تورم سرسختانه بالا، دونالد ترامپ و کوین وارش، رئیس فدرال رزرو آمریکا، را در آستانه رویارویی قرار داده است؛ زیرا بازارها انتظار دارند بانک مرکزی این هفته برخلاف خواسته رئیسجمهوری، نرخ بهره را افزایش دهد.
اقتصاددانان هشدار دادهاند اگر فدرال رزرو پس از انتشار آمارهای رسمی که نشانهای از بهبود معنادار تورم نشان نمیدهد، نرخ بهره را افزایش ندهد، اعتبار این نهاد زیر سؤال خواهد رفت. وارش پیشتر گفته بود برای جلوگیری از چنین اقدامی باید شاهد کاهش قابلتوجه تورم باشد.
با این حال، افزایش نرخ بهره برای نخستینبار طی سه سال، آن هم تنها چند هفته پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر، میتواند خشم ترامپ را برانگیزد. رئیسجمهوری بارها خواستار کاهش چشمگیر هزینه استقراض شده و روز یکشنبه بار دیگر گفت آمریکا باید «پایینترین نرخ بهره در جهان» را داشته باشد.
کوین هَست، مدیر شورای اقتصاد ملی دولت ترامپ، نیز هشدار داد اگر تصمیم فدرال رزرو افزایش نرخ بهره باشد، رئیسجمهوری احتمالاً از این تصمیم «بسیار خوشحال نخواهد شد». او در عین حال گفت اگر قرار است فدرال رزرو مستقل باشد، این نهاد باید از انتخابات فاصله بگیرد.
فشارهای متضاد، زمینه را برای تقابل ترامپ و وارش فراهم کرده است؛ رئیس فدرال رزرو که ترامپ خود او را برای این سمت نامزد کرده و تنها چهار ماه از آغاز دوره ریاستش میگذرد. ترامپ پیش از این نیز به دلیل سرعت پایین کاهش نرخ بهره با جروم پاول، رئیس پیشین فدرال رزرو، درگیر شده و او را «احمق» خطاب کرده بود.
تورم در بیشتر سال ۲۰۲۶ بالا مانده است. افزایش قیمت سوخت که در پی جنگ ترامپ با ایران ایجاد شده، به سایر بخشهای اقتصاد نیز سرایت کرده است. قیمت نفت در هفته گذشته بار دیگر جهش کرد و حملات حوثیها به زیرساختهای عربستان نگرانیها درباره عرضه را افزایش داد. قیمت نفت برنت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و به بالاترین سطح از ماه مه رسید. قیمت گازوئیل نیز روز جمعه برای نخستینبار از ۶ دلار در هر گالن فراتر رفت.
وارش ماه گذشته در نشست جکسون هول به اقتصاددانان و بانکداران مرکزی گفته بود رشد قیمتها به موضوعی «نگرانکنندهتر» تبدیل شده و اگر تورم بهزودی کاهش نیابد، سیاستگذاران پولی «کارهایی برای انجام دادن» خواهند داشت.
اما روز جمعه، اداره آمار کار آمریکا اعلام کرد تورم سالانه مصرفکننده در ماه اوت روی ۳/۴ درصد باقی مانده و نسبت به سطح ماه ژوئیه تغییری نکرده است. این گزارش نشانهای از کاهش سریع تورم ارائه نکرد.
انتشار این آمار باعث شد بسیاری از بانکهای بزرگ والاستریت پیشبینی خود را درباره تصمیم فدرال رزرو از حفظ نرخ بهره به افزایش نرخ تغییر دهند. احتمال افزایش نرخ بهره از نگاه سرمایهگذاران که در ابتدای هفته گذشته ۵۰ درصد بود، روز جمعه به نزدیک ۹۰ درصد رسید.
بر اساس ارزیابیهای مطرحشده در بازار، هشدارهای مکرر رئیس فدرال رزرو درباره ضرورت مهار تورم، در صورت نبود اقدام عملی، میتواند به اعتبار نهادی بانک مرکزی آسیب بزند. همچنین بازار اکنون تقریباً بهطور کامل افزایش نرخ بهره را در قیمتها لحاظ کرده و عقبنشینی فدرال رزرو میتواند واکنش منفی بازارها را به دنبال داشته باشد.
سخنرانی وارش در جکسون هول نیز انتظارات برای افزایش نرخ بهره را تقویت کرده بود. پیام اصلی این بود که اگر آمار تورم رضایتبخش نباشد، احتمال افزایش نرخ بهره وجود دارد و آمار شاخص قیمت مصرفکننده در ماه اوت، اگرچه نگرانکننده نبود، اما مطلوب نیز ارزیابی نشد.
ترامپ گفته است وارش «میخواهد کار درست را انجام دهد» اما ممکن است به دلیل آنچه او یک کمیته بازار آزاد فدرال «سیاسی» و «خصمانه» خوانده، نتواند سیاست مورد نظر خود را اجرا کند. این اظهارات نشان میدهد رئیسجمهوری ممکن است در صورت افزایش نرخ بهره، مستقیماً وارش را مقصر نداند.
با این حال، افزایش نرخ بهره تنها هفت هفته پیش از انتخابات میاندورهای که تکلیف کنترل کنگره در نیمه دوم دوره ریاستجمهوری ترامپ را مشخص میکند، میتواند برای کاخ سفید ناخوشایند باشد.
در عین حال، دیدگاه مطرحشده از سوی اقتصاددانان این است که تصمیم درباره افزایش نرخ بهره نباید به زمان برگزاری انتخابات وابسته باشد. پیشبینی غالب این است که فدرال رزرو در صورت متقاعد شدن اکثریت اعضای کمیته بازار آزاد فدرال به این نتیجه که روند کاهش تورم رضایتبخش نیست، نرخ بهره را افزایش خواهد داد.
در چنین شرایطی، وارش میتواند با تکیه بر حمایت اکثریت اعضای کمیته، از افزایش نرخ بهره حمایت کند و بدون قرار گرفتن در خط مقدم، نقش اصلی را در هدایت این تصمیم بر عهده بگیرد.
