قیمت نفت خام به سطوحی سقوط کرد که از ابتدای سال ۲۰۲۱ دیده نشده بود؛ همزمان با تشدید مازاد عرضه مورد انتظار و پیشرفتهایی در گفتوگوهای صلح میان روسیه و اوکراین.
بهای قراردادهای آتی نفت برنت بیش از ۲/۸٪ افت کرد و صبح سهشنبه به زیر ۵۸/۸۶ دلار رسید. همزمان، نفت وستتگزاس اینترمدیت آمریکا به طور موقت ۳/۱٪ کاهش یافت و به زیر ۵۵ دلار معامله شد. هر دو شاخص به پایینترین سطح از فوریه ۲۰۲۱ رسیدند؛ چشماندازی که با مازاد عرضه بسیار بالا توصیف میشود.
برنت و WTI در مسیر ثبت افت سالانه بیش از ۲۰٪ قرار دارند، زیرا بازار با سیل عرضه روبهرو شده است. اوپکپلاس با سرعت قابل توجهی در حال بازگرداندن کاهش تولید است و هر ماه بشکههای بیشتری به بازار میافزاید، در حالی که تولیدکنندگان خارج از قاره آمریکا نیز سطح تولید را بالا بردهاند.
بین آوریل تا دسامبر، کشورهای عضو اوپکپلاس تولید را روزانه ۲/۹ میلیون بشکه افزایش دادند؛ اقدامی که با هدف بازپسگیری سهم بازار و کنترل قیمت انجام شد. در آمریکا نیز انتظار میرود ذخایر داخلی نفت تا سال ۲۰۲۶ به رشد خود ادامه دهد.
با وجود تصمیم اخیر اوپک برای ثابت نگه داشتن نرخ تولید تا پایان فصل اول، برآوردها نشان میدهد مازاد عرضه نفت در سال ۲۰۲۶ به ۳/۸ میلیون بشکه در روز برسد. در دریا نیز نفتکشها بیش از ۱ میلیارد بشکه نفت را نگه میدارند؛ رقمی که در ماههای اخیر پیوسته افزایش یافته، زیرا یافتن خریدار دشوارتر شده است.
قیمت نفت دبی و همچنین بشکههای ساحل خلیج مکزیک آمریکا وارد وضعیت کانتانگو شدند. کانتانگو الگویی است که در آن قیمت قراردادهای دورتر از قیمتهای نزدیکتر یا نقدی بالاتر است؛ نتیجه افزایش هزینههای ذخیرهسازی و تأمین مالی و انتظار برای بازاری سستتر.
فشار قیمتی به فرآوردهها هم سرایت کرده است. کرکاسپردها (اختلاف قیمت نفت با فرآوردههایی مانند سوخت جت، بنزین و گازوئیل) در ماه گذشته فشردهتر شده و قیمت مشتقات نفت که پیشتر از بازار حمایت میکردند، کاهش یافته است.
نگاه غالب بازار نزولی است و انتظار میرود قیمت برنت در سال ۲۰۲۶ به محدوده ۵۰ دلار برسد؛ سطوحی که از آغاز همهگیری دیده نشده بود. حتی در صورت تداوم تقاضای مناسب، وفور عرضه عامل اصلی فشار تلقی میشود. اگر اوپکپلاس به کاهش واقعی تولید روی نیاورد و سایر تولیدکنندگان نیز سرعت خود را کم نکنند، امکان سقوط قیمتها به محدوده ۴۰ یا حتی ۳۰ دلار در هر بشکه مطرح است؛ سطوحی که برای صنعت فاجعهبار خواهد بود.
در عین حال، چند عامل میتواند موقتاً از قیمتها حمایت کند. تحریمهای اخیر وزارت خزانهداری آمریکا علیه دو تولیدکننده بزرگ روسیه میتواند بخشی از عرضه را از بازار خارج کند، هرچند مشخص نیست چه میزان نفت روسیه از مسیرهای جایگزین به پالایشگران چین و هند برسد. اگر توافق صلح میان اوکراین و روسیه حاصل شود و تحریمها برداشته شود، صادرات انرژی روسیه احتمالاً جهش میکند و به بازار اشباعشده میافزاید؛ در روزهای اخیر نیز گفتوگوهای کییف و واشنگتن درباره تضمینهای امنیتی پیشرفتهایی داشته است.
در آمریکای مرکزی، تداوم تنش میان واشنگتن و کاراکاس میتواند جریان نفت ونزوئلا را کاهش دهد؛ توقیف یک نفتکش در سواحل ونزوئلا توسط آمریکا نشانه تشدید فشارها بود. در آمریکا، کاهش نرخ بهره فدرال رزرو (از جمله کاهش یکچهارم واحدی هفته گذشته) معمولاً به نفع نفت است، زیرا دلار را تضعیف و انتظارات رشد را تقویت میکند.
با این حال، مبانی بازار همچنان تعیینکنندهاند. در نظرسنجی فصلی اخیر فدرال رزرو دالاس، شرکتهای بالادستی نسبت به ریسکهای مالی جدی در صورت ادامه افت قیمتها هشدار دادند و از تهدید سرمایهگذاری، کاهش حفاری و از دست رفتن نیروی انسانی سخن گفتند. در بخش خدمات میادین نفتی نیز پیام مشابهی مطرح شد؛ تضعیف این بخش، توان افزایش تولید آمریکا در صورت نیاز را به خطر میاندازد.
