بازگشت النینو رسمی شد. بر اساس مدلهای پیشبینی، تا اواخر پاییز ۲۰۲۶ احتمال دو سوم وجود دارد که یک رویداد النینوی قوی تا بسیار قوی بر الگوهای آبوهوا، اقلیم و دمای اقیانوسها در سراسر جهان تأثیر بگذارد.
النینو مهمترین بازیگر سامانه اقلیمی زمین و یکی از دو فاز نوسان جنوبی النینو (ENSO) است. در دوره النینو، نوار وسیعی از اقیانوس در غرب سواحل اکوادور به طول حدود ۱۰ هزار کیلومتر برای چندین ماه گرمتر میشود و دمای آن معمولاً بین ۱ تا ۲ درجه سانتیگراد افزایش مییابد. همین افزایش به ظاهر اندک میتواند الگوهای باد، بارش و دما را در سراسر جهان دگرگون کند.
پیشبینی میشود النینو در تابستان و پاییز ۲۰۲۶ تقویت شود و دمای آبها را بیش از پیش بالا ببرد؛ موضوعی که ضرورت آمادگی برای پیامدهای آن را افزایش میدهد.
بیشتر توجهها به اثرات النینو بر خشکی معطوف است، زیرا آبهای گرم جریانهای جوی را تغییر میدهند و باعث میشوند برخی مناطق مرطوبتر و برخی خشکتر از حد معمول شوند. این پدیده میتواند شدت طوفانها را در مناطقی مانند جنوب ایالات متحده افزایش دهد و در عین حال فعالیت توفندهای اقیانوس اطلس را کاهش دهد.
اما النینو برای اکوسیستمهای دریایی نیز بسیار مخرب است. صخرههای مرجانی، علفزارهای دریایی و بسیاری از زیستبومهایی که از صنعت شیلات جهان پشتیبانی میکنند، در معرض آسیب قرار میگیرند. یکی از مهمترین پیامدها، وقوع گسترده «موجهای گرمایی دریایی» است.
دمای اقیانوسهای جهان هماکنون نیز به نزدیکی رکوردهای تاریخی رسیده است و موجهای گرمایی ناشی از النینو میتوانند بسیاری از ذخایر حساس شیلاتی را به آستانه فروپاشی برسانند.
موج گرمایی دریایی به دورهای از گرمای شدید در اقیانوس گفته میشود که مشابه موجهای گرمایی در خشکی است. این پدیده ممکن است در مقیاس کوچک تنها چند روز یا چند هفته یک خلیج را درگیر کند، اما در موارد بزرگ میتواند مناطقی چند برابر وسعت ایالت تگزاس را برای ماهها یا حتی سالها با دمایی ۲ تا ۳ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین مواجه کند.
افزایش دمای آب برای بسیاری از موجودات دریایی که با شرایط دمایی خاص سازگار شدهاند، فشار شدیدی ایجاد میکند. برخی ماهیها در آبهای گرم سوختوساز خود را آنقدر افزایش میدهند که انرژی را سریعتر از توان تغذیه مصرف میکنند و در نهایت میمیرند. جمعیت ماهی کاد اقیانوس آرام در خلیج آلاسکا پس از یک موج گرمایی دریایی ۷۰ درصد کاهش یافت. سفیدشدگی مرجانها، شکوفایی گسترده جلبکهای مضر، نابودی جلبکهای دریایی و افزایش به گل نشستن پستانداران دریایی از دیگر پیامدها هستند. این رویدادها هر سال میلیاردها دلار خسارت اقتصادی به همراه دارند.
موجهای گرمایی دریایی به دلایل مختلفی شکل میگیرند؛ از جمله جابهجایی جریانهای اقیانوسی، کاهش سرعت بادهای سطحی و کاهش پوشش ابری که باعث ورود بیشتر نور خورشید و گرم شدن آب میشود. گاهی نیز چند عامل به طور همزمان رخ میدهند و موجهای گرمایی بیسابقهای را ایجاد میکنند.
النینو نقش مهمی در افزایش احتمال وقوع این پدیده دارد، اما شدت تأثیر آن به منطقه بستگی دارد. در سواحل غربی ایالات متحده، کاهش بادهای شمالی در زمان النینو موجب کاهش تبخیر و تضعیف بالا آمدن آبهای سرد از اعماق میشود و احتمال شکلگیری موجهای گرمایی ساحلی را افزایش میدهد. آبهای کالیفرنیا هماکنون نیز بسیار گرم هستند و النینو میتواند این وضعیت را شدیدتر و طولانیتر کند.
در سواحل پرو، ماهیگیران قرنها با دورههای گرمایش شدید آب که باعث مهاجرت ماهیها میشود مواجه بودهاند. بعدها مشخص شد این موجهای گرمایی با چرخه گسترده ENSO در اقیانوس آرام مرتبط هستند. همچنین در خلیج بنگال در شرق هند، تعامل النینو با الگوهای گردش هوایی گرمسیری خطر وقوع موجهای گرمایی دریایی را افزایش میدهد.
خطر دیگری که کمتر دیده میشود، موجهای گرمایی در بستر دریاست. پژوهشها نشان دادهاند این موجهای گرمایی زیرسطحی گاهی از نمونههای سطحی شدیدتر هستند و مدت بیشتری دوام میآورند. برای نمونه، موج گرمایی بستر دریا در سواحل غربی ایالات متحده طی سالهای ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ حدود چهار تا پنج ماه بیشتر از گرمایش سطحی ادامه داشت.
چنین رویدادهایی فشار زیادی بر گونههای کفزی وارد میکنند. به عنوان نمونه، صید خرچنگ برفی دریای برینگ در سال ۲۰۱۸ پس از رسیدن موج گرمایی به بستر دریا ۸۴ درصد کاهش یافت.
مدلهای فصلی میتوانند موجهای گرمایی دریایی را بین سه تا شش ماه پیش از وقوع پیشبینی کنند و این پیشبینیها در سالهای النینو معمولاً دقت بیشتری دارند. آخرین برآوردها نشان میدهد همزمان با تقویت النینو، چندین موج گرمایی دریایی شکل خواهد گرفت و تا پایان سال ۲۰۲۶ نزدیک به نیمی از اقیانوسهای جهان تحت تأثیر گرمای آسیبزا قرار خواهند گرفت.
سواحل کالیفرنیا و مکزیک بیشترین احتمال وقوع موجهای گرمایی شدید را دارند. همچنین بخشهایی از اقیانوس هند و اقیانوس جنوبی نیز احتمالاً با گرمایش مخرب روبهرو خواهند شد. با وجود آنکه هنوز امکان تغییر شرایط وجود دارد، کارشناسان معتقدند آمادگی برای این سناریو اقدامی ضروری است.
