جام جهانی فوتبال معمولاً بهعنوان فرصتی برای رونق اقتصادی شهرها و مناطق میزبان مسابقات در طول چند هفته برگزاری رقابتها شناخته میشود. اما این تصور تا چه اندازه با واقعیت مطابقت دارد؟
ایالات متحده، کانادا و مکزیک در جام جهانی ۲۰۲۶ میزبان ۴۸ تیم برتر جهان هستند. یکی از پرسشهای مهم این است که ۱۱ شهر میزبان در آمریکا واقعاً چه میزان منفعت اقتصادی از این رویداد به دست خواهند آورد.
در طول مسابقات، هزاران هوادار از «فستیوال هواداران فیفا» در دالاس بازدید میکنند. هرچند ورود به این رویداد رایگان است، اما در مرکز یک چرخه بزرگ اقتصادی قرار دارد. هزینهها از بلیتهای بسیار گرانقیمت آغاز میشود و به اقامت، حملونقل و سایر مخارج سفر میرسد.
یکی از هواداران که از استرالیا برای تماشای سه مسابقه به دالاس سفر کرده بود، گفت هزینه پروازها گران بود، اما بخش عمده هزینههای سفر مربوط به اقامت در خانههای اجارهای، بلیت مسابقات و سایر مخارج جانبی بوده است.
فیفا پیشبینی میکند اقتصاد آمریکا از جام جهانی سود قابل توجهی ببرد؛ از جمله افزایش ۱۷ میلیارد دلاری تولید ناخالص داخلی و ایجاد ۱۸۵ هزار شغل. شهر دالاس نیز برآورد کرده است این مسابقات بین ۱/۵ تا ۲ میلیارد دلار اثر اقتصادی به همراه داشته باشد و حدود ۳/۵ میلیون دلار درآمد مالیات بر فروش ایجاد کند.
با این حال، بسیاری از اقتصاددانان معتقدند این برآوردها در بلندمدت اغراقآمیز هستند. به گفته آنان، افزایش درآمد مالیاتی احتمالاً فقط چند هفته دوام خواهد داشت و پس از پایان مسابقات، شرایط به وضعیت عادی بازمیگردد. در مقیاس کلی اقتصاد شهری، این تأثیر چندان تعیینکننده نیست.
همچنین گفته میشود برآوردهای مربوط به رویدادهای بزرگ ورزشی معمولاً بیش از حد خوشبینانه هستند. از سوی دیگر، دالاس از قبل زیرساختهای لازم مانند فرودگاهها، بزرگراهها، حملونقل عمومی و مراکز تفریحی را در اختیار داشته و برای میزبانی جام جهانی نیاز به سرمایهگذاری گسترده جدید نداشته است.
در عین حال، حتی یک رونق موقت نیز میتواند فعالیت اقتصادی پیرامون مسابقات را افزایش دهد. هواداران برای اقامت در هتلها، خرید غذا و تهیه لباس تیمهای محبوب خود هزینه میکنند. اما بخشی از این درآمدها ممکن است با هزینههای امنیتی خنثی شود. برخی شهرهای میزبان دهها میلیون دلار برای تأمین امنیت مسابقات اختصاص دادهاند؛ هزینهای که طبق قانون بر عهده آنهاست.
با وجود این، جام جهانی ممکن است مزیتی مهمتر از درآمدهای مالیاتی داشته باشد؛ فرصتی برای حضور در ویترین جهانی. این رقابتها به شهرهایی مانند دالاس امکان میدهد چهرهای مدرن و قدرتمند از اقتصاد خود را به جهان نشان دهند و تصویری فراتر از کلیشههای قدیمی ارائه کنند.
«چد وست» عضو شورای شهر دالاس نیز گفت یکی از مزایای مهم این رویداد، نمایش زیرساختهای مدرن شهر برای جذب شرکتها و ترغیب آنها به انتقال فعالیتهای خود به دالاس است.
فیفا پیشبینی کرده است ۴۰ درصد تماشاگران از خارج از کشور باشند، اما محدودیتهای ویزا و ممنوعیتهای سفر ممکن است باعث شود تعداد بازدیدکنندگان بینالمللی کمتر از انتظار باشد.
فیفا اعلام کرده انتظار دارد از جام جهانی حدود ۱۱ میلیارد دلار درآمد کسب کند. به گفته کارشناسان، بخش عمده منافع مالی این مسابقات نصیب خود فیفا میشود و سهم شهرهای میزبان بسیار کمتر است؛ همانگونه که در رویدادهایی مانند سوپربول نیز بخش بزرگی از درآمدها به سازمان برگزارکننده و تیمها میرسد، نه دولتهای محلی.
فیفا که یک نهاد غیرانتفاعی است میگوید درآمدهای حاصل از این رقابتها دوباره در توسعه فوتبال سرمایهگذاری میشود. بنابراین شاید در نهایت، بزرگترین برنده این رویداد نه یک فرد یا سازمان خاص، بلکه خود فوتبال باشد.
