بررسی رویترز نشان میدهد دونالد ترامپ و پسرانش با ریسک مالی بسیار محدود، از مهمترین پروژههای رمزارزی خود دستکم ۲/۳ میلیارد دلار به ثروت خانوادگیشان افزودهاند؛ در حالی که سرمایهگذارانی که به این پروژهها جذب شدهاند، حدود ۲/۳ میلیارد دلار زیان متحمل شدهاند.
در ژانویه ۲۰۲۵ و در اوج تب رمزارزها، همزمان با آماده شدن دونالد ترامپ برای بازگشت به کاخ سفید، پیام تبلیغاتی او برای خرید توکن «ترامپ» توجه بسیاری را جلب کرد. یکی از سرمایهگذاران خرد که ۲ هزار دلار از پسانداز خود را به این میمکوین اختصاص داده بود، تصور میکرد حمایت ترامپ نشانه اعتبار پروژه است. اما ارزش دارایی او تا پایان ماه مه به کمتر از ۱۲۰ دلار کاهش یافت؛ در حالی که خانواده ترامپ صدها میلیون دلار از فروش این توکن درآمد کسب کردند.
توکن «ترامپ» تنها یکی از چهار پروژه رمزارزی مرتبط با خانواده ترامپ است که به سودی کلان برای این خانواده و زیان سنگین برای خریداران تبدیل شدهاند. در تمامی این پروژهها الگوی مشابهی دیده میشود؛ خانواده ترامپ سرمایه اندکی وارد کرده، پروژهها را تبلیغ کرده و با ورود سرمایهگذاران درآمد کسب کردهاند، اما پس از افت قیمت داراییها، خریداران با زیانهای سنگین مواجه شدهاند.
بررسی رویترز نشان میدهد خانواده ترامپ از زمان بازگشت ترامپ به ریاستجمهوری دستکم ۲/۳ میلیارد دلار سود کسب کردهاند. در مقابل، بیش از یک میلیون سرمایهگذار تا پایان آوریل مجموعاً ۲/۳ میلیارد دلار زیان خالص داشتهاند. این زیان شامل سرمایهگذاران مستقیم رمزارزها، سهام شرکتهای مرتبط و صندوقهای سرمایهگذاری دارای داراییهای مرتبط با پروژههای ترامپ است.
این برآوردها بر پایه بررسی سوابق بلاکچین، هزاران صفحه اسناد شرکتی، افشاگریهای عمومی، اظهارات مسئولان پروژهها و گفتوگو با مدیران صنعت رمزارز تهیه شده و توسط گروهی از کارشناسان حسابداری و رمزارز منطقی ارزیابی شده است.
بزرگترین پروژه خانواده ترامپ، «ورلد لیبرتی فایننشال» بوده که بیش از ۱/۴ میلیارد دلار از فروش توکنهای حاکمیتی برای این خانواده درآمد ایجاد کرده است. این توکنها به دارندگان حق رأی محدودی در برخی تصمیمات میدهند، اما ارزش آنها به شدت کاهش یافته است.
همچنین دو شرکت بورسی «امریکن بیتکوین» و «ایآی فایننشال» به عنوان راهی برای سرمایهگذاری غیرمستقیم در رمزارزها معرفی شدند، اما ارزش سهام هر دو شرکت افت شدیدی را تجربه کرد. عملکرد ضعیف توکن «ترامپ» نیز مشابه بسیاری از میمکوینها بود که ارزش آنها عمدتاً بر پایه محبوبیت اینترنتی یا شهرت افراد شکل میگیرد.
به گفته رویترز، این نخستین بار است که نشان داده میشود یک رئیسجمهور مستقر آمریکا و خانوادهاش تا این اندازه از پروژههای رمزارزی سود بردهاند؛ آن هم در شرایطی که ریسک مالی ناچیزی متوجه آنها بوده اما سرمایهگذاران خرد زیانهای بزرگی را متحمل شدهاند.
از زمان انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا، خانواده ترامپ سهم بزرگی از بازار فروش توکنهای رمزارزی را در اختیار گرفتهاند. دو پروژه از چهار پروژه مورد بررسی، از نظر ارزش فروش توکن در میان بزرگترین پروژههای صنعت قرار گرفتهاند و سود حاصل از فعالیتهای رمزارزی این خانواده از سود رمزارزی هر شرکت بورسی آمریکایی بیشتر بوده است.
