میانگین قیمت بنزین در آمریکا روز دوشنبه دوباره به ۴ دلار برای هر گالن رسید؛ همزمان با تشدید درگیریهای نظامی میان آمریکا و ایران که بار دیگر جریان عرضه سوخت در جهان را تحت فشار قرار داده است.
بر اساس آمار انجمن خودروی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در سراسر آمریکا اکنون اندکی بالاتر از ۴ دلار است. این رقم نسبت به یک هفته قبل حدود ۱۳ سنت افزایش داشته و بهمراتب بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است که رانندگان آمریکایی بهطور میانگین هر گالن بنزین را با قیمت حدود ۳/۱۴ دلار خریداری میکردند.
درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران، بازار جهانی انرژی را با بحران روبهرو کرده است. بهای نفت خام که ماده اولیه اصلی تولید بنزین محسوب میشود، به دلیل اختلال در زنجیره تأمین و تولید در خاورمیانه افزایش یافته است.
ماه گذشته، پس از دستیابی واشنگتن و تهران به یک توافق موقت با هدف پایان دادن به درگیریها و احیای عبور و مرور در تنگه هرمز، قیمت انرژی کاهش یافته بود. اما این توافق از هم پاشید و آمریکا روز دوشنبه حملات هوایی خود علیه ایران را تشدید کرد. ایران نیز با حمله به متحدان آمریکا در منطقه واکنش نشان داد و جریان انتقال نفت بار دیگر با اختلال گسترده مواجه شد.
اکنون نگاهها به کاخ سفید دوخته شده است. دونالد ترامپ پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه، بارها از پایین نگه داشتن قیمت بنزین سخن گفته بود و از کاهش نیافتن سریعتر قیمتها همزمان با افت بهای نفت خام ابراز نارضایتی کرده بود. اگر روند افزایش قیمت بنزین ادامه یابد، این موضوع میتواند به یکی از دغدغههای اصلی رأیدهندگان در انتخابات میاندورهای نوامبر تبدیل شود.
وضعیت کنونی قیمت بنزین در آمریکا
میانگین قیمت بنزین در آمریکا دوباره به ۴ دلار برای هر گالن رسیده است، اما این تنها یک میانگین کشوری است و قیمتها در ایالتهای مختلف تفاوت زیادی دارد.
کالیفرنیا همچنان گرانترین بنزین را دارد و میانگین قیمت در این ایالت به نزدیک ۵/۵۰ دلار برای هر گالن رسیده است. پس از آن، هاوایی با حدود ۵/۴۲ دلار و ایالت واشنگتن با ۵/۰۱ دلار قرار دارند. در مقابل، میانگین قیمت در ایالتهایی مانند ایندیانا و میسیسیپی بهترتیب حدود ۳/۳۵ و ۳/۵۷ دلار است. تفاوت قیمتها به عواملی مانند میزان عرضه محلی و نرخهای متفاوت مالیاتی بستگی دارد.
نفت خام اصلیترین ماده اولیه تولید بنزین است و بیشترین سهم را در قیمت نهایی سوخت دارد. با این حال، به دلیل خرید نفت خام از سوی پالایشگاهها بهصورت پیشاپیش و زمانبر بودن فرایند تحویل، افزایش قیمت نفت با فاصله زمانی بر قیمت بنزین اثر میگذارد. در هفتههای اخیر قیمت نفت خام روندی صعودی داشته و نفت برنت روز دوشنبه در محدوده ۸۶ تا ۹۱ دلار در هر بشکه معامله شد؛ در حالی که اوایل ژوئیه حدود ۷۲ دلار بود.
قیمت نفت در طول جنگ نوسان زیادی داشته است. در ماه مارس، نفت برنت تا نزدیک ۱۲۰ دلار برای هر بشکه افزایش یافت. همچنین میانگین قیمت بنزین در آمریکا در ماه مه به بیش از ۴/۵۰ دلار برای هر گالن رسید که بالاترین سطح در چهار سال گذشته بود.
اوایل همین ماه، میانگین قیمت بنزین تا ۳/۷۹ دلار کاهش یافته بود، اما افزایش دوباره قیمتها بسیاری از رانندگان را غافلگیر کرده است.
برخی رانندگان اعلام کردند که افزایش مجدد قیمت سوخت برای آنها غیرمنتظره بوده و از تداوم جنگ و تأثیر آن بر هزینههای زندگی ابراز نارضایتی کردهاند.
واکنش کاخ سفید و چشمانداز بازار
کاخ سفید ادعا کرده است با کاهش توان ایران برای حمله به کشتیها و ایجاد اختلال در تجارت در تنگه هرمز، قیمت نفت و بنزین دوباره به سطوح پیش از آغاز درگیریها بازخواهد گشت.
با این حال، ادامه حملات و ابهام درباره آینده کنترل تنگه هرمز، نااطمینانی در بازار را افزایش داده است. همچنین عبور کشتیها از این آبراه مهم بهشدت کاهش یافته و بر اساس ارزیابیها، تعداد تردد شناورها در هفته گذشته نسبت به هفته قبل از آن حدود ۵۰ درصد افت کرده است.
همچنین تأکید شده که حتی در صورت پایان جنگ، بازگشت زنجیرههای تأمین به شرایط پیش از درگیری ممکن است چندین ماه یا حتی بیشتر زمان ببرد و انتظار نمیرود تولید نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس پیش از سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ بهطور کامل احیا شود.
افزایش هزینه سایر کالاها
افزون بر بنزین، قیمت گازوئیل نیز بار دیگر افزایش یافته است. میانگین قیمت هر گالن گازوئیل در آمریکا روز دوشنبه به حدود ۵/۱۱ دلار رسید که نسبت به ۴/۸۸ دلار در یک هفته قبل افزایش نشان میدهد.
برآوردها حاکی از آن است که از زمان آغاز جنگ، خانوارهای آمریکایی در مجموع حدود ۷۱/۱ میلیارد دلار هزینه اضافی برای خرید بنزین و گازوئیل پرداخت کردهاند.
افزایش قیمت سوخت، هزینه حملونقل کالاها را نیز بالا برده و کمبود برخی کالاهای اساسی مانند کود شیمیایی را تشدید کرده است. در نتیجه، قیمت مواد غذایی، بلیت هواپیما و کالاهایی مانند کفش نیز در ماههای اخیر افزایش یافته است.
کشورهایی که وابستگی بیشتری به واردات از خاورمیانه دارند، بهویژه در آسیا و آفریقا، بیش از دیگر مناطق از شوکهای ناشی از اختلال در عرضه آسیب دیدهاند.
