دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در آستانه انتخابات ۲۰۲۶ اعلام کرده که قصد دارد در ترویج هوش مصنوعی تمام توان خود را به کار گیرد؛ درست در زمانی که رأیدهندگان آمریکایی شروع به ابراز تردید کردهاند.
در نخستین سال بازگشت ترامپ به کاخ سفید، همه درباره هوش مصنوعی صحبت میکردند. از توضیحها درباره نقش این فناوری در رشد اقتصاد گرفته تا تأکید بر اهمیت آن برای حفظ برتری بر چین، نگرانیها درباره شکلگیری حباب در بازار سهام و گمانهزنیها درباره توان آینده رباتها.
ترامپ با حضور در کنار سرمایهداران مختلف و اعلام پروژههای بزرگ، به این موج دامن زد. او پنجشنبه با امضای یک دستور، تلاش ایالتها برای اعمال محدودیتهای مستقل بر هوش مصنوعی را مهار کرد که پیروزی دیگری برای صنعت بود. او در یک مراسم در کاخ سفید گفت: «دولت ما متعهد به سلطه کامل در فناوری است» و تأکید کرد که آمریکا «در هوش مصنوعی با فاصله زیاد پیشتاز» است.
اما صدای رأیدهندگان کمتر شنیده شده است. انتخابات محلی ماه گذشته نشانههایی از واکنش منفی به گسترش هوش مصنوعی داشت؛ واکنشی که میتواند نگرانیهای مربوط به هزینههای زندگی و بازار کار را در اقتصاد ترامپ تشدید کند.
در سطح محلی، بسیاری از رأیدهندگان به گسترش مراکز داده اعتراض کردند؛ زیرساختهایی که مصرف عظیم برقشان به افزایش قبضهای خانوار ارتباط داده میشود. همین مسئله به یک موضوع سیاسی تبدیل شده و به پیروزیهای مهم دموکراتها در ویرجینیا و نیوجرسی کمک کرده است.
علاوه بر این، خطرات شغلی نیز مطرح است. مراکز داده در دوره ساخت شغل ایجاد میکنند اما پس از بهرهبرداری تعداد مشاغل بسیار محدود است. بدتر اینکه ترس گستردهای وجود دارد که فناوریهای توسعهیافته در آنها در نهایت باعث حذف بسیاری از مشاغل شوند.
این وضعیت به معنای بیاهمیت بودن هوش مصنوعی برای آینده اقتصادی آمریکا نیست؛ بلکه نشان میدهد در حال حاضر فروش آن بهعنوان یک اولویت سیاسی دشوار است. این موضوع برای دولتی که پیش از این هم برای متقاعد کردن رأیدهندگان درباره موفقیت سیاستهای اقتصادی ترامپ مشکل داشته، سختتر است.
منتقدان معتقدند که این روند شبیه بحث تجارت آزاد است؛ جایی که وعدههای بلندمدت با نگرانی مردم از تبعات کوتاهمدت همخوان نبود و همین نارضایتی راه را برای قدرتگیری ترامپ هموار کرد. اکنون برخی چهرههای جریان پوپولیستی MAGA جنگی علنی علیه هوش مصنوعی اعلام کردهاند و هشدار میدهند که این فناوریها بهرهوری مردم را میگیرند و سپس آنها را کنار میگذارند.
کاخ سفید میگوید هوش مصنوعی بهرهوری را افزایش میدهد و کارگران و شرکتها از این رشد منتفع میشوند. یک مقام کاخ سفید گفت این فناوری جایگزین کارگران نمیشود بلکه به آنها کمک میکند و رهبری آمریکا در این حوزه فرصتهای شغلی جدید و کاهش هزینه خدمات و کالاها را به همراه خواهد داشت. وزارت کار نیز اعلام کرده که در آموزش مهارتها برای بهرهمندی کارگران از هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکند.
با این حال نگرانیهای مردمی در حال افزایش است. تعداد پروژههای مراکز داده که امسال به دلیل اعتراضات محلی متوقف یا کند شدهاند افزایش یافته و میلیاردها دلار سرمایهگذاری در محاصره این مخالفتها گیر کرده است.
