بانک جیپی مورگان اعلام کرده است که اگرچه فروشهای اخیر بیتکوین از سوی شرکت استراتژی در کوتاهمدت میتواند بر بازار فشار وارد کند، اما تهدید اصلی و بلندمدت برای بیتکوین، حرکت بانکها و نهادهای مالی به سمت بلاکچینهای خصوصی به جای شبکههای عمومی است؛ روندی که میتواند فعالیت و جریان سرمایه در کل اکوسیستم رمزارزها را کاهش دهد.
فروش اخیر ۳,۵۸۸ بیتکوین به ارزش ۲۱۶ میلیون دلار از سوی شرکت استراتژی در اوایل ژوئیه برای پرداخت سود سهام ممتاز، بزرگترین واگذاری بیتکوین این شرکت تاکنون بوده است. این اقدام میتواند در مقاطع کوتاه فشار فروش ایجاد کند، اما مسئله مهمتر آن است که فعالیتهایی مانند توکنیزهسازی داراییها، پرداختها و تسویه تراکنشها در نهایت روی چه نوع زیرساختی انجام شوند.
اگر این فعالیتها به جای بلاکچینهای عمومی، روی شبکههای خصوصی و دارای مجوز انجام شوند، اکوسیستم رمزارزها با کاهش ساختاری ارزش مواجه خواهد شد. پیامدهای چنین تغییری شامل کاهش نقدشوندگی، افت جریان سرمایه و کند شدن حجم تراکنشهای زنجیرهای خواهد بود؛ روندی که در نهایت بر بیتکوین نیز اثر منفی میگذارد.
بانکها و مؤسسات مالی به دلیل مزایایی مانند حفظ حریم خصوصی، رعایت مقررات احراز هویت مشتری، الزامات مبارزه با پولشویی، سازوکارهای حاکمیتی، ظرفیت پردازش بالاتر، مسئولیتپذیری حقوقی و اطمینان مقرراتی، به استفاده از بلاکچینهای خصوصی تمایل بیشتری نشان دادهاند. این موضوع رقابت را برای شبکههای عمومی مانند اتریوم دشوارتر میکند.
همچنین بانک تسویه حسابهای بینالمللی پیشتر نسبت به استفاده از بلاکچینهای عمومی و بدون مجوز در زیرساختهای مالی هشدار داده و به جای آن، استفاده از «دفترکلهای یکپارچه» را پیشنهاد کرده است؛ ساختاری که در آن پول دیجیتال بانکهای مرکزی، سپردههای بانکی و سایر داراییهای توکنیزهشده در چارچوبی تحت نظارت نگهداری میشوند.
توکنیزهسازی؛ کاربرد واقعی فناوری
بانکها نیز در همین مسیر حرکت میکنند. سپردههای توکنیزهشده که نسخه دیجیتالی سپردههای بانکی هستند و از مقررات بانکی و بیمه سپرده پشتیبانی میکنند، یکی از مهمترین نمونههای این روند به شمار میروند. اگر این سپردهها در قالبهای غیرقابل انتقال که مورد حمایت نهادهای ناظر هستند گسترش یابند، ممکن است در پرداختهای سازمانی جای استیبلکوینها را بگیرند.
پروژه بلاکچینی سوئیفت و همچنین طرحهای ارز دیجیتال بانکهای مرکزی مانند یوروی دیجیتال و یوان دیجیتال نیز میتوانند این مسیر تحت نظارت را تقویت کنند.
بازار توکنیزهسازی داراییهای دنیای واقعی اکنون حدود ۵۰ میلیارد دلار ارزش دارد و بخش زیادی از آن فعلاً روی شبکه اتریوم قرار گرفته است، اما این وضعیت بیشتر به عنوان مرحله آزمایشی اولیه ارزیابی میشود، نه ساختاری نهایی.
با گسترش این فناوری، انتشار، نگهداری و تسویه داراییها ممکن است به زیرساختهای خصوصی منتقل شود و بلاکچینهای عمومی بیشتر برای توزیع و ایجاد قابلیت همکاری میان شبکهها مورد استفاده قرار گیرند. همچنین این دیدگاه مطرح شده است که برای شرکتهای تحت نظارت، تسویه روی شبکههای عمومی لزوماً کارآمدترین گزینه نیست؛ زیرا تسویه خالص با تأخیر میتواند موجب صرفهجویی در سرمایه شود.
چه عواملی میتواند این پیشبینی را تغییر دهد؟
حتی اگر قانون کلریتی امسال تصویب شود، ممکن است این تهدید کاهش پیدا نکند؛ زیرا احتمال دارد انتشار توکنهای مبتنی بر سپرده بانکی را تقویت کرده و موقعیت استیبلکوینهای عمومی را تضعیف کند.
در عین حال، سه سناریو میتواند این دیدگاه را نقض کند: شکلگیری یک مدل ترکیبی که در آن بلاکچینهای عمومی و خصوصی هر دو نقش مهمی داشته باشند، افزایش پذیرش استیبلکوینها در سایه مقررات حمایتی، یا حفظ جایگاه بیتکوین به عنوان «طلای دیجیتال» و ابزاری برای مقابله با کاهش ارزش پول، صرفنظر از تحولاتی که در سایر بخشهای بازار رمزارزها رخ میدهد.
