اگر روزهای عادی را سپری میکنید، قطعا با تمرکز بالا ساعتها پشت میز مطالعه انواع درسهای کنکوری را مطالعه خواهید کرد. اما آیا در روزهای بحرانی نیز تمرکز بالای خود را حفظ میکنید؟ روش مطالعه در زمان بحران بسیار دشوار است. در چنین شرایطی قطعا نمیتوانید اثر عوامل مزاحم و بحرانی مانند جنگ یا آشوبهای اجتماعی را حذف کنید، اما میتوانید تاثیر آنها بر روند یادگیری و قدرت تمرکز خودتان را مدیریت کنید.
زمانهای بحران میتواند به هر دلیلی ایجاد شوند. جنگ یا آشوبهای اجتماعی سختترین شرایط ممکن است. شرایطی که در آن هر لحظه انواع اخبار و شایعات نگران کننده را میشنوید. این شرایط بحرانی میتواند موارد خصوصیتری مانند فوت عزیزان، بحرانهای اقتصادی در خانواده، حوادث و… را شامل شود. در کل هدف ما از تهیه این مقاله آموزش روش مطالعه با تمرکز بالا در زمانهای بحرانی اعم از جنگ یا حوادث است.
مشکل مطالعه در زمان بحران چیست؟
ممکن است در شرایط بحرانی مثلا زمانیکه کشور درگیر مناقشات سنگین سیاسی است و عملا جنگی اتفاق افتاده، همچنان پشت میز مطالعه هر روز ساعتها درس بخوانید. اما کم کم احساس میکنید که مثل سابق توانایی یادگیری مطالب پیچیده درسی را ندارید. انگار هرچه میخوانید، کمتر یاد میگیرید!
بحرانهای سیاسی یا اجتماعی و حتی حوادث معمولا تاثیری در ساعت مطالعه شما ندارند، اما به راحتی تمرکز را از شما میگیرند. در این صورت ممکن است ساعتها درس میخوانید ولی تمرکز کافی را در اختیار ندارید. روش مطالعه در زمان بحران برای این نیست که چگونه ساعات مطالعه خود را افزایش دهید. بلکه برای این است که چگونه تمرکز خودتان را مانند سابق در بالاترین سطح حفظ کرده و با تمام قوا مطالعه کنید.
چالشهای تمرکز برای مطالعه در زمان بحران
با اندک تامل خیلی ساده ریشه مشکل مطالعه در زمان بحران را پیدا کردیم. مشکل در عدم تمرکز است، اما برای راهحل بهتر است علت عدم تمرکز را موشکافی کنیم.
فرض کنید بحران اجتماعی یا اقتصادی بسیار سنگینی در جامعه به راه افتاده که همه خانوادهها و طبیعتا شما را تحت تاثیر قرار میدهد. به عنوان مثال موج گرانیها و یا مناقشات سیاسی در عرصه ملی و بینالمللی به راه افتاده است. خیلیها هر روز و شاید هر لحظه تمام اخبار را دنبال میکنند و دائما در بحثهای بیانتها حضور دارند. اگر شما هم یکی از این افراد باشید، آیا قادر هستید که ذهن کاملا آشفته و پراکنده خودتان را پشت میز مطالعه جمع و جور کنید؟
قرار نیست بیخیال بحرانها باشید. حتی قرار نیست تا آنها را فراموش کنید. اما مطمئن باشید که شما به عنوان یک دانشآموز یا یک کنکوری مسئول حل بحرانهای اجتماعی نیستید. پس چه لزومیدارد تا از تمام اخبار مطلع شده و در تمام بحثها و تبادل نظرها شرکت کنید؟
پیگیری بحرانها ، شرکت در بحثها یا تخریب تمرکز
کاملا طبیعی است که دل نگران شرایط هستید. به هر حال خانواده، دوستان و آشنایان شما هم درگیر بحرانهای بزرگ اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و یا حوادث میشوند. ولی آیا شما در سال حساس کنکوری مسئول پاسخگویی به بحرانها و بهتر کردن شرایط هستید؟ قرار گرفتن در کانون اخبار و شرکت کردن در بحثهای طولانی شاید برای برخی سودمند باشد. مثلا اگر پدر شما بازاری است، باید جز به جز اخبار بحرانهای اقتصادی را دنبال کند تا بهترین تصمیم را در زمان مناسب اتخاذ نماید. اما آیا شما هم به چنین اطلاعاتی نیاز دارید؟ در صورت پیگیری بحران یا بحث درباره آن تمرکز خود را از دست میدهید، زیرا:
- افزایش بار شناختی و خستگی ذهنی
مغز شما ظرفیت محدودی برای پردازش اطلاعات دارد. حالا زمانیکه در کانون اخبار بحرانها و بحثهای طولانی قرار میگیرید، عملا بار شناختی ذهنی خودتان را منحرف کرده و دیگر انرژی برای یادگیری مطالب درسی باقی نمیماند.
