قیمت جهانی مواد غذایی به بالاترین سطح خود در سهونیم سال گذشته رسیده است؛ زیرا موجهای گرمای تابستان و جنگ در اوکراین و خاورمیانه هزینه تولید محصولات کشاورزی را افزایش دادهاند.
شاخص قیمت مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ماه ژوئیه به بالاترین سطح خود از ژانویه ۲۰۲۳ رسید. افزایش قیمت غلات، شکر و روغنهای گیاهی از مهمترین عوامل این رشد بوده است.
فائو اعلام کرد موجهای گرما باعث کاهش عملکرد گندم در چند کشور مهم تولیدکننده شده است. همچنین نگرانی از تداوم هوای گرم و خشک در اتحادیه اروپا و خسارتهای احتمالی ناشی از گسترش سریع پدیده النینو، قیمت شکر را افزایش داده است.
شاخص فائو که تغییرات ماهانه قیمت مجموعهای از کالاهای غذایی معاملهشده در بازارهای جهانی را رصد میکند، در ژوئیه به ۱۳۱/۱ واحد رسید؛ در حالی که این رقم در ژوئن ۱۳۰/۳ واحد بود.
قیمت غلات در ژوئیه نسبت به ماه قبل ۳/۴ درصد افزایش یافت و هزینه جهانی گندم ۵/۸ درصد بالا رفت. اختلال مداوم در صادرات از مسیر دریای سیاه و آسیب به زیرساختهای صادراتی در پی تشدید حملات میان روسیه و اوکراین از عوامل افزایش قیمت بوده است.
قیمت جهانی ذرت نیز ۳/۶ درصد رشد کرد که علت آن نگرانی درباره هوای گرم و خشک در بخشهایی از کمربند ذرت آمریکا عنوان شده است.
موج گرمای مرگبار اروپا در ماه ژوئن باعث شد کشاورزان حدود ۹ میلیون تن از محصولاتی مانند گندم، جو، ذرت و جو دوسر را از بین ببرند.
قیمت شکر در ژوئیه ۵/۶ درصد افزایش یافت. فائو علت این افزایش را نگرانیهای آبوهوایی و همچنین مقررات جدید برزیل دانست که میزان اتانول قابل اختلاط با بنزین را افزایش داده و تقاضا برای تولید اتانول را بالا برده است.
قیمت روغنهای گیاهی نیز ۲ درصد افزایش یافت که ناشی از تقاضای بالای بخش بیودیزل اندونزی و افزایش قیمت نفت خام بوده است.
جنگ علیه ایران نیز در ماههای اخیر بر افزایش قیمت مواد غذایی اثر گذاشته است؛ زیرا حدود یکسوم تولید جهانی کودهای شیمیایی از مسیر تنگه هرمز جابهجا میشود.
در مقابل، قیمت گوشت در ژوئیه ۲/۸ درصد کاهش یافت که نخستین کاهش ماهانه در سال جاری محسوب میشود. قیمت گوشت مرغ، خوک و گاو کاهش داشت، اما دمای بالای تابستان رشد دامهای خوک را محدود کرد و تا حدی از قیمتها حمایت شد.
قیمت محصولات لبنی نیز ۰/۷ درصد کاهش یافت که ناشی از افت ۲/۴ درصدی قیمت کره و ارزانتر شدن پودرهای شیر بود. در عین حال، قیمت پنیر ۱/۷ درصد افزایش یافت و نخستین رشد ماهانه خود در یک سال گذشته را ثبت کرد.
افزایش قیمت کالاهای غذایی معمولاً در ماههای بعد به افزایش قیمت مواد غذایی در فروشگاهها منجر میشود؛ زیرا تولیدکنندگان هزینههای بالاتر را به مصرفکنندگان منتقل میکنند.
برنامه جهانی غذا هشدار داده است که پدیده النینو ممکن است تا پایان سال آینده حدود ۵۰ میلیون نفر را به سمت گرسنگی شدید سوق دهد. آمریکای مرکزی و جنوبی، حوزه کارائیب و جنوب آفریقا بیشترین آسیب را خواهند دید و النینوی امسال ممکن است قویترین نمونه در دستکم ۷۰ سال اخیر باشد.
کشاورزان اروپا نیز پیشبینی کردهاند که گرمای شدید، خشکسالی و آتشسوزیهای جنگلی تولید مواد غذایی را کاهش داده و قیمتها را بیشتر افزایش خواهد داد.
