادا نشان میدهد تولید ناخالص داخلی بر پایه صنعت در نوامبر ۰/۱ درصد رشد کرده است؛ این در حالی است که در اکتبر ۰/۳ درصد کاهش ثبت شده بود.
مجموع این دو ماه نشان میدهد اقتصاد کانادا برای جلوگیری از ثبت رشد منفی دیگر در پایان سال با چالش جدی روبهرو است و این وضعیت سالی پرنوسان را به شکلی همچنان ناپایدار به پایان میبرد. هرچند کاهش اکتبر تا حدی قابل انتظار بود، گستردگی افت در بخشهای مختلف توجه بسیاری را جلب کرد.
بیشترین سهم از کاهش ماهانه مربوط به بخش تولید بود که ۱/۵ درصد کوچک شد. درون این بخش، اغلب زیرشاخهها یا بدون رشد بودند یا افت کردند و بیشترین کاهش به صنایع وابسته به تجارت مانند تجهیزات الکتریکی، ماشینآلات و محصولات چوبی مربوط میشد. تولیدکنندگان محصولات چوبی بهویژه آسیب دیدند و تولید آنها در اکتبر ۷/۳ درصد کاهش یافت.
بخش چوب نرم کانادا هشدار داده است که تولیدکنندگان در دوره مالیاتهای بالای واردات آمریکا با چالشهای بزرگی روبهرو هستند و این وضعیت پیامدهای گستردهای برای جوامع محلی و کارکنان وابسته به کارخانهها دارد. مالیاتهای وارداتی آمریکا بر چوب نرم کانادا در حال حاضر در مجموع به ۴۵/۱۶ درصد میرسد که شامل عوارض ضددامپینگ و جبرانی ۳۵/۱۶ درصدی و تعرفه جدید ۱۰ درصدی است؛ در حالی که پیشتر این نرخ ۱۴/۴ درصد بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اواخر سپتامبر اعمال تعرفهها بر چوب و دیگر محصولات چوبی را علیه کانادا و چند کشور دیگر اعلام کرد که از ۱۴ اکتبر اجرایی شد. او به بند ۲۳۲ قانون گسترش تجارت آمریکا استناد کرد که اجازه میدهد به بهانه امنیت ملی تعرفه وضع شود.
خدمات آموزشی نیز در اکتبر به کاهش تولید ماهانه دامن زد که عمدتا ناشی از اعتصاب معلمان در استان آلبرتا بود. دادههای ماهانه تولید ناخالص داخلی تصویری از اقتصادی ارائه میدهد که بهتدریج شتاب خود را از دست میدهد. تولید واقعی در اکتبر نسبت به سال قبل تنها ۰/۴ درصد رشد داشت که کندترین آهنگ از زمان همهگیری محسوب میشود.
با این حال، اقتصاد کانادا در سال جاری مقاومتر از انتظار بسیاری عمل کرده است. در سهماهه سوم سال، تولید ناخالص داخلی واقعی بر پایه مخارج با نرخ سالانه ۲/۶ درصد رشد کرد که فراتر از پیشبینیها بود. وضعیت اقتصاد آمریکا نیز مشابه است؛ اقتصاد این کشور در سهماهه سوم با رشد ۴/۳ درصدی، بهترین عملکرد دو سال اخیر را ثبت کرد.
خانوارها محرک اصلی این رشد بودند و مصرف در آمریکا با وجود افزایش قیمت برخی کالاها به دلیل تعرفهها، با نرخ سالانه ۳/۵ درصد افزایش یافت. با این حال انتظار میرود رشد اقتصاد آمریکا در سهماهه چهارم به دلیل تعطیلی ۴۳ روزه دولت فدرال کند شود.
هنوز مشخص نیست دادههای جدید چه تاثیری بر تصمیمهای نرخ بهره بانکهای مرکزی دو کشور خواهد داشت. بانک مرکزی کانادا اوایل ماه جاری نرخ سیاستی خود را در سطح ۲/۲۵ درصد حفظ کرد و تیف مکلم، رئیس این بانک، به تابآوری اقتصاد در برابر تعرفههای آمریکا و تورم نزدیک به هدف ۲ درصدی اشاره کرد.
رشد قوی اشتغال یکی از نشانههای این تابآوری بوده است. در ماه گذشته ۵۴ هزار شغل جدید ایجاد شد و نرخ بیکاری با کاهش ۰/۴ واحد درصدی به ۶/۵ درصد رسید؛ سومین ماه پیاپی افزایش اشتغال. با این حال، دوام این وضعیت روشن نیست و بهبود نهچندان چشمگیر تولید ناخالص داخلی در نوامبر در تضاد با گزارش قوی بازار کار قرار دارد و میتواند نشانه تضعیف دوباره دادههای اشتغال در آینده باشد.
