شرکتها امروز کارکنان خود را به استفاده هرچه بیشتر از هوش مصنوعی تشویق میکنند تا از مزایای بهرهوری این فناوری استفاده کنند. اما این فشار اکنون نشانههایی از بحران ایجاد کرده که شاید جبرانناپذیر باشد.
براساس گزارش «ورج»، مایکروسافت تصمیم گرفته بیشتر مجوزهای مستقیم «کلود کد» را لغو کند و مهندسان را به استفاده از «گیتهاب کوپایلوت CLI» سوق دهد. این تصمیم تنها شش ماه پس از آن گرفته شد که شرکت دسترسی گسترده به کلود کد را برای هزاران توسعهدهنده، مدیر پروژه، طراح و دیگر کارکنان خود فراهم کرده بود. این ابزار خیلی سریع محبوب شد، اما ظاهراً میزان استفاده از آن آنقدر بالا رفت که شرکت مجبور شد مسیر خود را تغییر دهد و استفاده از ابزاری را محدود کند که بسیاری از مهندسان به آن وابسته شده بودند.
لغو مجوزهای کلود کد بر همکاری مایکروسافت با شرکت «فاندری» تأثیری ندارد. این همکاری شامل سرمایهگذاری تا سقف ۵ میلیارد دلار در «آنتروپیک» و ارائه دسترسی مشتریان فاندری به مدلهای کلود است. همچنین آنتروپیک متعهد شده حدود ۳۰ میلیارد دلار ظرفیت پردازشی «آژور» خریداری کند.
مایکروسافت تنها شرکتی نیست که استفاده داخلی از هوش مصنوعی را کاهش میدهد. شرکت اوبر نیز اعلام کرده بود که کل بودجه ابزارهای کدنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی خود برای سال ۲۰۲۶ را تنها طی چهار ماه مصرف کرده است. این در حالی بود که اوبر پیشتر با ایجاد جدول رتبهبندی داخلی، تیمها را به استفاده بیشتر از این ابزارها تشویق میکرد.
این گزارشها میتواند تردیدهایی جدی درباره شرطبندی بزرگ غولهای فناوری روی هوش مصنوعی ایجاد کند. هرچند برخی همچنان از «رنسانس» یا «انقلاب» هوش مصنوعی صحبت میکنند، اما هزینه بالای استفاده از این فناوری به مانعی جدی تبدیل شده است. این وضعیت نشان میدهد جایگزینی یا تقویت نیروی انسانی با هوش مصنوعی، از نظر اقتصادی پیچیدهتر از پیشبینیهای اولیه است.
یکی از مدیران انویدیا نیز اخیراً گفته بود که هزینه توان پردازشی موردنیاز تیمش بسیار بیشتر از هزینه حقوق کارکنان است.
شرکت آنتروپیک به درخواست رسانهها برای اظهار نظر پاسخ فوری نداد و مایکروسافت نیز واکنشی ارائه نکرد.
پارادوکس تازه هوش مصنوعی؛ توکن ارزانتر، قبض سنگینتر
اوبر و مایکروسافت تنها شرکتهایی نیستند که کارکنان را به استفاده گسترده از هوش مصنوعی تشویق میکنند. در متا نیز یکی از کارکنان جدولی با نام «کلودونومیکس» طراحی کرده تا میزان استفاده کارکنان از ابزارهای هوش مصنوعی را رصد کند. آمازون هم کارکنان خود را به استفاده حداکثری از توکنهای هوش مصنوعی ترغیب میکند.
اما در مدل قیمتگذاری مبتنی بر توکن، هرچه استفاده و بهرهوری بیشتر شود، هزینه نیز افزایش پیدا میکند. بانک گلدمن ساکس پیشبینی کرده است که هوش مصنوعی عاملمحور تا سال ۲۰۳۰ مصرف توکن را ۲۴ برابر افزایش دهد و میزان مصرف ماهانه به ۱۲۰ کوادریلیون توکن برسد. در نتیجه، حتی اگر قیمت هر توکن کاهش پیدا کند، هزینه کلی شرکتها ممکن است به شدت افزایش یابد.
بر اساس گزارش مؤسسه گارتنر، تا سال ۲۰۳۰ هزینه پردازش مدلهای زبانی بسیار پیشرفته نسبت به سال ۲۰۲۵ حدود ۹۰ درصد کاهش خواهد یافت. با این حال، گارتنر هشدار داده ارزانتر شدن توکنها الزاماً به معنای کاهش هزینه استفاده سازمانی از هوش مصنوعی نیست؛ زیرا مدلهای عاملمحور برای هر وظیفه به تعداد بسیار بیشتری توکن نیاز دارند و رشد مصرف میتواند از کاهش قیمت واحد پیشی بگیرد.
گارتنر همچنین هشدار داده شرکتها نباید کاهش قیمت توکنها را با دسترسی ارزان به توان استدلال پیشرفته هوش مصنوعی اشتباه بگیرند.
این واقعیت میتواند برنامههای بزرگ برخی شرکتها برای استفاده گسترده از عاملهای هوش مصنوعی را پیچیده کند. جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، اخیراً گفته است تصور میکند در آینده هر کارمند شرکتش در کنار ۱۰۰ عامل هوش مصنوعی کار خواهد کرد.
او بخشی از موج گسترده مدیرانی است که آیندهای مبتنی بر نیروی کار دیجیتال را ترسیم میکنند. اما اگر مصرف توکن سریعتر از کاهش قیمت آن رشد کند، این آینده میتواند هزینهای بسیار سنگینتر از انتظار مدیران داشته باشد.


