ساخت خانههای تکخانواری در آمریکا در ماه سپتامبر بهشدت کاهش یافت و مجوزهای ساختوساز آینده نیز به پایینترین سطح خود در سه سال و نیم گذشته رسید؛ وضعیتی که نشان میدهد افزایش نرخ وام مسکن، هزینههای بالای ساختوساز و کمبود نیروی کار، بازار مسکن این کشور را تحت فشار قرار داده است.
بر اساس گزارش وزارت بازرگانی آمریکا که روز سهشنبه منتشر شد، کاهش تقاضا برای مسکن احتمالاً روند نزولی سرمایهگذاری در بخش مسکن را در سهماهه سوم سال از سر گرفته است. این گزارش یک روز پس از انتشار نظرسنجی انجمن ملی سازندگان خانه آمریکا منتشر شد که نشان میداد اعتماد سازندگان خانههای تکخانواری در ماه اکتبر به پایینترین سطح از ژوئن ۲۰۱۲ سقوط کرده است.
افزایش هزینه مصالح ساختمانی، بالا رفتن نرخ وام مسکن، گرانتر شدن سوخت دیزل و وخامت شرایط نیروی کار در پی تشدید محدودیتهای مهاجرتی، از عوامل افت اعتماد سازندگان عنوان شدهاند. ترکیب وامهای گرانقیمت با قیمتهای همچنان بالای خانه، بحران استطاعت خرید مسکن را تشدید کرده است؛ موضوعی که در آستانه انتخابات میاندورهای سوم نوامبر به یکی از محورهای اصلی رقابتهای سیاسی تبدیل شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اوایل سال جاری میلادی از امضای یک طرح دوحزبی برای بهبود استطاعت خرید مسکن خودداری کرد. او این طرح را کماهمیت خوانده بود و از کنگره میخواست ابتدا قانون بحثبرانگیز دیگری درباره الزامات رأیگیری را تصویب کند. در نهایت، طرح مسکن بدون امضای ترامپ به قانون تبدیل شد.
بر اساس آمار اداره سرشماری آمریکا، نرخ سالانه تعدیلشده فصلی آغاز ساخت خانههای تکخانواری در سپتامبر با کاهش ۴/۶ درصدی به ۸۵۹ هزار واحد رسید که پایینترین میزان از سپتامبر ۲۰۲۵ است. ساختوساز در مناطق جنوب، غرب میانه و غرب آمریکا کاهش یافت، اما در شمالشرق افزایش پیدا کرد. با این حال، شمار واحدهای آغازشده نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲/۶ درصد بیشتر بود.
نرخ وام مسکن نیز فشار بیشتری بر خریداران وارد کرده است. دادههای شرکت تأمین مالی وام مسکن فردی مک نشان میدهد میانگین نرخ وام ثابت ۳۰ساله در هفته گذشته به ۷/۴۰ درصد رسید که بالاترین میزان در نزدیک به سه سال اخیر است. این افزایش همزمان با رشد بازده اوراق خزانهداری آمریکا و تشدید فشارهای تورمی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران رخ داده است.
کاهش معاملات باعث افزایش موجودی خانههای نوساز فروشنرفته شده و انگیزه سازندگان برای آغاز پروژههای جدید را کاهش داده است. با وجود انباشت خانههای جدید، آمریکا همچنان با کمبود سراسری مسکن مواجه است؛ عاملی که مانع کاهش قابلتوجه قیمتها میشود.
سقوط مجوزهای ساختوساز در آمریکا
مجوزهای ساخت خانههای تکخانواری در سپتامبر با کاهش ۴ درصدی به نرخ سالانه ۸۴۵ هزار واحد رسید که پایینترین سطح از مارس ۲۰۲۳ محسوب میشود. این مجوزها در مناطق شمالشرق، غرب میانه و جنوب کاهش یافتند و در غرب بدون تغییر باقی ماندند. در مقایسه سالانه نیز این شاخص ۴/۸ درصد افت کرد.
