– تعرفه جدید ۲۵ درصدی آمریکا از روز چهارشنبه بر طیف گستردهای از کالاهای صادراتی برزیل از جمله ماشینآلات کشاورزی، محصولات چوبی، اتانول و پوشاک اعمال میشود و تنشها را در روابط تجاری دو کشور پرجمعیت قاره آمریکا تشدید میکند.
این تعرفه نخستین موردی است که دولت دونالد ترامپ بر اساس راهبرد جدید خود و با استناد به قانون تجارت سال ۱۹۷۴ و در پی بررسی آنچه «رویههای تجاری ناعادلانه» میخواند، وضع کرده است. پیش از این، دیوان عالی آمریکا استفاده گسترده کاخ سفید از اختیارات اضطراری برای اعمال تعرفههای سنگین علیه بیشتر شرکای تجاری جهان را رد کرده بود.
برآوردهای دولت برزیل و کنفدراسیون ملی صنعت این کشور نشان میدهد تعرفه جدید بین ۷ تا ۱۱ میلیارد دلار از صادرات برزیل به آمریکا را تحت تأثیر قرار میدهد. این رقم معادل حدود ۱۸ تا ۲۶ درصد صادرات برزیل به بازار آمریکا است.
برای کاهش آثار داخلی این تصمیم، آمریکا برخی کالاهای مهم وارداتی از برزیل از جمله گوشت گاو، قهوه، هواپیما و قطعات هواپیما را از این تعرفه معاف کرده است.
برزیل نخستین کشوری است که پس از یک سال تحقیق درباره رویههای تجاری ناعادلانه با این تعرفه روبهرو میشود؛ این در حالی است که آمریکا همواره در تجارت با برزیل مازاد تراز تجاری داشته است.
مقامهای آمریکایی میگویند این تعرفهها برای مقابله با آنچه رویههای تجاری ناعادلانه میدانند، از جمله خدمات پرداخت الکترونیکی، دسترسی به بازار اتانول و جنگلزدایی غیرقانونی، ضروری است.
این تعرفهها تنها دو روز پیش از پایان اعتبار تعرفه موقت ۱۰ درصدی جهانی اجرایی میشوند. همچنین این تصمیم پس از آن اتخاذ شده که دیوان عالی آمریکا تعرفه ۵۰ درصدی قبلی بر کالاهای برزیلی را لغو کرد؛ اقدامی که صادرکنندگان را به جستوجوی بازارهای جدید وادار کرده بود.
صنعت کفش برزیل که آمریکا بزرگترین بازار خارجی آن به شمار میرود، پیشبینی صادرات خود را برای امسال کاهش داده و اکنون انتظار دارد صادرات این بخش ۷/۱ درصد افت کند، در حالی که برآورد قبلی کاهش ۳/۶ درصدی بود.
طبق آمار انجمن صنایع کفش برزیل، از هر پنج جفت کفش صادراتی این کشور، یک جفت به آمریکا صادر میشود.
فعالان این صنعت میگویند بازار دیگری توان جایگزینی آمریکا را ندارد. همچنین اعلام شده است که حدود ۴۰ درصد صادرات منطقه اصلی تولید کفش برزیل، معادل ۶۵۰ هزار جفت در سال، راهی آمریکا میشود و تعرفه جدید ادامه این صادرات را از نظر اقتصادی غیرممکن میکند. در نتیجه، اگر برزیل نتواند درباره تعرفهها مذاکره کند یا برای صنعت کفش معافیت بگیرد، تعدیل نیروی کار اجتنابناپذیر خواهد بود.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند تداوم ابهام ناشی از اعمال تعرفههای پیاپی و معافیتهای محدود، فراتر از زیانهای کوتاهمدت تجاری، به اعتماد میان دو طرف آسیب میزند.
به گفته آنان، خریداران آمریکایی ممکن است نگران شوند که کالاهای بیشتری از برزیل مشمول تعرفه شوند و در مقابل، صادرکنندگان برزیلی نیز انگیزه خود را برای سرمایهگذاری در زنجیرههای تأمین ویژه بازار آمریکا از دست بدهند.
آمار کنفدراسیون ملی صنعت برزیل نشان میدهد صادرات این کشور به آمریکا در نیمه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، ۲/۶ میلیارد دلار معادل ۱۳ درصد کاهش یافته است. افت صادرات کالاهای صنعتی مانند محصولات آهن و فولاد، فرآوردههای نفتی و خمیر چوب، عامل اصلی این کاهش بوده است.
برزیل همزمان درگیر تحقیقات جداگانه آمریکا درباره ادعاهای مربوط به کار اجباری است که ۲۴ ژوئیه به پایان میرسد. در صورت تأیید این پرونده، ممکن است تعرفهای ۱۲/۵ درصدی دیگر نیز اعمال شود و مجموع تعرفه برخی کالاها به ۳۷/۵ درصد برسد.
مارسیو الیاس روزا، وزیر تجارت برزیل، اعلام کرده است هنوز مشخص نیست این تعرفه جدید به صورت تجمیعی با تعرفه ۲۵ درصدی اعمال خواهد شد یا خیر، اما انتظار دارد این جریمه تأیید شود. او گفت در روزهای آینده مشخص خواهد شد که آیا مجموع تعرفهها به ۳۷/۵ درصد میرسد یا برخی کالاها از آن معاف خواهند شد.