- تشدید استرس و اضطراب
در اوج بحرانهای اقتصادی یا اجتماعی اخبار دلگرم کننده و خوشحال شونده به شما نمیرسد. این روزها سراسر مملو از اخبار منفی و واکنشهای هیجانی است. در خیلی از موارد اخبار به شکل اغراق آمیز پخش میشود یا خیلی از خبرها در حد شایعات دروغ هستند. از طرفی خبرهای ضد و نقیض بسیار زیادی وجود دارد. وقتی خودتان را در بطن بحران وارد کرده باشید، خود به خود جبهه گیری میکنید. در نتیجه با شنیدن اخبار منفی حس استرس و اضطرابی ناخواسته در انتهای ذهن شما شکل میگیرد. اضطرابی که قطعا با خودتان تا پشت میز مطالعه برده و به این سادگی شما را رها نمیکند. در این صورت چگونه با تمرکز درس میخوانید؟
- کاهش کنترل و توجه
پیگیری اخبار و یا شرکت کردن در بحثها حول بحرانهای اجتماعی یا اقتصادی و حتی چالشهای خانوادگی جذاب هستند. نه اینکه لذت ببرید، بلکه در انتهای ذهن شما حس قدرتمندی علاقه دارد که این بحثها و اخبار را دنبال کند. اگر این حس را مهار نکنید، به راحتی تمام ابعاد ذهنی شما را در بر گرفته و دیگر نمیتوانید توجه خودتان را به سمت درسها بکشانید.
- ایجاد تداخل محتوایی
اخبار و تحلیلها همگی محتواهای جدیدی هستند که به سرعت در فضای ذهن شما جا باز میکنند. محتوای هیجان انگیز و اکثرا ناراحت کننده در شرایط بحرانی با اطلاعات درسی در حافظه فعال شما رقابت کرده و مسیر یادگیری را دشوارتر میکنند. به هر حال با هر خبری که میشنوید و یا از پس هر تحلیل یا بحثی که وارد میشوید، عملا بخشی از ظرفیت ذهنی خودتان را در اختیار مطالب غیر درسی گذاشته اید.
- تخریب زمانبندی و ساختار مطالعه
آیا تا به حال برای شما پیش آمده که در بحثی وارد شوید و زمان را فراموش کنید؟ متاسفانه در شرایط بحرانی همه کارشناس میشوند و پای صحبت هر کسی که بنشینید، ممکن است ساعتها استدلالها و دلایل ضد و نقیض داشته باشد! اگر قرار باشد که تمام اخبار را دنبال کرده و انواع تحلیلها و نظرات را بررسی کنید، دیگر زمانی برای درس خواندن ندارید. حتی ممکن است ساختار مطالعه شما به هم بریزد.
راهکارهایی برای مدیریت مطالعه در زمان بحران
در بحرانهای اجتماعی، اقتصادی یا سیاسی کافی است تلویزیون را روشن کنید تا در تک به تک کانالها ردپای انواع اخبار یا تحلیلها و بحثها را پیدا کنید. در سایتهای اینترنتی نیز ماجرا کم و بیش یکسان است. اما بحران تازه از شبکههای اجتماعی آغاز میشود. زمانیکه هر کانال یا پیج و حتی هر کسی در دنیای مجازی یک کارشناس تمام عیار شده و حالا قرار است شما را در تیررس انواع اخبار نگران کننده قرار دهد. همه حق دارند که در روزهای بحرانی نگران باشند و شرایط را تحلیل کنند. اما آیا همه متوجه روزهای حساس زندگی شما هم هستند؟ این شما هستید که باید نگران روزهای حساس زندگی خودتان باشید. برای افزایش مطالعه در زمان بحران مانند جنگ یا اغتشاشات اجتماعی بهتر است چند راهکار ساده را تجربه کنید.