سخنگوی کاخ سفید به طور مستقیم درباره یافتههای رویترز یا زیان سرمایهگذاران اظهار نظر نکرد و اعلام کرد تمامی اقدامات دونالد ترامپ و دولت او در راستای منافع مردم آمریکا انجام میشود. اریک ترامپ و دونالد ترامپ جونیور نیز به درخواستهای رویترز برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
بیشتر سرمایهگذارانی که با رویترز گفتوگو کردند از سابقه ورشکستگیها و شکستهای تجاری ترامپ آگاه بودند، اما بسیاری تصور میکردند جایگاه سیاسی او و سابقه فعالیت اقتصادیاش بازدهی بالایی برای سرمایهگذاریها به همراه خواهد داشت. شماری از آنها اکنون از تصمیم خود ابراز پشیمانی، خشم یا شرمندگی میکنند.
برخی سرمایهگذاران دهها هزار دلار از پسانداز خود را در این پروژهها از دست دادهاند. با این حال تعدادی همچنان معتقدند شرایط بازار رمزارزها عامل اصلی افت قیمتها بوده و خانواده ترامپ را مسئول مستقیم زیانها نمیدانند.
در مقابل، منتقدان میگویند سرمایهگذاران باید از ابتدا بررسی میکردند که آیا خانواده ترامپ حتی در صورت شکست پروژهها نیز سود خواهند برد یا نه. به باور آنان، اگر پاسخ مثبت باشد، ساختار پروژه شباهت زیادی به الگوهای سودآوری یکطرفه دارد.
وبسایتهای پروژههای مرتبط با ترامپ در بخش شرایط و ضوابط هشدار داده بودند که توکنها ابزار سرمایهگذاری محسوب نمیشوند و خریداران نباید انتظار سود داشته باشند. همچنین نهادهای مالی آمریکا و بسیاری از کشورها سالها نسبت به نوسان شدید و خطر کلاهبرداری در بازار رمزارزها هشدار دادهاند.
یکی از مهمترین انتقادها به تضاد منافع احتمالی مربوط میشود. کارشناسان اخلاق حکمرانی معتقدند کسب درآمد خانواده رئیسجمهور از صنعتی که دولت او بر آن نظارت دارد، نمونهای کمسابقه در تاریخ معاصر آمریکا است؛ هرچند تا زمانی که امتیازهای دولتی در ازای منافع مالی مبادله نشود، این وضعیت از نظر قانونی ممنوع نیست.
خانواده ترامپ عمدتاً از مدل تجاری شناختهشدهای استفاده کردهاند که پیشتر در حوزه املاک نیز به کار گرفته میشد؛ یعنی استفاده از نام و برند خانوادگی به جای سرمایهگذاری مستقیم. این روش امکان کسب درآمد بالا با ریسک مالی محدود را فراهم میکند.
در پروژه «ورلد لیبرتی فایننشال»، خانواده ترامپ طبق محاسبات رویترز تاکنون بیش از ۱/۶ میلیارد دلار درآمد داشتهاند؛ در حالی که مجموع زیان سرمایهگذاران این پروژه حدود ۶۷۴ میلیون دلار برآورد شده است.
توکن «ترامپ» نیز حدود ۶۱۶ میلیون دلار برای خانواده ترامپ درآمد ایجاد کرده، اما خریداران آن بیش از ۷۰۰ میلیون دلار زیان دیدهاند. این توکن پس از اوجگیری اولیه، بیش از ۹۷ درصد از ارزش خود را نسبت به سقف قیمتی ژانویه ۲۰۲۵ از دست داد.
شرکت «ایآی فایننشال» (که پیشتر با نام ALT5 Sigma شناخته میشد) پس از همکاری با «ورلد لیبرتی فایننشال» با افت شدید ارزش سهام روبهرو شد. برآورد میشود سرمایهگذاران این شرکت حدود ۶۷۵ میلیون دلار زیان کرده باشند، در حالی که بخش قابل توجهی از درآمد حاصل از فروش توکنها به خانواده ترامپ رسیده است.
پروژه «امریکن بیتکوین» نیز با تبلیغات گسترده وارد بازار شد. با وجود وعدههای مطرحشده درباره استخراج ارزان بیتکوین، این شرکت در سال ۲۰۲۵ زیانده بود و ارزش سهام آن از ۱۱ دلار به حدود ۱/۱۵ دلار تا پایان آوریل سقوط کرد. زیان سرمایهگذاران این شرکت بیش از ۲۰۰ میلیون دلار برآورد شده است، در حالی که سهام مرتبط با خانواده ترامپ همچنان ارزش قابل توجهی دارد.
