ژاپن و چین روز شنبه نخستین گفتوگوی اقتصادی خود را پس از شش سال در توکیو برگزار کردند؛ نشستی با هدف کاهش تنشها میان دو قدرت آسیایی در شرایطی که هر دو کشور با فشارهای تجاری فزایندهای از سوی ایالات متحده مواجهاند.
تاکشی ایوایا، وزیر امور خارجه ژاپن، پس از دیدار با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، اظهار داشت: «ما گفتوگویی پرنشاط داشتیم که بیش از حد انتظار ادامه یافت، اما در نهایت جلسهای ثمربخش بود.»
وی تأکید کرد که تعرفههای آمریکا محور اصلی مذاکرات روز شنبه نبوده است. ایوایا افزود: «ما با کره جنوبی توافق کردیم که همکاری نزدیک را ادامه داده و ارتباطات شفافی با ایالات متحده داشته باشیم»، در اشاره به گفتوگوهای سهجانبهای که پیش از آن با کره جنوبی برگزار شده بود. او جزئیاتی درخصوص محتوای مذاکرات با وانگ درباره تعرفههای آمریکا ارائه نداد.
این نشست در حالی برگزار شد که کمتر از دو هفته به اعلام تعرفههای جدید از سوی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در تاریخ ۲ آوریل باقی مانده و پس از تلاشهای ناموفق ژاپن برای معاف شدن از این تعرفهها صورت گرفت.
با وجود اینکه چین بزرگترین شریک تجاری ژاپن است، روابط دو کشور با تنشهایی از جمله اختلافات ارضی و ممنوعیت واردات غذاهای دریایی ژاپنی از سوی پکن پس از تخلیه آبهای تصفیهشده نیروگاه هستهای فوکوشیما، مواجه بوده است.
ایوایا اظهار داشت که در مذاکرات با وانگ، مسائلی همچون جزایر مورد مناقشه سنکاکو (که در چین با نام دیائویو شناخته میشود) و صادرات غذاهای دریایی و محصولات کشاورزی ژاپن از جمله گوشت گاو به چین مطرح شد.
وزارت خارجه ژاپن پیش از این نشست، تأکید کرده بود که موضوع تعرفههای آمریکا تأثیر عمدهای بر مذاکرات نخواهد داشت. یکی از مقامات وزارت خارجه ژاپن اعلام کرد در صورت طرح این موضوع از سوی چین، ژاپن پاسخ خواهد داد، اما هماهنگی مشترک برای مقابله با تعرفهها بعید به نظر میرسد.
بر اساس نظرسنجیها، شرکتهای ژاپنی فعال در چین به دلیل افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، تضعیف روابط دوجانبه و رقابت فزاینده با شرکتهای چینی، دیدگاه بدبینانهتری نسبت به فعالیت اقتصادی در چین پیدا کردهاند. با این حال، اندازه بازار چین و نزدیکی جغرافیایی آن، ادامه روابط پایدار اقتصادی را برای ژاپن ضروری ساخته است.
نوریهیکو ایشیگورو، رئیس سازمان تجارت خارجی ژاپن (JETRO)، گفت: «شرکتهای بزرگ ژاپنی همچنان در چین سودآور هستند، بنابراین ژاپن چارهای جز ادامه تعامل اقتصادی با چین ندارد.»
از سوی دیگر، چین نیز برای حفظ ثبات روابط تجاری خود با شرکای اصلی، در مواجهه با تعرفههای رو به افزایش آمریکا، گامهایی برداشته است. وانگ یی در همین راستا اظهار داشت: «ما از چندجانبهگرایی و تجارت آزاد حمایت میکنیم و تلاش میکنیم جهانیسازی اقتصادی را به سمت فراگیری بیشتر سوق دهیم.»
گفتوگوهای سهجانبه روز شنبه با حضور وزیر امور خارجه کره جنوبی، چو ته-یول، برگزار شد؛ نشستی با هدف تقویت همکاریهای منطقهای و آمادهسازی زمینه برای برگزاری احتمالی نشست سران در شرایطی که جهان با بیثباتیهای اقتصادی و سیاسی فزاینده مواجه است.

وانگ در ادامه نشست تأکید کرد: «در شرایط پیچیده بینالمللی و روند کند بهبود اقتصادی جهانی، چین، ژاپن و کره جنوبی باید ارتباطات خود را تقویت کرده، اعتماد متقابل را افزایش داده و همکاریها را تعمیق بخشند.»
وی بار دیگر بر تعهد سه کشور برای ازسرگیری مذاکرات توافق تجارت آزاد سهجانبه و پیشبرد مشارکت اقتصادی جامع منطقهای (RCEP) تأکید کرد.
بر اساس اطلاعات وزارت خارجه ژاپن، مذاکرات درباره توافق سهجانبه تجاری از سال ۲۰۱۲ آغاز شده اما از سال ۲۰۱۹ تاکنون هیچ جلسهای در این زمینه برگزار نشده است.
در سالهای اخیر، همکاری میان این سه کشور بیشتر بر تبادلات مردمی، تحول سبز و راهکارهای مقابله با چالشهای جوامع سالمند متمرکز بوده است.