- ابزارهای انتقال اخبار را محدود کنید
قرار نیست بیخبر از دنیا باشید و هیچ خبری را دنبال نکنید. اما چرا باید هر لحظه صدها مدل خبر و تحلیل جلوی چشم شما باشد؟ محدود کردن ابزارهای انتقال خبر یکی از بهترین روش مطالعه در زمان بحران است. مثلا میتوانید از موبایل در طول روز استفاده نکنید یا لااقل در محیط مطالعه به موبایل دسترسی نداشته باشید. بهتر است محیط مطالعه را به مکانی عاری از اخبار بحرانی منتقل کنید یا یک قانون ساده برای خودتان تعیین کنید. طبق این قانون فقط در ساعات پایان شب که دیگر درس نمیخوانید پای اخبار نشسته و یا با اعضای خانواده و آشنایان درباره موضوعات روز جامعه تبادل نظر کنید.
- شبکههای اجتماعی را دنبال نکنید
متاسفانه در اوج روزهای بحرانی اکثر شبکههای اجتماعی مملو از پیامهای یک طرفه میشوند. یا در حال نقد صریح هستند و یا میخواهند دفاع همه جانبه و تعصبی داشته باشند. در این میان ذهن مستاصل شما است که در تهاجم بیپایان از اظهار نظرهای تعصبی، شایعات و یا هیجانی قرار میگیرد. تا آنجا که میتوانید از شبکههای اجتماعی با محوریت بحثهای بیپایان درباره بحرانهای اجتماعی و اقتصادی دور شوید. مثلا میتوانید نوتیفیکیشن نرم افزارها و برنامههای شبکه اجتماعی موبایل خودتان را غیرفعال کنید. همین کار ساده تاثیر بسزایی برای افزایش تمرکز مطالعه در زمان جنگ و بحرانهای اجتماعی و اقتصادی دارد.
- رویکرد آگاهانه به جای واکنشی داشته باشید
فرض کنید بحرانی در حال وقوع است و شما در بمباران خبری و تحلیلی آن قرار دارید. اما آیا بهتر نیست تا هر نوع خبر، تحلیل یا صحبتی را فیلتر کنید؟ مثلا قبل از چک کردن اخبار یا خواندن مقالات تحلیلی و حتی نشستن پای صحبتهای افراد مختلف از خودتان بپرسید آیا دریافت این اطلاعات اکنون ضروری است؟ آیا لازم است که این اطلاعات را تحلیل کنید؟ علاوه بر این باید توانایی کافی برای کنترل هیجان داشته باشید. اخبار نگران کننده در روزهای بحرانی بالاخره به شما هم میرسند. مهم این است که بیش از حد درگیر آن نشده و هیجانات خودتان را کنترل کنید.
- مدیریت بحثها و گفتگوها
شما مدیریت برنامههای تلویزیونی و شبکههای اجتماعی را در اختیار ندارید. حتی نمیتوانید برای راننده تاکسی یا یک فرد غریبه در میانهی صف نانوایی که دست به نقد شده است، تعیین تکلیف کنید. اما شرایط خانه در اختیار شما است و مطمئنا اگر با اهالی خانه در اینباره صحبت کنید، آنها نیز شما را همراهی میکنند. هدف شما افزایش تمرکز حتی هنگام مطالعه در زمان بحران است. پس برای هر نوع گفتگوهای مرتبط با بحران زمان مشخص کنید. با اهالی خانه صحبت کرده و قوانین موقتی را تعیین کنید. حتی اگر با افرادی دیگر ناخواسته وارد بحث شدهاید و زمانی که احساس میکنید بحث درباره بحران طولانی شده و زمینه ساز اضطراب است، خیلی سریع آن گفتگو را تمام کنید.
- داشتن برنامه ریزی و استفاده از مشاور تحصیلی
داشتن یک برنامه منظم و منسجم در این زمان بیش از هر چیز دیگری میتواند برای شما راهگشا باشد. برنامهای که در آن حتی تایمی برای بحران به وجود آمده هم لحاظ شده باشد. این برنامه و همراهی یک مشاور تحصیلی میتواند شما در تمرکز بهتر برای درس خواندن و همچنین حفظ روحیه شما بسیار موثر باشد. یکی از مراکزی که در این دورانها برنامهی ویژه برای دانشآموزان کنکوری دارد، مرکز مشاوره تحصیلی یاوران دانش است که در بحرانهای گذشته مانند کرونا، جنگ و… توانسته بود نتیجه و کارنامهی بسیاری خوبی از خود رقم بزند.