نمونه بارز این وضعیت در اوهایو دیده میشود؛ جایی که یکی از پنج محل توسعه زیربنای هوش مصنوعی در پروژه ۵۰۰ میلیارد دلاری «استارگیت» قرار دارد. اما در نزدیکی همان منطقه، طرح یک مرکز داده ۳/۶ میلیارد دلاری با مخالفت جدی ساکنان روبهرو شده است، هرچند منطقه در دو دهه اخیر ۴۰ درصد مشاغل تولیدی خود را از دست داده است.
مخالفان میگویند این مراکز داده هزینه برق و آب را بالا میبرند و مشاغل دائمی آنها نسبت به اثراتشان بسیار محدود است. برخی انتخابات شورای محلی نیز تحت تأثیر همین مخالفتها بوده است.
در همین حال، مقامات ایالتی جمهوریخواه نگراناند که افزایش هزینه برق به شاخصی تعیینکننده مانند قیمت بنزین تبدیل شود. با این حال، مایک دوواین، فرماندار اوهایو، که برای حفظ معافیت مالیاتی مراکز داده مداخله کرده بود، اعتقاد دارد این مخالفتها صنعت را متوقف نمیکند و مراکز داده به جذب کسبوکارهای دیگر کمک خواهند کرد.
در واشنگتن، دولت ترامپ عمدتاً بر تداوم رشد شرکتهای هوش مصنوعی تمرکز دارد؛ چراکه موتور اصلی اقتصاد و بازار سهام شدهاند. این هفته ترامپ به شرکت انویدیا اجازه داد تراشه پیشرفته H200 را به چین صادر کند و نگرانیهای امنیتی قبلی را کنار گذاشت.
بسیاری معتقدند که رونق هوش مصنوعی بیش از نیمی از رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا در شش ماه نخست ۲۰۲۵ را تشکیل داده و پیشبینی میکنند این روند ادامه یابد. شرکتهای بزرگ فناوری سرمایهگذاری خود را سه برابر کردهاند و احتمال میرود هزینه سرمایهای آنها در ۲۰۲۶ از ۵۰۰ میلیارد دلار فراتر رود.
در والاستریت اجماع وجود دارد که رشد بازار سهام عمدتاً از هوش مصنوعی ناشی شده است، هرچند اختلاف درباره احتمال شکلگیری حباب همچنان باقی است. برخی پیشبینیها هشدار میدهند هوش مصنوعی میتواند ریسک بزرگی برای مشاغل باشد.
هر دو حزب سیاسی آمریکا پذیرفتهاند که باید راهبردهای دقیقتری برای هوش مصنوعی تدوین کنند اما فعلاً هیچکدام برنامه روشنی ندارند. برخی رهبران دموکرات خواستار واکنش سریعتر به سرعت تحولات شدهاند و نامزدهای موفق در ایالتهای کلیدی وعده دادهاند از خانوارها در برابر افزایش قیمت برق ناشی از مراکز داده محافظت کنند.
کاخ سفید بهزودی دستور اجرایی مهمی درباره گسترش شبکه برق منتشر خواهد کرد که شامل اقداماتی برای تقویت ظرفیت انتقال و فناوریهای شبکه است. در سطح سیاسی، هدف دولت این است که نشان دهد برای افزایش تولید برق و کاهش قیمتها تمام تلاش خود را میکند، بهویژه پس از پیروزی دموکراتها در انتخابات اخیر.
مشاوران نزدیک به حزب دموکرات میگویند تجربه انتخابات ۲۰۲۴ یادآور این نکته است که حتی سرمایهگذاریهای بزرگ، مانند توسعه انرژی پاک، در نهایت زیر سایه نگرانیهای مردم درباره هزینههای زندگی قرار میگیرد. به گفته آنان، جمهوریخواهان نیز باید این پیام را در آستانه ۲۰۲۶ جدی بگیرند؛ اینکه آمریکا میخواهد در هوش مصنوعی پیشتاز باشد و با چین رقابت کند، اما این روند نباید باعث شود ثروتهای عظیم نصیب عدهای محدود شود، در حالی که قبوض برق مردم افزایش پیدا میکند.
