تسلا آغازگر استفاده گسترده از دستگیرههای برقی خودرو نبود. تیونرهای خودرو در اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه ۱۹۵۰، در تلاش برای حذف تزئینات کرومی، دکمههای برقی را جایگزین دستگیرههای مکانیکی در خودروهای خود میکردند. با این حال، تسلا به رهبری ایلان ماسک، این ایده را با معرفی مدل اس به شکل گستردهتری به کار گرفت. مدلهای بعدی تسلا نیز از دستگیرههای برقی استفاده کردند و خودروسازان دیگری در اروپا و چین نیز به این روند پیوستند.
این تجهیزات متأسفانه یک نقص ایمنی ذاتی دارند. دستگیرههای برقی از باتری ۱۲ ولتی خودرو تغذیه میشوند؛ باتریای که حتی در خودروهای برقی برای روشنایی کابین و آغاز فرایند راهاندازی خودرو مورد استفاده قرار میگیرد. اگر این باتری از کار بیفتد یا اتصال آن قطع شود، اتفاقی که ممکن است در تصادف رخ دهد، سرنشینان ممکن است در شرایط اضطراری نتوانند از خودرو خارج شوند.
تسلا با مشکل دیگری نیز مواجه است. شیشه پنجره در حالت کاملاً بسته با قاب سقف و نوارهای آببندی تداخل دارد و ممکن است مانع باز شدن در شود، مگر اینکه شیشه کمی پایین بیاید. اگر سامانه ۱۲ ولتی فعال نباشد، مکانیزم پنجره نیز کار نخواهد کرد.
در تسلا برای درهای جلو اهرمهای مکانیکی اضطراری در قسمت تکیهگاه دست تعبیه شده است، اما درهای عقب از چنین راهکاری برخوردار نیستند. در شرایط اضطراری، سرنشینان عقب باید ابتدا یک پوشش لاستیکی مشکی را در پایین در و داخل یک محفظه نگهداری بردارند، سپس یک پوشش پلاستیکی کوچک را جدا کنند و اهرم مکانیکی را پیدا کنند. اگر از وجود این مکانیزم اطلاع داشته باشند، ممکن است بتوانند از خودرو خارج شوند. در غیر این صورت، شرایط میتواند بسیار خطرناک باشد.
در آمریکا نیز چندین شکایت علیه تسلا مطرح شده است که در آنها ادعا میشود طراحی خودروهای این شرکت نقص داشته و باعث مرگ افرادی شده است که پس از تصادف نتوانستهاند از خودرو خارج شوند.
فراخوان خودروهای تسلا در چین
مقامهای نظارتی چین مدتی است نسبت به استفاده از دستگیرههای کاملاً جمعشونده و برقی خودروها ابراز نگرانی کردهاند. هفته گذشته، آنها برای رسیدگی به این موضوع و چند مسئله دیگر اقدام کردند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مقامهای چینی از ۹ خودروساز، از جمله تسلا، خواستهاند خطرات مربوط به دستگیرههای برقی جمعشونده را برطرف کنند.
این فراخوان در مجموع ۴/۳ میلیون خودرو را شامل میشود که ۳ میلیون دستگاه از آنها متعلق به تسلا است. اداره دولتی تنظیم بازار چین اعلام کرد تسلا و هشت خودروساز چینی، یعنی جیلی، دانگفنگ، شیائومی، چری، بایک، فاو، لیپموتور و اکسپنگ، هر کدام فراخوانهایی را اجرا خواهند کرد.
این فراخوانها پس از افزایش نارضایتی عمومی در چین از مواردی صادر شدهاند که رانندگان، سرنشینان و نیروهای امدادی هنگام آتشسوزی خودروها برای پیدا کردن و استفاده از دستگیرههای داخلی و خارجی با مشکل مواجه شدهاند.
مقامهای چینی در اوایل فوریه استفاده از دستگیرههای کاملاً جمعشونده را در خودروهای جدیدی که از سال آینده تولید میشوند، ممنوع کردند. بسیاری از این دستگیرهها برقی هستند و همین مسئله نگرانیهایی درباره عملکرد آنها هنگام قطع برق خودرو، از جمله پس از تصادف، ایجاد کرده است. در آمریکا نیز اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراهها روند تدوین مقررات جدید در این زمینه را آغاز کرده است.
امسال ویدئویی در چین بهطور گسترده منتشر شد که یک خودروی برقی دانگفنگ را پس از برخورد با یک کامیون و سر خوردن به سمت حصار نشان میداد. خودرو آتش گرفت و راننده توانست از آن خارج شود، اما پس از بسته شدن در، برای باز کردن درهای خودرو و نجات سرنشینان با مشکل جدی مواجه شد. سرانجام با کمک راننده دیگری توانست آنها را خارج کند. این حادثه در مارس ۲۰۲۵ رخ داده بود و سرنشینان آن دچار سوختگی شدند، اما تا امسال توجه گستردهای به آن جلب نشد.
این فراخوان گسترده نشان میدهد چین آماده است استانداردهای ایمنی خودروهای برقی را تعیین و بهروزرسانی کند. خودروهای تمامبرقی و هیبریدی شارژی در ماه گذشته ۶۰ درصد از خودروهای جدید عرضهشده در چین را تشکیل دادند و چین اکنون در زمینه پذیرش خودروهای برقی در جهان پیشتاز است.
طبق دستور مقامهای نظارتی، تسلا باید برچسبهای هشدار را به داخل خودروهای فراخوانشده اضافه کند؛ اقدامی که از طریق بهروزرسانی نرمافزاری از راه دور امکانپذیر نیست. علاوه بر این، تسلا یک بهروزرسانی نرمافزاری منتشر خواهد کرد که در صورت وقوع تصادف، شیشههای تمام خودروهای مشمول را بهطور خودکار پایین میآورد. با این حال، همچنان مشخص نیست اگر برق سامانه ۱۲ ولتی که موتورهای شیشه را تغذیه میکند قطع شود، این راهکار چگونه عمل خواهد کرد.
ماجرای استفاده از عروسک برای گول زدن سیستم پایش راننده!
فراخوان دیگری نیز ۲/۷۴ میلیون خودروی تسلا در چین را دربرمیگیرد و مستلزم بهروزرسانی نرمافزار سامانه پایش راننده است. این سامانه در حال حاضر برای تشخیص اینکه راننده دستهایش را روی فرمان قرار داده و همچنان درگیر فرایند رانندگی است یا نه، به حسگر گشتاور متصل به فرمان و استفاده محدودی از دوربین داخل کابین متکی است.
در بهروزرسانی جدید، دوربین داخلی مدل ۳ و مدل وای تسلا برای ردیابی مستقیم چشمهای راننده مورد استفاده قرار میگیرد. ظاهراً برخی رانندگان در چین با قرار دادن سر یک عروسک مقابل دوربین، سامانه پایش راننده را دور میزدند. نرمافزار جدید به تسلا امکان میدهد حرکات چشم و میزان هوشیاری راننده را بهتر بررسی کند.
این ماجرا نشان میدهد حتی اگر یک فناوری با هدف حفاظت از کاربران طراحی شده باشد، همیشه روشهای غیرمنتظرهای برای دور زدن آن پیدا میشود. برای مالکان تسلا که نگران گرفتار شدن سرنشینان عقب در زمان تصادف هستند، استفاده از تسمههای کششی اضطراری برای درهای عقب میتواند راهکاری باشد که امکان خروج سرنشینان را افزایش دهد.
