افزایش شدید قیمت انرژی، تعرفههای تازه آمریکا و رشد بیسابقه هزینههای سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، دوباره نگرانی سرمایهگذاران درباره تورم را افزایش داده است.
هفتهای که با تشدید خشونتها در خاورمیانه آغاز شد، با عبور قیمت نفت از مرز ۱۰۰ دلار برای هر بشکه پایان یافت؛ موضوعی که هزینهها را در زنجیرههای تامین جهانی افزایش خواهد داد. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر بر اعمال تعرفههای تجاری جدید تاکید کرد و نشانههای بیشتری از رونق گسترده سرمایهگذاری در فناوری نمایان شد.
ترکیب همزمان این سه عامل تورمزا در اقتصاد جهانی، در شرایط حساسی رخ داده است. درست زمانی که بانکهای مرکزی نشانههایی از کاهش فشارهای تورمی را مشاهده میکردند، شرایط دوباره تغییر کرده است.
بانکهای مرکزی از جمله فدرال رزرو آمریکا و بانک انگلستان در نشستهای پیش رو باید درباره تهدیدهای تازه تصمیمگیری کنند. اگرچه بازارها انتظار تغییر فوری نرخ بهره را ندارند، اما نگرانی درباره تورم در ماههای آینده همچنان ادامه خواهد داشت.
افزایش بازده اوراق قرضه در سراسر جهان یکی از نشانههای نگرانی سرمایهگذاران است که احتمال خارج شدن قیمتهای مصرفکننده از کنترل را مطرح میکنند. در بازار سهام نیز شاخص S&P 500 در مسیر ثبت دومین کاهش هفتگی متوالی قرار گرفته است.
تشدید فشارهای انرژی پس از گسترش درگیریهای خاورمیانه از تنگه هرمز تا دریای سرخ رخ داده است. ترامپ ادعا کرده که در حال بررسی یک «حمله گسترده» علیه ایران برای وادار کردن این کشور به مذاکره درباره توافق صلح است.
در همین شرایط، قیمت نفت خام برای نخستین بار طی دو ماه گذشته در روز پنجشنبه از ۱۰۰ دلار عبور کرد و قیمت سوخت نیز افزایش یافت. افزایش هزینههای نفت و گاز میتواند به سرعت بر هزینه زندگی مصرفکنندگان تاثیر بگذارد.
رئیس بانک مرکزی اروپا هشدار داده است که شوک انرژی ممکن است شدت بیشتری پیدا کند و هرچه قیمت انرژی برای مدت طولانیتری بالا بماند، احتمال افزایش گستردهتر تورم بیشتر خواهد شد. این نهاد فعلا تصمیم به افزایش نرخ بهره نگرفته، اما در صورت بهبود نیافتن چشمانداز تورم، احتمال اقدام در ماه سپتامبر وجود دارد.
در کنار بحران انرژی، دولت ترامپ بار دیگر موضوع تعرفههای تجاری را مطرح کرده و وعده داده است برای واردات از بیشتر شرکای تجاری بزرگ، تعرفههایی بین ۱۰ تا ۱۲/۵ درصد اعمال کند. این اقدام بزرگترین تلاش اخیر برای بازسازی سیاست تعرفهای آمریکا پس از لغو بخشی از محدودیتهای قبلی توسط دیوان عالی این کشور محسوب میشود.
همزمان، سرمایهگذاری گسترده در حوزه هوش مصنوعی همچنان ادامه دارد. شرکت آلفابت پیشبینی هزینههای سرمایهای خود را افزایش داده و اعلام کرده این رقم ممکن است در سال جاری به ۲۰۵ میلیارد دلار برسد.
افزایش قدرت قیمتگذاری شرکتهای بزرگ نیز نگرانیهای تورمی را بیشتر کرده است. اپل در ماه گذشته قیمت محصولات مختلف خود از جمله رایانههای مک، آیپد، تجهیزات خانگی و هدست ویژن پرو را برای جبران افزایش هزینههای ناشی از کمبود شدید تراشههای حافظه و ذخیرهسازی، بالا برد.
برخی تحلیلها نشان میدهد شوک انرژی و هزینههای سرمایهگذاری در فناوری، بیش از تعرفهها میتوانند بر مسیر تورم تاثیر بگذارند. افزایش سرمایهگذاری در هوش مصنوعی در بلندمدت یکی از عوامل مهم برای واکنش بازارهای مالی خواهد بود.
این تحولات تازه، بر تصمیمهای سیاستگذاران پولی در کشورهای گروه هفت و دیگر اقتصادهای بزرگ تاثیر خواهد گذاشت. نتیجه نشست فدرال رزرو آمریکا در روز چهارشنبه اعلام میشود و پس از آن بانک انگلستان و بانک مرکزی ژاپن نشستهای خود را برگزار میکنند.
اقتصاددانان همچنان انتظار دارند اقدام بعدی فدرال رزرو کاهش نرخ بهره باشد، هرچند بازارهای مالی احتمال افزایش هزینه استقراض را نیز در نظر گرفتهاند. هیچیک از بانکهای مرکزی مهم که هفته آینده نشست دارند تا نیمه دوم ماه آینده جلسه دیگری برگزار نمیکنند و پیامهای آنها میتواند جهت بازارها را برای هفتههای آینده تعیین کند.
