کمبود جهانی روغن موتور شدت گرفته و قیمت این روانکننده مورد استفاده در موتور خودروها به رکوردهای تازهای رسیده است؛ بهطوریکه برخی مراکز تعویض روغن با کمبود موجودی روبهرو شدهاند و یک گروه خردهفروشی در آمریکا خرید این محصول را برای مشتریان محدود کرده است.
افزایش قیمت روغن پایه مورد استفاده در روغن موتورهای تمامسنتتیک که در بسیاری از خودروهای جدید ضروری است، بسیار بیشتر از رشد شدید قیمت نفت خام، بنزین و گازوئیل بوده است. بر اساس دادههای شرکت آرگوس مدیا، قیمت روغن پایه گروه ۳ در آمریکا از ماه فوریه تقریباً چهار برابر شده و روز جمعه به رکورد ۱۲/۴۵ دلار در هر گالن رسیده است.
شرکت کاستکو قیمت بسته ۱۰ کوارتی از یکی از انواع روغن موتور تمامسنتتیک را به ۵۷/۹۹ دلار افزایش داده و اکنون خرید آن را به یک بسته برای هر مشتری محدود کرده است. این محصول سال گذشته حدود ۳۰ دلار قیمت داشت.
در وبسایت والمارت نیز این هفته موجودی چند برند پایین گزارش شد. این شرکت اعلام کرد با تأمینکنندگان خود از نزدیک همکاری میکند تا محصولات را با قیمتهای پایینی که مشتریان انتظار دارند، در دسترس نگه دارد.
مدیرعامل شرکت جیفی لوب، از شبکههای تعویض روغن و تعمیر خودرو در آمریکا، گفت برخی کمبودهای مقطعی وجود خواهد داشت و باید با آنها کنار آمد. جیفی لوب تا ماه ژوئیه بخشی از شل بود و پس از فروش ۱/۳ میلیارد دلاری این کسبوکار به یک شرکت سرمایهگذاری خصوصی، همچنان بیشتر روغن موتور مورد نیاز خود را از واحد پنزویل شل دریافت میکند.
روغن موتور در حجمهای نسبتاً کمی معامله میشود، اما برای روانکاری بخشهای داخلی موتورهای احتراق داخلی نقشی حیاتی دارد. صادرات جهانی روغن پایه روانکار معمولاً تنها حدود ۳۵۰ هزار بشکه در روز است؛ رقمی بسیار کوچک در مقایسه با بازار جهانی نفت که بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه در روز حجم دارد.
اختلال در عرضه روغن پایه ابتدا پس از حمله ایران در ماه مارس به یک مجتمع بزرگ تبدیل گاز به مایع متعلق به شل در قطر آغاز شد؛ حملهای که در واکنش به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران انجام شد. این مجتمع یکی از تولیدکنندگان اصلی روغن پایه گروه ۳ است.
بنبست نظامی در تنگه هرمز نیز انتقال محمولههای نفت خام با نفتکش از منطقه خلیج فارس به مقصد دیگر تولیدکنندگان بزرگ روغن پایه در کره جنوبی را مختل کرده است.
این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که مصرفکنندگان از فشار هزینههای زندگی ناشی از افزایش قیمت انرژی، مواد غذایی و مسکن گلایه دارند.
شرکت زنجیرهای تعویض روغن والولین، که تامینکننده اصلی روغن موتور آن آرامکو عربستان سعودی است، اعلام کرد در نزدیک به ۲۵۰۰ شعبه خود با کمبود مواجه نشده است. با این حال، این شرکت برای جبران افزایش ۶۰ درصدی هزینه روانکارها از ماه مارس، قیمت تعویض روغن را ۵ تا ۷ دلار افزایش داده است.
مدیرعامل والولین در پاسخ به پرسشی درباره مسیر آینده قیمتها در کنفرانس خردهفروشی گلدمن ساکس در این هفته گفت روند قیمتها افزایشی خواهد بود.
او همچنین گفت پس از بازگشایی کامل تنگه هرمز، چهار تا شش ماه زمان لازم است تا عرضه روغن پایه گروه ۳ دوباره با سرعت و شرایط پیش از درگیریها جریان پیدا کند.
وضعیت برای تعمیرگاههای مستقل و شرکتهای تولیدکننده و ترکیبکننده روغن که قراردادهای بلندمدت با شرکتهای بزرگ نفتی ندارند، دشوارتر است.
صاحبان برخی مراکز تعویض روغن در نیوجرسی آمریکا نیز از واکنش مشتریان به قیمتهای جدید خبر دادهاند. یکی از مدیران یک تعمیرگاه گفت مشتریان با دیدن قیمتهای بالاتر روی دیوار اتاق انتظار، سر خود را تکان میدادند و تهیه روغن موتور تمامسنتتیک فلهای برایشان بهصورت نامنظم و غیرقابل پیشبینی انجام میشد.
مالک یک گاراژ دیگر در نیوجرسی نیز گفت دستیابی به روغنی با مشخصات «دکسوس» که برای خودروهای جدید جنرال موتورز مورد نیاز است، اکنون بسیار دشوار شده است. جنرال موتورز اعلام کرد این شرکت وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد و با تأمینکنندگان و فروشندگان برای تداوم عرضه همکاری میکند.
برای شرکتهایی که روغن پایه گروه ۳ خریداری میکنند، داشتن قرارداد با تأمینکننده نیز لزوماً به معنای دریافت کامل سهمیه نیست و در بسیاری از موارد میزان تحویل محدود میشود. شرکتهایی که قرارداد ندارند نیز برای یافتن روغن پایه گروه ۳ با مشکل مواجه شدهاند و ناچارند برای تأمین آن با منابع مختلف تماس بگیرند.
خودروسازان تلاش کردهاند برای کاهش فشار کمبود عرضه، به ترکیبات جدید روغن موتور و روانکارها روی بیاورند. مؤسسه نفت آمریکا، که استانداردهای صنعت نفت را تعیین میکند، اعلام کرده برای عرضهکنندگانی که قصد دارند به منابع دیگری از روغن پایه روی بیاورند، مجوز موقت اضطراری صادر کرده است.
با این حال، تولیدکنندگان و ترکیبکنندگان روغن موتور به دلیل الزامات سختگیرانه مربوط به فرمولاسیون و آزمایش روغنهای تمامسنتتیک نتوانستهاند بهسرعت این تغییر را انجام دهند.
جیفی لوب اعلام کرده است که با وجود کمبودهای پراکنده، در حال حاضر محصول مورد نیاز در تمام نزدیک به ۲۱۰۰ شعبه این شرکت موجود است که بیشتر آنها تحت مالکیت صاحبان امتیاز فعالیت میکنند. این شرکت میگوید مشتریان نمیتوانند سرویس خودروهای خود را به تعویق بیندازند و همچنان به تعویض روغن و نگهداری خودرو نیاز دارند.