سرمایهگذاری در بخش مسکن در سهماهه دوم سال بهبود یافته بود، اما این رشد تا حدی به بازسازی خانهها مربوط میشد و تنها سهم اندکی در تولید ناخالص داخلی داشت. افزایش سرمایهگذاری پس از پنج فصل متوالی کاهش رخ داده بود. از آنجا که سهم مسکن در تولید ناخالص داخلی آمریکا محدود است، افت این بخش تاکنون مانع ادامه رشد کلی اقتصاد نشده است.
برآورد مؤسسه مورگان استنلی نشان میدهد سرمایهگذاری مسکونی در سهماهه سوم با نرخ سالانه ۴ درصد کاهش یافته است. با این حال، برآوردهای رشد اقتصادی در این دوره همچنان اندکی بالاتر از ۳ درصد قرار داشت. اقتصاد آمریکا در سهماهه دوم با نرخ ۲/۲ درصد رشد کرده بود و قرار است برآورد اولیه تولید ناخالص داخلی سهماهه سوم هفته آینده منتشر شود.
برخی تحلیلها حاکی از آن است که ساخت مراکز داده برای پشتیبانی از فناوری هوش مصنوعی، کمبود نیروی کار ساختمانی را تشدید کرده است. گزارش جداگانه انجمن ملی مشاوران املاک آمریکا نیز نشان داد قراردادهای در انتظار نهاییشدن خرید خانه در سپتامبر به رکوردی پایین سقوط کردهاند.
با این حال، برخی فعالان اقتصادی کاهش ساختوساز خانههای تکخانواری را برای تعدیل موجودی انباشتهشده ضروری میدانند. نظرسنجی انجمن ملی سازندگان خانه آمریکا نیز نشان داد میزان مراجعه خریداران به پروژههای مسکونی در اکتبر به پایینترین سطح از آوریل ۲۰۱۲ رسیده است.
تعداد خانههای تکخانواری دارای مجوز ساخت که عملیات احداث آنها هنوز آغاز نشده، در سطح ۱۵۱ هزار واحد ثابت ماند؛ رقمی نزدیک به بالاترین میزان در چهار سال و نیم اخیر. در مقابل، تکمیل واحدهای مسکونی تکخانواری با کاهش ۲/۴ درصدی به نرخ سالانه ۸۴۰ هزار واحد رسید که پایینترین سطح از مه ۲۰۲۰ است. موجودی خانههای تکخانواری در حال ساخت نیز بدون تغییر در ۵۸۷ هزار واحد باقی ماند.
کاهش ساختوساز در بخش مسکن چندخانواری
آغاز ساخت پروژههای مسکونی با پنج واحد یا بیشتر، که نوسانات زیادی دارد، در سپتامبر ۷/۲ درصد کاهش یافت و به نرخ سالانه ۳۴۹ هزار واحد رسید. ساخت خانههای چندخانواری نیز نسبت به سال قبل ۲۵/۹ درصد افت کرد.
در مجموع، آغاز ساختوساز مسکن در آمریکا با کاهش ۵/۲ درصدی به نرخ سالانه یک میلیون و ۲۲۱ هزار واحد رسید؛ رقمی پایینتر از پیشبینی اقتصاددانان که یک میلیون و ۳۰۵ هزار واحد بود. این شاخص نسبت به سپتامبر سال گذشته نیز ۷/۴ درصد کاهش نشان داد.
در مقابل، مجوزهای ساخت پروژههای چندخانواری با افزایش ۵/۹ درصدی به نرخ سالانه ۵۰۳ هزار واحد رسید. مجموع مجوزهای ساختوساز نیز با کاهش ۰/۲ درصدی به یک میلیون و ۴۰۰ هزار واحد رسید؛ رقمی اندکی بالاتر از پیشبینی یک میلیون و ۳۹۵ هزار واحدی اقتصاددانان. با این حال، مجموع مجوزها در مقایسه سالانه ۳ درصد کاهش یافت.
چشمانداز ماههای آینده همچنان مبهم است. تا زمانی که ابعاد شوک انرژی و آثار آن بر هزینههای ساختوساز، تورم و نرخ بهره روشنتر نشود، انتظار نمیرود بخش مسکن بهسرعت به مسیر بهبود بازگردد.


