به طور کلی موتور یکی از حیاتیترین و اصلیترین اجزای سیستم آسانسور است. و بهعنوان قلب تپنده آسانسور شناخته می شود. این وسیله وظیفه تأمین نیروی لازم برای جابجایی کابین آسانسور را بر عهده دارد.
عملکرد صحیح، ایمنی، مصرف انرژی و حتی میزان صدای آسانسور تا حد زیادی به نوع و کیفیت موتور وابسته است. به همین دلیل، شناخت ساختار موتور آسانسور و تفاوت بین مدلهای مختلف، برای کاربران، تکنسینها و تصمیمگیران فنی اهمیت زیادی دارد.

موتور آسانسور چگونه کار میکند؟
بهطور کلی، موتور آسانسور نیروی الکتریکی را به نیروی مکانیکی تبدیل میکند تا کابین آسانسور در مسیر عمودی حرکت کند. این نیرو از طریق سیستم انتقال قدرت (گیربکس یا مستقیم) به فلکه کششی منتقل میشود و باعث حرکت سیمبکسل و در نتیجه جابجایی کابین و وزنه تعادل میگردد.
عملکرد موتور باید کاملاً هماهنگ با سیستم کنترل، ترمز و ایمنی آسانسور باشد تا حرکت نرم، یکنواخت و ایمن فراهم شود.
انواع موتور آسانسور
موتورهای آسانسور انواع مختلفی دارند که هر یک از آنها برای کاربردها و شرایط خاصی مناسب هستند. انتخاب نوع موتور مناسب برای یک آسانسور بستگی به عوامل متعددی مانند ارتفاع ساختمان، بار مورد نیاز، سرعت و کارایی مورد انتظار دارد.
1)موتور آسانسور گیربکسی
موتور گیربکسی یکی از قدیمیترین و رایجترین انواع موتور آسانسور است. در این نوع، نیروی موتور از طریق گیربکس به فلکه منتقل میشود.
این نوع موتور بیشتر در آسانسورهای با سرعت پایین تا متوسط استفاده میشود.
مزایای موتور گیربکس
افزایش و کاهش سرعت و گشتاور: گیربکسها با تنظیم نسبت دندهها، میتوانند سرعت و گشتاور موتور را بهینه کنند، که این ویژگی به ویژه در ساختمانهای با ارتفاع متوسط و پایین که نیاز به سرعتهای متغیر دارند، بسیار مفید است.
هزینه اولیه مقرون به صرفه: موتور آسانسور گیربکسدار به دلیل ساختار سادهتر و قطعات ارزانتر، هزینه اولیه کمتری نسبت به موتورهای بدون گیربکس دارد. این امر آنها را گزینهای اقتصادی برای پروژههای ساختمانی با بودجه محدود میسازد.
پایداری و کارایی در ارتفاعات متوسط و پایین: این موتورها به خوبی در ساختمانهایی با ارتفاعات متوسط و پایین عملکرد مناسبی دارند. و میتوانند نیازهای جابجایی عمودی را با کارایی مطلوب تأمین کنند.
معایب موتور گیربکس
صدا و ارتعاش: یکی از معایب موتورهای گیربکسدار، تولید صدای بیشتر و ارتعاشات ناشی از عملکرد گیربکس است. این مسئله ممکن است در محیطهای مسکونی یا اداری حساس به صدا، مشکلساز شود.
نگهداری و تعمیرات بیشتر: به دلیل وجود قطعات مکانیکی بیشتر، موتورهای گیربکسدار نیاز به نگهداری و سرویسهای دورهای بیشتری دارند. این امر میتواند به افزایش هزینههای نگهداری و کاهش زمان بهرهوری منجر شود.
2) موتور آسانسور گیرلس(بدون گیربکس)
موتور گیرلس نسل جدیدتری از موتورهای آسانسور است که در آن گیربکس حذف شده و موتور بهصورت مستقیم فلکه را به حرکت درمیآورد.
ویژگیها و مزایای موتورهای آسانسور گیرلس
کارایی بالا: به دلیل نداشتن گیربکس، این موتورها با کارایی بالاتری عمل میکنند. انرژی الکتریکی به طور مستقیم به انرژی مکانیکی تبدیل میشود، که باعث افزایش بهرهوری و کاهش اتلاف انرژی میشود.
حرکت نرم و بدون لرزش: یکی از بزرگترین مزایای موتورهای گیرلس، حرکت نرم و روان کابین آسانسور است. نبود گیربکس منجر به کاهش لرزشها و صداهای ناخواسته میشود، که تجربه حرکت راحتتری را برای مسافران فراهم میآورد.
طراحی فشرده و اندازه کوچکتر: موتورهای گیرلس به دلیل طراحی فشرده و کوچکتر خود، فضای کمتری را اشغال میکنند. این ویژگی به ویژه در ساختمانهایی که فضای موتورخانه محدود است، بسیار مفید است.
نیاز کمتر به تعمیرات و نگهداری: با توجه به ساختار سادهتر و قطعات کمتر، این موتورها نیاز به تعمیرات و نگهداری کمتری دارند. نبود گیربکس به معنای کاهش خرابیهای مکانیکی و هزینههای نگهداری است.