- استفاده از یک پانسیون مطالعاتی استاندارد
اگر بنا به هردلیلی نمیتوانید در خانه مطالعه با کیفیتی داشته باشید محیط و فضای مطالعه خود را عوض کنید. یکی از بهترین محیطها، فضای پانسیون مطالعاتی است. پانسیون مطالعاتی به شما کمک میکند تا در زمانهایی که از خانه دور هستید بتوانید تمرکز بهتری داشته باشید و اتمسفر پانسیون هم برای مطالعه بهتر طراحی شده و خبری از شبکههای اجتماعی یا شبکههای تلوزیونی نیست و شما میتوانید از مرکز بحران دور بمانید و با خیال راحت مطالعه کنید.
تکنیکهای موثر برای افزایش تمرکز مطالعه در زمان بحران
بهتر است اولویت اول و آخر شما درس خواندن با تمرکز بالا باشد تا حتی سختترین بحرانها خللی در کار شما ایجاد نکنند. به عنوان مثال بهتر است مطالعه را به عنوان پناهگاه امن ذهنی در نظر بگیرید. در این صورت فرایند یادگیری و درس خواندن به نوعی مقاومت سازنده در برابر هرج و مرج تبدیل میشود. در ادامه چند تکنیک مفید روش مطالعه در زمان بحران را بررسی میکنیم:
- محیط مطالعه را از کانون اخبار درباره بحرانها دور کنید و در یک فضای کاملا ایزوله درس بخوانید.
- پس از اتمام مطالعه روزانه هر نوع اخبار و یا تحلیل درباره بحرانها را به شکل محدود دنبال کنید.
- پس از دریافت اخبار یا تحلیلهای نگران کننده به مدت پنج دقیقه تمرین تنفس عمیق انجام دهید تا از ذهن پاک شوند.
- هر نوع تحقیق، کاوش و جستجو درباره صحت اخبار را در پایان مطالعه روزانه انجام دهید.
- تا آنجا که میتوانید از اخبار، شبکههای مجازی و افرادی که مدام در حال تحلیل شرایط هستند، دوری کنید.
- با اهالی خانه و یا دوستان قانون بگذارید تا بیش از حد درباره بحران صحبت نکنند.
- سعی کنید به موضوعات دیگر فکر کرده و با اطرافیان درباره موضوعات مختلف صحبت کنید.
- برای هر روز خودتان هدف گذاری کنید و روی اهداف متمرکز شوید.
توصیههایی برای آنکه متمرکز درس بخوانید
مطالعه در زمان بحران ماجرای سادهای نیست. در این روزها هر کسی خودش را در یک شرایط خاص میبیند. اما این بحرانها میگذرند و سختترین شرایط اقتصادی یا سیاسی جامعه به هر حال فروکش میکند. لکن هم اکنون آینده شما در طوفان این حوادث و رویدادها قرار گرفته و ممکن است آسیب ببیند. مطمئن باشید که فقط خودتان میتوانید شرایط مطالعه با تمرکز بالا برای خودتان را مدیریت کنید.
بهتر است یک مکان هرچند کوچک اما کاملا امن مانند یک پناهگاه مطالعه برای خودتان دایر کنید(استفاده از پانسیون مطالعاتی هم توصیه میشود). مدیریت زمان را در دست بگیرید و اجازه ندهید تا در کانون بحثهای نگران کننده وارد شوید. بهتر است ارتباط با آدمهایی که بیش از حد درگیر بحران شدهاند را محدود کنید. به هر حال آنها دغدغههایی دارند که قطعا برای خودشان ارزشمند است، اما شاید شرایط ذهنی شما را بیش از حد درگیر میکنند. روش مطالعه در زمان بحران همان روش مطالعه عادی است. همچنان باید با حداکثر توان تلاش کنید، اما قطعاً بهتر است که در جزیره خودتان تنها شوید. جزیرهای که به اندازه میز شما در کنج اتاق مطالعه کوچک است. شما مسئول حل بحرانهای اجتماعی و اقتصادی نیستید، پس تا آنجا که میتوانید از جریان بحران فاصله بگیرید.
توجه! این مطلب یک رپورتاژ آگهی است و محتوای آن توسط تبلیغ دهنده نگارش شده است.
اکو رایز مسئولیتی در قبال صحت و سقم محتوای تبلیغاتی ندارد.
