اقتصاد کانادا در ۱۸ ماه گذشته، همزمان با تلاش برای سازگاری با جنگ تجاری با بزرگترین اقتصاد جهان که نزدیک به ۹ هزار کیلومتر مرز زمینی با آن دارد، با چالشهای قابل توجهی روبهرو بوده است.
از زمان آغاز جنگ تجاری میان آمریکا و کانادا در اوایل سال ۲۰۲۵، اقتصاد کانادا ناچار شده خود را با محیطی تجاری سازگار کند که تعرفهها در آن تا ۵۰ درصد افزایش یافتهاند. این وضعیت تأثیر چشمگیری بر اعتماد فعالان اقتصادی و سطح فعالیتهای اقتصادی گذاشته است.
بر اساس تازهترین دادههای حسابهای ملی کانادا، اقتصاد این کشور با کمترین فاصله ممکن وارد رکود فنی شده است؛ زیرا تولید ناخالص داخلی در دو فصل متوالی کاهش یافته است. آمار فصل منتهی به مارس نیز افتی کمتر از ۰/۱ درصد را نشان میدهد.
اگرچه این نتیجه از منظر شاخصهای کلان اقتصادی مطلوب نیست، اما واقعیت زندگی خانوارهای کانادایی تصویر متفاوتی را نشان میدهد.
مصرف خانوارها در دو فصلی که اقتصاد کانادا از نظر تولید ناخالص داخلی کوچکتر شده، ۱/۱ درصد افزایش یافته است.
نکته جالبتر اینجاست که جمعیت کانادا طی دو فصل اخیر کاهش یافته است.
اگر فصل پایانی سال ۲۰۲۳ را مبنا قرار دهیم، تولید ناخالص داخلی سرانه کانادا از آن زمان تاکنون در مجموع ۱/۲۷ درصد رشد کرده است؛ در حالی که این رقم برای استرالیا ۰/۴۸ درصد بوده است.
عامل اصلی این وضعیت، سقوط شدید خالص مهاجرت خارجی به کانادا است. این شاخص که در فصل منتهی به دسامبر ۲۰۲۳ به حدود ۱/۲ میلیون نفر در مقیاس سالانه رسیده بود، پس از آن به شدت کاهش یافته است.
البته این به معنای نبود مشکلات برای خانوارهای کانادایی نیست. نرخ بیکاری از پایینترین سطح پس از همهگیری کرونا تاکنون ۲/۱ واحد درصد افزایش یافته و از ۴/۸ درصد به ۶/۹ درصد رسیده است.
با این حال، اگر مهاجرت کاهش نمییافت، بازار کار کانادا تحت تأثیر نرخهای بهره بالاتر، افت ساختوساز مسکن و جنگ تجاری با واشنگتن با فشار بسیار بیشتری روبهرو میشد و شرایط اقتصادی احتمالاً ضعیفتر از وضعیت کنونی بود.
استرالیا و کانادا مسیرهای متفاوتی را انتخاب کردهاند و با شرایط بسیار متفاوتی مواجه هستند.
در استرالیا، دولت همچنان میتواند از طریق صنایع غیررقابتی و افزایش هزینههای عمومی به ایجاد اشتغال و حمایت از رشد اقتصادی در سطح کلان ادامه دهد.
از زمان بازگشایی اقتصادها پس از همهگیری کرونا، مهاجرت بسیار بالا یکی از ابزارهای اصلی حمایت از رشد اقتصادی استرالیا بوده و نشانهای از تغییر این رویکرد دیده نمیشود.
در مقابل، در کانادا واقعیتهای مرتبط با مسکن، زیرساختها و فضای سیاسی موجب شده سیاست مهاجرتی به شکل محسوسی تغییر کند.
در آینده، هر دو کشور ممکن است با پیامدهای ناشی از جنگ خاورمیانه و اثرات اقتصادی آن روبهرو شوند، اما در شرایط کنونی به نظر میرسد مسیر انتخابشده توسط کانادا برای خانوارها نتایج مطلوبتری به همراه داشته است.
