با بالا رفتن قیمت بنزین و بلیتهای هواپیما، برآوردها نشان میدهد که ادامه جنگ در ایران موجب افزایش گسترده هزینهها در سراسر اقتصاد آمریکا خواهد شد.
قیمت نفت از زمان آغاز درگیریها در پایان فوریه بهطور پیوسته افزایش یافته و در این هفته از ۱۱۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است. یکی از عوامل اصلی این افزایش، نقش ایران در کنترل تنگه هرمز است؛ گذرگاهی باریک میان خلیج فارس و دریای عمان که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند. اختلال در این مسیر یا دریافت عوارض سنگین تا سقف ۲ میلیون دلار، هزینه حملونقل را افزایش داده و مسیرهای طولانیتری را به نفتکشها تحمیل میکند.
در سخنرانی روز چهارشنبه، دونالد ترامپ مدعی شد که آمریکا به اندازه کافی سوخت دارد و به نفت خاورمیانه وابسته نیست. او تأکید کرد که ایالات متحده نیازی به حضور در منطقه ندارد. با این حال، واقعیت بازار جهانی نفت نشان میدهد که قیمتها بهصورت بینالمللی تعیین میشوند و حتی کشورهای تولیدکننده بزرگ نیز از افزایش قیمتها مصون نیستند.
افزایش هزینهها تنها به سوخت محدود نمیشود. شرکتهای بزرگ حملونقل و خردهفروشی نیز تحت فشار قرار گرفتهاند. آمازون اعلام کرده است که از اواخر این ماه ۳/۵ درصد هزینه اضافی برای فروشندگان طرف ثالث اعمال میکند. شرکتهای حملونقل مانند UPS و FedEx نیز نرخهای خود را افزایش داده و بیش از ۲۵ درصد هزینه سوخت اضافه کردهاند. خدمات پستی آمریکا نیز از ۲۷ آوریل، ۸ درصد هزینه اضافی دریافت خواهد کرد.
در هفتههای اخیر، کشورها برای کنترل بازار از ذخایر استراتژیک نفت خود استفاده کردهاند، اما با کاهش این ذخایر، نیاز به جایگزینی آنها با نفت گرانتر، فشار بیشتری بر قیمتها وارد خواهد کرد. این روند نشان میدهد که افزایش قیمتها تازه در آغاز راه است.
نفت تنها در تولید سوخت کاربرد ندارد، بلکه در صنایع شیمیایی، داروسازی و تولید کود نیز نقش اساسی دارد. افزایش قیمت گازوئیل و کود، هزینه تولید محصولات کشاورزی و پرورش دام را بالا میبرد و در نهایت قیمت مواد غذایی و داروها را نیز افزایش میدهد.
برآوردها نشان میدهد که افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت سوخت میتواند به رشد ۲ تا ۴ درصدی قیمت مواد غذایی منجر شود. هرچند انتقال این افزایش هزینهها به فروشگاهها زمانبر است، اما برخی خردهفروشان ممکن است پیشاپیش قیمتها را بالا ببرند تا از شوک ناگهانی جلوگیری کنند.
ترامپ این هفته اعلام کرد که انتظار دارد آمریکا ظرف دو تا سه هفته از ایران خارج شود، اما حتی پایان سریع درگیریها نیز لزوماً به کاهش قیمتها منجر نخواهد شد. تنگه هرمز از مدتها پیش بهعنوان نقطه آسیبپذیر بازار جهانی نفت شناخته میشد و اکنون با افزایش ریسکهای سیاسی، هزینههای تجارت در این حوزه برای مدتی طولانی بالا باقی خواهد ماند.
در مجموع، با توجه به شرایط کنونی، انتظار میرود روند افزایشی قیمتها ادامهدار باشد و بازگشت به سطوح قبلی بهسادگی اتفاق نیفتد.
