با احتمال بازگشایی تنگه هرمز، انتظار نمیرود چین به سرعت واردات نفت خود از خلیج فارس را به سطح پیش از جنگ بازگرداند. در حالی که آمریکا و ایران درباره ازسرگیری عبور نفتکشها و صادرات نفت مذاکره میکنند، بزرگترین واردکننده نفت جهان همچنان محتاطانه عمل میکند.
در صورت بازگشت کامل رفت وآمد کشتیها در هفتههای آینده، نفتکشهای متوقف شده در خلیج فارس دوباره راهی چین خواهند شد و احتمالاً موجی موقت از تحویل نفت به بنادر چین ایجاد میشود. با این حال، وضعیت چین با بسیاری از کشورهای جهان متفاوت است؛ زیرا ذخایر نفت خام شرکتهای دولتی این کشور همچنان تقریباً پر باقی مانده و پکن نیز ظاهراً از ذخایر راهبردی خود استفاده نکرده است.
چین در طول جنگ روزانه حدود یک سوم از واردات نفت خود را کاهش داد. این اقدام که عمدتاً به دلیل افزایش قیمتها انجام شد، بخشی از فشار افزایشی بر بازار جهانی نفت را کاهش داد. چین پیش از جنگ بیش از نیاز خود نفت خریداری کرده بود و سالها از قیمتهای پایین برای انباشت ذخایر استفاده میکرد تا در برابر اختلالهای احتمالی مقاومتر شود.
پکن همچنین بخشی از مازاد ارزی خود را به جای نگهداری در بانکهای خارجی یا اوراق خزانه آمریکا، صرف ذخیرهسازی کالاهایی مانند نفت کرد. این سیاست پس از مسدود شدن داراییهای روسیه توسط کشورهای غربی، پس از جنگ اوکراین، شدت گرفت.
با وجود احتمال بازگشایی تنگه هرمز، بسیاری انتظار ندارند چین به سرعت واردات خود را افزایش دهد؛ زیرا قیمت جهانی نفت هنوز به سطح پیش از جنگ بازنگشته است. شرکتهای چینی در طول جنگ با استفاده از ذخایر داخلی پالایشگاهها را فعال نگه داشتند، اما همزمان تقاضا برای بنزین، گازوئیل و سوخت جت در داخل کشور کاهش یافت و فروش خودروهای بنزینی نیز افت کرد.
دولت چین در بهار امسال بیشتر صادرات فرآوردههای نفتی را متوقف کرد تا نیاز داخلی تأمین شود. این تصمیم باعث کمبود شدید سوخت در برخی کشورهای آسیایی شد. اکنون مخازن ذخیره سوخت در چین آنقدر پر شده که شرکتهای نفتی انگیزه چندانی برای خرید نفت خام بیشتر ندارند.
توافق ۶۰ روزه میان واشنگتن و تهران نیز میتواند جذابیت خرید نفت ایران برای پالایشگاههای مستقل چین را کاهش دهد. طبق این توافق، آمریکا قرار است برای لغو تحریمهای صادرات نفت ایران با سایر کشورها و سازمان ملل همکاری کند. در صورت رفع تحریمها، تخفیفهای قابل توجهی که پالایشگاههای چینی برای خرید نفت ایران دریافت میکردند از بین خواهد رفت.
پیش از بسته شدن تنگه هرمز، چین بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت ایران؛ یعنی بیش از ۱/۵ میلیون بشکه در روز را خریداری میکرد. فروش نفت به چین در سالهای اخیر سهم مهمی در اقتصاد ایران و روسیه داشته است. کشورهای غربی معتقدند این درآمدها به ایران برای حمایت از نیروهای مقاومت و به روسیه برای ادامه جنگ اوکراین کمک کرده است.
چین اما تأکید دارد بسیاری از محدودیتهای غرب علیه نفت ایران و روسیه را به رسمیت نمیشناسد؛ زیرا این تحریمها به تصویب سازمان ملل نرسیدهاند. پکن و مسکو نیز بارها در شورای امنیت سازمان ملل با چنین اقدامات تنبیهی مخالفت کردهاند.
