روغن کمپرسور در سردخانه فقط برای روانکاری نیست؛ باید همزمان به خنککاری، آببندی، کاهش سایش و کنترل رسوب کمک کند و در حضور مبرد و دماهای پایین، خواصش را از دست ندهد.
انتخاب نادرست روغن کمپرسور سردخانه میتواند باعث برگشت روغن ضعیف، افزایش دمای دهش، تشکیل اسید و لجن، خرابی یاتاقانها و حتی آسیب به موتور کمپرسور شود.
سازگاری با مبرد و نوع سیستم
مهمترین ویژگی روغن سردخانه، سازگاری با مبرد و ساختار سیستم تبرید است. روغن باید با مبرد شما رفتاری قابل پیشبینی داشته باشد تا در دماهای پایین جدا نشود، در مدار بهخوبی گردش کند و برگشت روغن دچار مشکل نشود. به همین دلیل، نوع روغن باید دقیقاً مطابق توصیه سازنده کمپرسور و مبرد انتخاب شود. استفاده از روغن ناسازگار میتواند باعث کاهش روانکاری، افزایش استهلاک و حتی خرابیهای جدی شود.
ویسکوزیته مناسب در دمای کاری
ویسکوزیته (گرانروی) یعنی میزان غلظت روغن و توانایی تشکیل فیلم محافظ. روغن باید آنقدر گرانروی داشته باشد که در فشار و دمای کاری فیلم محافظ را حفظ کند، و در عین حال آنقدر غلیظ نباشد که گردش روغن و برگشت آن در خطوط طولانی سردخانه سخت شود. انتخاب ویسکوزیته درست معمولاً با استاندارد ISO VG مشخص میشود و به دمای محیط، نوع کمپرسور و دمای تبخیر و تقطیر سیستم بستگی دارد.
عملکرد مناسب در سرما و نقطه ریزش پایین
در سردخانهها خصوصاً زیر صفر، روغن باید در دمای پایین جاری بماند و دچار مومزدگی یا کدرشدن نشود. روغنی که در سرما سفت شود، برگشت روغن را مختل میکند، باعث روغنکم شدن کمپرسور میشود و احتمال یاتاقانزدن را بالا میبرد. شاخصهایی مثل نقطه ریزش پایین و پایداری در دماهای پایین در اینجا اهمیت پیدا میکند.
رطوبت بسیار پایین و مقاومت در برابر تشکیل اسید
وجود رطوبت در مدار تبرید یکی از عوامل اصلی ایجاد اسید، خوردگی و خرابی تجهیزات است. بعضی روغنها (بهخصوص روغنهای رایج در سیستمهای جدید) تمایل بیشتری به جذب رطوبت دارند؛ بنابراین باید در بستهبندی مناسب و کاملاً پلمب نگهداری شوند و هنگام سرویسکاری، در معرض هوا و رطوبت قرار نگیرند. روغنی که رطوبت بگیرد، میتواند فرآیندهای شیمیایی مخرب ایجاد کند و عمر کمپرسور را کاهش دهد.
پایداری حرارتی و شیمیایی و جلوگیری از رسوب
روغن مناسب باید در دماهای بالا (خصوصاً در دهش کمپرسور) پایدار باشد و سریع اکسید نشود. اکسید شدن روغن باعث تشکیل لجن، لاک و رسوب میشود؛ این رسوبات میتوانند فیلترها را بگیرند، در شیرآلات مشکل ایجاد کنند و تبادل حرارتی را کاهش دهند. پایداری حرارتی و مقاومت در برابر اکسیداسیون برای سردخانههایی که ساعت کار بالا دارند اهمیت بیشتری دارد.
سازگاری با قطعات داخلی و آببندها و کنترل کف
روغن باید با اورینگها، کاسهنمدها و آببندهای رایج سازگار باشد تا باعث خشک شدن یا تورم آنها نشود. همچنین باید کنترل کف خوبی داشته باشد؛ کف زیاد یعنی حمل روغن به مدار، افت روغن کمپرسور، بالا رفتن دما و افزایش ریسک خرابی. روغن استاندارد از نظر ضدکف بودن و ضدسایش بودن، عملکرد سیستم را پایدارتر میکند.
کدام نوع روغن برای سردخانهها رایجتر است؟
بهطور کلی در بازار سردخانه سه خانواده بیشتر دیده میشود
روغن مینرال (Mineral)
روغن آلکیلبنزن (AB)
روغنهای سنتتیک مانند POE
انتخاب دقیق بین اینها به مبرد، برند کمپرسور، دمای کاری (بالای صفر یا زیر صفر) و توصیه سازنده بستگی دارد. نکته کلیدی این است که روغن باید دقیقاً با مبرد شما همخوانی داشته باشد؛ جایگزینی سلیقهای یا “مشابه” میتواند پرهزینه باشد.
برندهای رایج در بازار ایران
در بازار ایران معمولاً این برندها بیشتر دیده میشوند
روغن کمپرسور سانیسو
Emkarate (امکاریت)
Shell، Mobil، FUCHS (بسته به موجودی بازار و پروژهها)
قیمت روغن کمپرسور سردخانه در ایران و عوامل اثرگذار
قیمت روغن کمپرسور سردخانه ثابت نیست و به این عوامل بستگی دارد:
نوع روغن (مینرال/AB/سنتتیک)
ویسکوزیته و مدل دقیق
حجم بستهبندی (لیتری، گالن، سطل)
اصالت کالا و پلمب بودن
نوسان تأمین و شرایط بازار
به طور کلی در بازار، روغنهای مینرال معمولاً اقتصادیتر هستند و روغنهای سنتتیک (خصوصاً مدلهای رایج برای سیستمهای جدید) معمولاً قیمت بالاتری دارند. روغنهای اختصاصی یا مدلهای خاص برخی برندها نیز میتوانند اختلاف قیمت قابل توجهی داشته باشند.
نکته مهم در خرید
در روغن کمپرسور سردخانه، “ارزانترین گزینه” معمولاً بهترین گزینه نیست. اگر روغن با مبرد یا کمپرسور شما سازگار نباشد یا رطوبت گرفته باشد، هزینه خرابی و توقف سیستم میتواند چندین برابر قیمت روغن شود. بنابراین اصالت، تطابق فنی و شرایط نگهداری، از خود قیمت مهمتر است.
چکلیست سریع انتخاب
نوع کمپرسور و توصیه سازنده را بررسی کنید
مبرد سیستم را دقیق مشخص کنید
ویسکوزیته مناسب را مطابق شرایط کاری انتخاب کنید
برای کار زیر صفر، روی عملکرد روغن در سرما حساس باشید
پلمب بودن، تاریخ تولید و معتبر بودن فروشنده را جدی بگیرید
از مخلوط کردن روغنها خودداری کنید مگر با دستورالعمل مشخص
اگر مبرد سردخانه (مثلاً R22 یا R404A یا R507 یا آمونیاک) و مدل کمپرسور را بگویید، متن را دقیقتر و کاملاً منطبق با همان سناریو بازنویسی میکنم و برای همان مدلها چند گزینه پیشنهادی با بازه قیمت رایج بازار هم میدهم.
توجه! این مطلب یک رپورتاژ آگهی است و محتوای آن توسط تبلیغ دهنده نگارش شده است.
اکو رایز مسئولیتی در قبال صحت و سقم محتوای تبلیغاتی ندارد.
