روز پنجشنبه، ارزش دلار آمریکا به شدت کاهش یافت و بازارهای سهام جهانی سقوط کردند؛ زیرا سرمایهگذاران نسبت به پیامدهای اقتصادی تعرفههای جدید دونالد ترامپ واکنش نشان دادند.
ارزش دلار ۱/۸ درصد در برابر سبدی از ارزهای اصلی کاهش یافت که بدترین عملکرد روزانه آن از سال ۲۰۲۲ محسوب میشود. این افت ناشی از نگرانیهای فزاینده درباره تأثیر تعرفههای گسترده بر واردات آمریکا بر رشد اقتصادی و افزایش احتمال کاهش سریعتر نرخ بهره توسط فدرال رزرو بود.
افت شدید شاخص دلار
لی هاردمن، تحلیلگر ارشد در بانک MUFG، گفت: «این یک فروش گسترده برای دلار بوده است.» او این کاهش را نتیجه شرایط «رکودی-تورمی» در ایالات متحده دانست که در آن تعرفهها موجب افزایش تورم و کاهش رشد اقتصادی میشوند. همچنین، عدم اطمینان نسبت به سیاستگذاریهای غیرقابل پیشبینی دولت آمریکا موجب تضعیف اعتماد سرمایهگذاران شده است.
روز چهارشنبه، کاخ سفید از اعمال تعرفه ۱۰ درصدی بر تقریباً تمام واردات ایالات متحده خبر داد. علاوه بر این، تعرفههایی ۲۰ درصدی بر کالاهای اتحادیه اروپا و ۳۴ درصدی بر واردات چین وضع شد که تنشهای تجاری را تشدید کرد.
واکنش شدید بازارهای سهام
بازارهای سهام اروپا و آسیا سقوط کردند؛ در حالی که معاملات آتی ایالات متحده نیز نشاندهنده کاهشهای بیشتر بود. شاخص Stoxx Europe 600 با ۲/۳ درصد افت مواجه شد و سهام شرکتهای مصرفی، مالی و انرژی بیشترین ضرر را متحمل شدند. سرمایهگذاران نگران تأثیر اقتصادی تعرفهها و اقدامات تلافیجویانه احتمالی از سوی سایر کشورها هستند.
ژیکای چن، مدیر بازارهای نوظهور جهانی در BNP Paribas، گفت: «این بدتر از حد انتظار است و هیچ راهی برای کماهمیت جلوه دادن آن وجود ندارد.»
سهام شرکتهای صادراتمحور به شدت سقوط کرد. سهام شرکتهای آدیداس و پوما هرکدام ۱۰ درصد کاهش یافتند، سهام بانک استاندارد چارترد ۹ درصد افت کرد و شرکت خودروسازی ولوو حدود ۱۲ درصد از ارزش خود را از دست داد.
در والاستریت، معاملات آتی شاخص S&P 500 نشاندهنده کاهش ۳/۴ درصدی در بازگشایی بازار بود. سهام بانکهای آمریکایی نیز با افت مواجه شدند؛ گلدمن ساکس در معاملات پیش از بازار نزدیک به ۵ درصد کاهش یافت و جیپی مورگان ۴ درصد افت کرد. در بخش فناوری، سهام انویدیا تقریباً ۶ درصد سقوط کرد.
استفان جن، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری Eurizon SLJ، گفت: «جنگ تجاری بسیار پیچیده شده است. بازارهای مالی باید این شوک را تحمل کنند تا زمانی که برخی از تعرفهها برداشته شوند.»
کاهش اعتماد به دلار به عنوان دارایی امن
در شرایط بحرانهای مالی، دلار معمولاً به عنوان یک دارایی امن در نظر گرفته میشود؛ اما افت شدید آن نشاندهنده نگرانیهای رو به رشد درباره ثبات سیاستگذاریهای اقتصادی آمریکا است.
جورج ساراولوس از دویچه بانک اظهار داشت: «رویکرد دولت آمریکا در تعیین تعرفهها، سؤالات جدی درباره اعتبار سیاستهای اقتصادی ایجاد کرده و موجب تضعیف اعتماد به دلار شده است.»
با کاهش ارزش دلار، یورو ۲ درصد افزایش یافت و به ۱/۱۰۸ دلار رسید که بزرگترین رشد روزانه آن از سال ۲۰۲۲ محسوب میشود. همچنین، ین ژاپن ۱/۹ درصد تقویت شد زیرا سرمایهگذاران به دنبال داراییهای امن بودند.

تأثیر جهانی و واکنش بازار اوراق قرضه
شاخص FTSE 100 بریتانیا ۱/۵ درصد کاهش یافت، شاخص Topix ژاپن با ۳/۱ درصد افت بسته شد و شاخص هنگسنگ هنگکنگ ۱/۵ درصد سقوط کرد. بدترین عملکرد مربوط به شاخص بازار سهام ویتنام بود که نزدیک به ۷ درصد کاهش یافت؛ زیرا این کشور با تعرفهای ۴۶ درصدی (یکی از بالاترین میزان تعرفههای جدید) مواجه شد.
سرمایهگذاران برای حفظ سرمایه خود به اوراق قرضه دولتی روی آوردند. بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا ۰/۱۱ درصد کاهش یافت و به ۴/۰۹ درصد رسید؛ زیرا قیمت این اوراق افزایش یافت.
انتظارات برای کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو نیز تغییر کرد. معاملهگران اکنون انتظار دارند که فدرال رزرو تا پایان سال ۲۰۲۵ سه تا چهار مرتبه نرخ بهره را به میزان ۰/۲۵ درصد کاهش دهد (در حالی که پیشتر تنها سه کاهش نرخ بهره پیشبینی میشد).
مارک هافل، مدیر ارشد سرمایهگذاری در UBS، گفت: «حتی اگر برخی از تعرفهها تا پایان سال کاهش یابند، شوک اولیه و نااطمینانیهای ناشی از آن احتمالاً باعث کاهش رشد اقتصادی ایالات متحده شده و رشد سالانه ۲۰۲۵ را به حدود ۱ درصد یا کمتر خواهد رساند.»