بانک مرکزی روسیه در روز جمعه، با کاهشی نیم درصدی، نرخ بهره کلیدی خود را به ۱۶ درصد رساند؛ این پنجمین کاهش متوالی نرخ بهره در سال جاری میلادی محسوب میشود.
سیاستگذاران پولی روسیه، پس از آنکه برای مهار تورم ناشی از هزینههای سنگین نظامی، نرخ بهره را در سپتامبر ۲۰۲۴ به بالاترین سطح دو دهه اخیر (۲۱ درصد) رسانده بودند، اکنون با احتیاط در مسیر تسهیل سیاستهای پولی حرکت میکنند.
بانک مرکزی در بیانیه روز جمعه خود، با تکرار مواضع پیشین، اعلام کرد که سیاست پولی انقباضی را برای «دورهای طولانی» حفظ خواهد کرد تا بتواند تورم را مهار کند، حتی اگر اقتصاد به دلیل هزینههای بالای استقراض، با کاهش رشد مواجه شود.
تورم سالانه تا اواسط دسامبر به ۵/۸ درصد رسید و انتظار میرود حداقل تا پایان سال جاری میلادی زیر ۶ درصد باقی بماند؛ این رقم دو واحد درصد بالاتر از نرخ تورم هدفگذاریشده توسط بانک مرکزی است. سیاستگذاران پیشبینی میکنند که نرخ تورم در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ به سطح هدف بازگردد.
این کاهش نرخ بهره، مانند موارد قبلی، کاملاً قابل پیشبینی بود، زیرا فعالان جامعه تجاری روسیه هشدار داده بودند که ترکیبی از نرخ بهره بالا و ارزش بیش از حد روبل، در حال ایجاد یک «طوفان تمامعیار» است که میتواند سرمایهگذاری را مختل کرده و رشد اقتصادی را در سالهای آینده تحت فشار قرار دهد.
بر اساس برآوردهای پیشین بانک مرکزی، انتظار میرود تولید ناخالص داخلی روسیه در سال جاری تنها بین ۰/۵ تا ۱ درصد رشد کند. این در حالی است که آژانس آمار دولتی روسیه (Rosstat)، رشد اقتصادی سال ۲۰۲۴ را ۴/۳ درصد گزارش کرده بود.
بانک مرکزی روز جمعه اعلام کرد که انتظارات تورمی کمی افزایش یافته است، امری که «میتواند مانع کاهش پایدار» قیمتها برای مصرفکنندگان شود. همچنین به فعالیت اعتباری اشاره شد که در ماههای اخیر قدرتمند بوده است.
سیاستگذاران در بیانیه خود تصریح کردند: «فاصله گرفتن اقتصاد روسیه از مسیر رشد متعادل خود در حال کاهش است. فعالیت کلی اقتصادی با سرعتی ملایم به رشد خود ادامه میدهد، هرچند پویایی در بخشهای مختلف، متفاوت است». این نشان میدهد که تمرکز اصلی همچنان بر کاهش تورم است.
همزمان، بانک مرکزی اعلام کرد افزایش ۲ درصدی مالیات بر ارزش افزوده (VAT) که از سال آینده اجرایی میشود، یک جهش کوتاهمدت در تورم ایجاد خواهد کرد و پس از آن، انتظار میرود روند کاهش قیمتها از سر گرفته شود.
به گفته یک کارشناس ارشد اقتصادی، بیانیه روز جمعه بانک مرکزی «نسبتاً سختگیرانه» بود و فعالان بازار که به اقدامات جسورانهتری از سوی این نهاد امیدوار بودند، احتمالاً از کاهش محدود نیم درصدی ناامید شدهاند. او افزود: «طی چند روز گذشته و با انتشار دادههای بسیار ضعیف از تورم، بازار در حال قیمتگذاری اخبار مثبتتری بود. در نتیجه، اکنون شاهد نوعی سرد شدن فضا هستیم.»
او در ادامه گفت: «صرفاً کاهش تورم کافی نیست؛ (بانک مرکزی) میخواهد اطمینان یابد که این فرآیند پایدار است. شاید تلاش دارد این انتظار را تثبیت کند که کاهش ۵۰ واحدی، یک هنجار جدید است و برای دستیابی به کاهشی بزرگتر، کار بسیار بیشتری لازم است.»
در پی کاهش انتظارات برای کاهشهای بزرگتر نرخ بهره در ماههای آینده، سهام روسیه اندکی رشد کرد. شاخص سهام MOEX حدود ۰/۲۱ درصد افزایش یافت. ارزش روبل نیز با ۰/۸۱ درصد افزایش به ۸۰/۴۴ در برابر دلار آمریکا رسید.
جلسه بعدی بانک مرکزی برای تصمیمگیری درباره نرخ بهره کلیدی، برای تاریخ ۱۳ فوریه برنامهریزی شده است.
