قیمت متوسط هر گالن بنزین در آمریکا روز پنجشنبه به کمتر از ۴ دلار رسید؛ سطحی که از نخستین ماه کامل جنگ با ایران دیده نشده بود و اندکی از فشار هزینهها بر مصرفکنندگان کاست.
با وجود توافق اولیه صلح میان آمریکا و ایران و ازسرگیری انتقال نفت از تنگه هرمز که باعث کاهش قیمت انرژی شده، بهای بنزین همچنان بسیار بالاتر از دوره پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه است.
بر اساس دادههای انجمن خودرویی AAA، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در آمریکا به ۳/۹۹۹ دلار رسید که پایینترین سطح از اواخر مارس محسوب میشود. این کاهش همزمان با افت قیمت نفت خام رخ داده و بازارها در هفتههای اخیر نسبت به احتمال توافق صلح خوشبین شدهاند.
با وجود افت قیمتها، رانندگان آمریکایی همچنان به طور متوسط حدود یک دلار بیشتر از پیش از جنگ برای هر گالن بنزین پرداخت میکنند و قیمت سوخت نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۵ درصد افزایش یافته است. این موضوع بسیاری از خانوارها را وادار کرده هزینههای خود را محدودتر کنند.
پژوهشها نشان میدهد نوسانات کوتاهمدت قیمت سوخت، الگوی رانندگی و حتی هزینهکرد روزمره مردم را تغییر میدهد و برخی خانوادهها در زمان افزایش قیمت بنزین، خرید کالاهای ضروری مانند مواد غذایی را نیز کاهش میدهند.
در صورت ادامه روند نزولی قیمتها طی هفتههای آینده، فشار مالی بر مصرفکنندگان کمتر خواهد شد. همچنین شرکتهایی که برای حمل کالا به بنزین و گازوئیل وابستهاند از این وضعیت سود میبرند، هرچند انتقال آثار آن به زنجیره تامین ممکن است چند ماه زمان ببرد.
در طول جنگ، تنها بنزین گران نشده و قیمت مواد غذایی، بلیت هواپیما، کفش و برخی کالاهای دیگر نیز به دلیل اختلال در زنجیره تامین جهانی افزایش یافته است. حتی اگر صادرات نفت و کود شیمیایی از خاورمیانه دوباره عادی شود، انتظار میرود قیمتهای بالا تا مدتها ادامه داشته باشد.
پیشبینی میشود قیمت کالاها در سراسر آمریکا تا پایان سال ۲۰۲۶ همچنان روند افزایشی داشته باشد. کاهش ذخایر و مشکلات زنجیره تامین ناشی از جنگ از عوامل اصلی این وضعیت عنوان شده است. کشاورزان نیز بهار امسال هزینه بیشتری برای کود و تجهیزات پرداخت کردهاند که میتواند در پاییز باعث افزایش قیمت مواد غذایی شود.
در بازار سوخت نیز محدودیت ظرفیت پالایشگاههای آمریکا همچنان مانعی جدی برای کاهش بیشتر قیمت بنزین به شمار میرود. افزایش شدید هزینه سوخت، نرخ تورم آمریکا را به بالاترین سطح سه سال اخیر رسانده است.
قیمت بنزین در ایالتهای مختلف تفاوت زیادی دارد. در کالیفرنیا میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی حدود ۵/۶۴ دلار و در هاوایی ۵/۵۷ دلار ثبت شد، در حالی که این رقم در ایندیانا و تگزاس به ترتیب حدود ۳/۴۰ و ۳/۴۹ دلار بود.
کاهش اخیر قیمت سوخت همزمان با افت بهای نفت خام رخ داده است. نفت برنت روز پنجشنبه کمتر از ۸۰ دلار در هر بشکه معامله شد و قیمت نفت شاخص آمریکا نیز به کمتر از ۷۶ دلار رسید. این ارقام هنوز اندکی بالاتر از سطح حدود ۷۰ دلاری پیش از جنگ هستند، اما فاصله زیادی با قیمتهای بالای ۱۰۰ دلار در چند هفته گذشته دارند.
قیمت نفت پس از امضای توافق اولیه میان آمریکا و ایران توسط دونالد ترامپ کاهش یافت. بر اساس این توافق، تهران ذخایر اورانیوم با غنای بالا را رقیق میکند و در مقابل، آمریکا بخشی از تحریمهای مرتبط با فروش نفت ایران را تعلیق میکند تا تهران بتواند آزادانه نفت صادر کند.
همزمان، مالکان بزرگ کشتیها عبور از تنگه هرمز را از سر گرفتهاند و جیدی ونس اعلام کرد نیروی دریایی آمریکا بخشی از محدودیتهای تردد به بنادر ایران را لغو کرده است.
با این حال، بازگشت کامل حملونقل دریایی و تولید نفت به سطح پیش از جنگ ممکن است هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد. پیش از جنگ، حدود یکپنجم نفت خام جهان از تنگه هرمز عبور میکرد و تولیدکنندگان نفت خلیج فارس برای افزایش دوباره صادرات به زمان نیاز دارند.
برخی شرکتهای کشتیرانی نیز همچنان درباره امنیت مسیر تردید دارند. توافق میان آمریکا و ایران شامل توقف دائمی درگیریها و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه درباره آینده برنامه هستهای ایران است، هرچند دونالد ترامپ احتمال ازسرگیری حملات را کاملا رد نکرده است.
از سوی دیگر، پالایشگاهها معمولا نفت خام را یک ماه یا بیشتر پیشخرید میکنند؛ بنابراین کاهش قیمت نفت خام بلافاصله به کاهش قیمت فرآوردههای سوختی منجر نمیشود. آثار شوک انرژی در کشورهایی که وابستگی بیشتری به واردات نفت خاورمیانه دارند، بهویژه در آسیا و آفریقا، شدیدتر بوده است.