تفاوت موتور گیربکسی و گیرلس آسانسور
| ویژگی | موتورگیربکسی | موتورگیرلس |
| راندمان | متوسط | بالا |
| مصرف انرژی | بیشتر | کمتر |
| صدا و لرزش | بیشتر | کمتر |
| نیاز به موتورخانه | دارد | ندارد (در اغلب موارد) |
| مناسب برای | ساختمانهای کمارتفاع | ساختمانهای بلند و پرتردد |
مشخصات فنی مهم موتور آسانسور
هنگام بررسی موتور آسانسور، توجه به مشخصات فنی اهمیت زیادی دارد:
توان موتور (kW)
توان موتور باید متناسب با ظرفیت آسانسور، تعداد طبقات و سرعت حرکت انتخاب شود. انتخاب توان نامناسب میتواند باعث کاهش عمر موتور یا افزایش مصرف انرژی شود.
سرعت نامی
سرعت موتور با سرعت حرکت کابین ارتباط مستقیم دارد و بر اساس نوع کاربری ساختمان (مسکونی، اداری، تجاری) تعیین میشود.
کلاس کاری (Duty Cycle)
کلاس کاری نشاندهنده میزان تحمل موتور در کار مداوم است. آسانسورهای پرتردد نیاز به موتور با کلاس کاری بالاتر دارند.
نوع ترمز
ترمز الکترومغناطیسی بخش مهمی از ایمنی موتور آسانسور را تشکیل میدهد و باید عملکرد دقیق و مطمئنی داشته باشد.
عوامل مؤثر بر عملکرد و عمر موتور آسانسور
چند عامل مهم میتوانند روی عملکرد موتور تأثیر بگذارند:
- کیفیت نصب و همراستایی
- تنظیم صحیح سیستم کنترل و اینورتر
- سرویس و نگهداری منظم
- شرایط محیطی مانند دما و رطوبت
- میزان بار و ترافیک آسانسور
بیتوجهی به این عوامل معمولاً باعث افزایش استهلاک و کاهش عمر مفید موتور میشود.
نشانههای خرابی موتور آسانسور
برخی علائم میتوانند نشاندهنده وجود مشکل در موتور آسانسور باشند:
- صدای غیرعادی هنگام حرکت
- داغ شدن بیش از حد موتور
- کاهش شتاب یا سرعت حرکت
- لرزش کابین
- توقفهای ناگهانی یا نامنظم
در صورت مشاهده این نشانهها، بررسی فنی و سرویس بهموقع اهمیت زیادی دارد.
نقش نگهداری دورهای در افزایش عمر موتور
نگهداری منظم موتور آسانسور شامل:
- بررسی وضعیت ترمز
- کنترل اتصالات الکتریکی
- بررسی دمای کاری موتور
- تنظیم سیستم کنترل سرعت
این اقدامات میتوانند از بروز خرابیهای جدی و هزینهبر جلوگیری کنند و عملکرد پایدار سیستم را حفظ نمایند.

جمعبندی
موتور آسانسور قلب سیستم حملونقل عمودی ساختمان است و انتخاب و نگهداری صحیح آن نقش مهمی در ایمنی، آسایش و بهرهوری آسانسور دارد. شناخت تفاوت بین موتورهای گیربکسی و گیرلس، توجه به مشخصات فنی و درک شرایط کاری، به کاربران کمک میکند تصمیمهای آگاهانهتری بگیرند. محتوای فنی و بیطرفانه زمانی ارزشمند است که اطلاعات دقیق و قابلاعتماد ارائه دهد و نیاز واقعی کاربر را در اولویت قرار دهد. برای خرید موتور آسانسور گیرلس روسانی می توانید به فروشگاه ای ابزار مراجعه کنید.
منبع: فروشگاه ای ابزار
توجه! این مطلب یک رپورتاژ آگهی است و محتوای آن توسط تبلیغ دهنده نگارش شده است.
اکو رایز مسئولیتی در قبال صحت و سقم محتوای تبلیغاتی ندارد.

