بازارها ممکن است خطر یک تغییر اساسی در نظام مالی جهانی تحت ریاست جمهوری دونالد ترامپ را دستکم بگیرند؛ تغییری که دلار را در مرکز این تحول قرار میدهد.
با وجود دادههای اخیر تورمی قوی، دلار از اوج خود پس از انتخابات عقبنشینی کرده و به پایینترین سطح دو ماهه رسیده است. این کاهش ممکن است ترامپ را که مدتها از تأثیر منفی یک ارز قوی بر تولید آمریکا شکایت داشته، آرام کند، اما دلار همچنان در سطوح تاریخی بالا قرار دارد. روزهایی که یورو با نرخ ۱/۳۰ دلار و پوند ۱/۶۰ دلار معامله میشدند، گذشتهاند؛ اکنون نرخهای ۱/۰۴ و ۱/۲۶ جایگزین آن شدهاند. شاخص دلار در دههی گذشته حدود ۱۵ درصد افزایش یافته است.
برای سالها، سرمایهگذاران بر این باور بودند که ایالات متحده هرگز اقداماتی افراطی برای تضعیف ارز خود انجام نخواهد داد. اما با توجه به تمایل ترامپ به زیر پا گذاشتن هنجارها (چه در سیاست داخلی و چه در دیپلماسی بینالمللی) این فرضیه اکنون جای تردید دارد.
ریاستجمهوری او از پیش اتحادها و نهادهای سنتی را دگرگون کرده است. در داخل کشور، او ایلان ماسک را به سیستم دولتی وارد کرده و بودجهها و بوروکراسی را به شدت کاهش داده است. با این حال، بازارها تقریباً بیتفاوت ماندهاند. بازار سهام آمریکا به رکوردهای جدیدی دست یافته و سرمایهگذاران اوراق قرضه دولتی چندان نگران تضعیف کنترلهای سنتی بر حکومت نیستند. در واقع، بازار اوراق قرضه از کاهش هزینههای دولت، صرفنظر از نحوهی اجرای آن، استقبال کرده است.
در بازارهای ارز، سیاست ترامپ هنوز تأثیر قابلتوجهی نگذاشته است. اظهارات اخیر وزیر خزانهداری، اسکات بسنت، دربارهی سیاست دلار قوی، سرمایهگذاران را در ابهام نگه داشته است. با این حال، اعتقاد ترامپ مبنی بر اینکه قدرت دلار به رقبای خارجی مزیت ناعادلانهای میدهد، بهخوبی شناخته شده است. مقالهای که توسط مشاور او، استیون میران، منتشر شده و در بازارهای مالی بسیار مورد بحث قرار گرفته، نشان میدهد که تیم ترامپ در حال بررسی راهبردهای غیرمتعارف برای اصلاح نظام مالی است، از جمله گره زدن دسترسی دولتهای خارجی به بازارهای آمریکا و توافقات امنیتی با شرایط تجاری مطلوبتر و احتمالاً یک دلار ضعیفتر.
میران مینویسد: «اجماع والاستریت این است که ترامپ راهی یکجانبه برای تقویت ارزهای کمارزش ندارد. این اجماع اشتباه است.»
بازارها پیشتر این ایده که دولت آمریکا تلاشی جدی برای تضعیف دلار انجام دهد را رد میکردند، زیرا چنین اقدامی نیازمند کاهش شدید نرخ بهره، همکاری بینالمللی، یا ذخایر عظیم ارزی برای مداخله بود. شش ماه پیش، این سناریو غیرواقعی به نظر میرسید. اما امروز دیگر اینطور نیست.
اگر ترامپ حاضر است ناتو را به خطر بیندازد، احتمال دارد که بنیانهای نظام مالی را نیز به چالش بکشد. سرمایهگذارانی که به بازارهای آرام دلخوش کردهاند، نباید تصور کنند که دلار از این تغییرات در امان خواهد ماند.