آمریکا با استناد به نگرانیهای امنیت ملی، واردات نسخههای جدید رباتهای انساننمای ساخت خارج و اینورترهای برق را ممنوع کرد؛ اقدامی که به طور مستقیم چین را هدف قرار میدهد. پکن نیز به سرعت واشنگتن را به حمایتگرایی متهم کرد.
این تصمیم میتواند روابط دو کشور را پیش از سفر برنامهریزیشده شی جینپینگ به آمریکا و دیدار او با دونالد ترامپ در ماه سپتامبر تحت تأثیر قرار دهد. چین با سهمی حدود ۸۵ درصد، بازیگر اصلی بازار جهانی رباتهای انساننما به شمار میرود.
کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا اعلام کرد این ممنوعیت شامل واردات نسخههای جدید رباتهای چهارپا (موسوم به سگهای رباتیک) نیز میشود. این نهاد تأکید کرد که واردات رباتهای پیشرفته میتواند خطرات امنیت سایبری و سایر تهدیدهای امنیت ملی را افزایش دهد و تولید این تجهیزات در خارج از آمریکا نیز زنجیره تأمین این کشور را در برابر اختلالها آسیبپذیر میکند.
اینورترهای برق که برای تبدیل برق جریان مستقیم (DC) به جریان متناوب (AC) استفاده میشوند و در سامانههای انرژی تجدیدپذیر، مراکز داده و لوازم خانگی کاربرد دارند، نیز مشمول این ممنوعیت شدهاند. این اقدام میتواند پیامدهای گستردهای برای صنایع مختلف داشته باشد.
رئیس کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا اعلام کرد هدف از این تصمیم، حفاظت از زنجیرههای تأمین حیاتی آمریکا است و این ممنوعیت تنها شامل «نسخههای جدید» این محصولات میشود.
این تصمیم در ادامه مجموعهای از محدودیتهای آمریکا علیه واردات کالاهای چینی، از جمله پهپادها، و همچنین محدودیت صادرات فناوریهای پیشرفته آمریکایی به چین اتخاذ شده است.
آمریکا همچنین در حال بررسی اعمال محدودیت بر استفاده از مدلهای متنباز هوش مصنوعی چینی است؛ موضوعی که همزمان با گسترش سریع فناوری هوش مصنوعی چین مطرح شده است.
بر اساس برآوردها، بازار رباتهای انساننمای چین تا سال ۲۰۳۰ میتواند به ۱۵ میلیارد دلار برسد. تولیدکنندگان چینی با افزایش سریع ظرفیت تولید و کاهش هزینهها، فاصله خود را با بسیاری از رقبای خارجی بیشتر کردهاند.
بر اساس دادههای مؤسسه تحقیقاتی اومدیا، از حدود ۱۵ هزار ربات انساننمای ارسالشده در جهان در سال ۲۰۲۵، دو شرکت بزرگ چینی هر کدام بیش از ۵ هزار دستگاه عرضه کردهاند، در حالی که شرکتهای آمریکایی مانند تسلا و فیگور ایآی هر کدام تنها چند صد دستگاه یا کمتر عرضه کردهاند.
در مورد محدودیت اینورترهای برق نیز گفته شده است که فشار بر بازار آمریکا احتمالاً محدود خواهد بود، زیرا این ممنوعیت استفاده از دستگاههای موجود یا فروش مدلهایی را که پیشتر از آمریکا مجوز گرفتهاند، تحت تأثیر قرار نمیدهد.
وزارت امور خارجه چین در واکنش به این اقدام اعلام کرد که واشنگتن مفهوم امنیت ملی را بیش از حد گسترش داده تا شرکتهای چینی را سرکوب کند و تأکید کرد که پکن برای دفاع از حقوق و منافع قانونی شرکتهای چینی همه اقدامات لازم را انجام خواهد داد.
چین همچنین اعلام کرد که حمایتگرایی توان رقابتی آمریکا را افزایش نمیدهد و تنها به منافع شرکتها و مصرفکنندگان آمریکایی آسیب میزند.
این محدودیتها ممکن است همکاریهای فناوری میان شرکتهای آمریکایی و چینی را نیز مختل کند. برای نمونه، شرکت انویدیا در ماه ژوئن از یک طراحی مرجع برای ربات انساننما رونمایی کرد که از شاسی ربات انساننمای شرکت چینی یونیتری استفاده میکند.
وزارت دفاع آمریکا نیز اخیراً یونیتری و چند شرکت بزرگ فناوری چینی دیگر را در فهرست شرکتهایی قرار داده که به گفته واشنگتن با ارتش چین ارتباط دارند یا به آن کمک میکنند؛ ادعایی که پکن آن را رد کرده است.
