مزد روز جمعه در کاراکاس پرداخت شده و یکی از مراکز خرید پرطرفدار شرق شهر شلوغ است؛ اما با وجود ویترینهای روشن و فروشگاههای پرکالا، بسیاری از مردم دست خالی وارد میشوند و دست خالی بیرون میآیند.
مردم قدم میزنند، قیمتها را مقایسه میکنند و فقط اندکی خرید انجام میدهند. تنها استثنا فروشگاهی است که پس از اعلام تخفیف ویژه، صفی مقابل آن شکل گرفته است.
این صحنه تازه است، اما واقعیتی را نشان میدهد که پیش از سوم ژانویه نیز وجود داشت؛ زمانی که نیکلاس مادورو و همسرش سیلیا فلورس در عملیات نظامی آمریکا در پایتخت بازداشت شدند.
در بخش غذاخوری مرکز خرید، بسیاری از مشتریان با یک اپلیکیشن پرداخت میکنند که اعتبارهای کوچک در اختیارشان میگذارد و بعداً به صورت اقساط بازپرداخت میشود. استفاده از این روش به ویژه برای خرید پوشاک و لوازم خانگی بسیار رایج شده و حتی برای خریدهای روزمره نیز به کار میرود.
این وضعیت در کشوری رخ میدهد که همچنان با تورم شدید روبهرو است و به دلیل محدودیتهای بانکی، دسترسی شمار کمی از مردم به کارت اعتباری ممکن شده است.
با وجود فضای خوشبینی درباره اصلاحات سیاسی و اقتصادی، بسیاری از ونزوئلاییها میگویند زندگی روزمرهشان تغییری نکرده؛ حتی با وجود اعلام سرمایهگذاریهای تازه و پیشبینی رشد اقتصادی.
در حال حاضر، مجموع حداقل دستمزد سه ماه حتی به یک دلار هم نمیرسد. پول با سرعت وارد زندگی مردم میشود و با سرعت بیشتری خرج میشود؛ به ویژه در شرایطی که قیمت سوخت و مواد غذایی رو به افزایش است.
بیش از ۱۰۰ روز از آغاز ریاستجمهوری موقت دلسی رودریگس گذشته است. در این دوره و همزمان با بهبود روابط با آمریکا، برخی تغییرات مشخص اعلام شده است.
از جمله این اقدامات، کاهش بخشی از تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا علیه بانک مرکزی ونزوئلا، بانک ونزوئلا و برخی نهادهای مالی دیگر بوده که میتواند راه را برای پیوند بیشتر با بازار جهانی و افزایش درآمد ارزی باز کند.
همچنین گفتوگوها میان دولت موقت، صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی از سر گرفته شده است.
رودریگس در نوزدهم آوریل گفت انتظار مردم برای بهبود اقتصادی بالاست و دولت در حال کار برای تحقق تغییرات در بازهای معقول است. او افزود تولید ناخالص داخلی نزدیک به ۹ درصد رشد کرده و اقتصاد ۲۰ فصل پیاپی توسعه را تجربه کرده است. به گفته او، این رشد باید به اشتغال بیشتر، درآمد بالاتر و فرصتهای ملموستر برای شهروندان منجر شود.
او همچنین پس از اصلاح قوانین نفت و معدن اعلام کرد ونزوئلا وارد مرحلهای تازه برای جذب سرمایهگذاری شده و شرکتهای مختلف برای ورود به بازار این کشور ابراز علاقه کردهاند. تولید نفت نیز اکنون روزانه ۱/۱ میلیون بشکه اعلام شده است.
با این حال، واقعیت اقتصادی کشور همچنان پر از تضاد است. برخلاف برخی مراکز خرید، بسیاری از کسبوکارهای دیگر خلوت هستند و مغازههای بسته در سطح شهر دیده میشود. رستورانها افزایش یافتهاند، اما بعضی از آنها تنها چند ماه دوام میآورند.
مردم برای جلوگیری از کاهش ارزش بولیوار، درآمد خود را سریع صرف نیازهای اولیه میکنند. فشار اقتصادی عادی شده و بودجه خانوارها محدود است. برخی کالاها مانند منابع پروتئینی به دلیل قیمت بالا از سفره بسیاری حذف شدهاند. هر کیلو گوشت بین ۷ تا ۱۰ دلار قیمت دارد.
برخی صاحبان کسبوکار میگویند مدل فروشگاههای وارداتی که در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ رونق داشت، دیگر سودآور نیست و باید به سمت کالاهای ضروریتر رفت؛ زیرا مصرفکنندگان در خرج کردن محتاطتر شدهاند.
در مقابل، بازار فروش خودرو در حال گسترش است. نمایشگاهها افزایش یافتهاند و با وجود فرسودگی ناوگان حملونقل، خرید خودرو برای بیشتر مردم دشوار است. برخی شرکتها و بانکها وام دلاری ارائه میکنند، اما این امکان تنها در دسترس اقلیتی محدود است.
برای اکثریت مردم، مسئله اصلی تأمین نیازهای پایه است. کارگران و بازنشستگان خواهان افزایش درآمد هستند. حداقل دستمزد ماهانه ۱۳۰ بولیوار، معادل حدود ۰/۲۷ دلار اعلام شده است.
بسیاری از سالمندان میگویند ناچارند میان خرید غذا، دارو یا هزینه رفتوآمد یکی را انتخاب کنند. به گفته آنان، قفسه فروشگاهها پر است، اما پول خرید کافی نیست.
برخی بر این باورند که در ۱۰۰ روز نمیتوان انتظار تحول اقتصادی بزرگ داشت، اما اگر نرخ ارز تثبیت و تورم مهار شود، مردم میتوانند نخستین نشانههای بهبود را احساس کنند. طبق آمار بانک مرکزی ونزوئلا، نرخ تورم سالانه در ماه مارس به ۶۵۰ درصد رسیده است.
با آغاز سهماهه دوم سال، صبر بسیاری از ونزوئلاییها رو به پایان است. با این حال، برای بخش بزرگی از جامعه، رونق اقتصادی بدون تغییرات سیاسی و ثبات بلندمدت کافی نخواهد بود؛ چیزی که هنوز در افق نزدیک دیده نمیشود.
