افزایش دوباره تورم، چشمانداز افزایش نرخ بهره را تقویت کرده و بانکهای مرکزی در آمریکا، ژاپن و بریتانیا را در آستانه تصمیمگیریهای مهمی قرار داده است. سیاستگذاران این سه اقتصاد طی هفت روز آینده، در شرایطی که بازارهای اوراق قرضه جهان با نوسان شدید روبهرو هستند، درباره نرخهای بهره تصمیم خواهند گرفت.
در آمریکا، توجه بازارها به نخستین آزمون کوین وارش، رئیس جدید فدرال رزرو، معطوف است. او باید در برابر فشارهای دونالد ترامپ برای کاهش نرخ بهره مقاومت کند و اعضای فدرال رزرو را برای افزایش نرخها متقاعد سازد.
وارش با انتخاب ترامپ به ریاست فدرال رزرو رسید؛ رئیسجمهوری که بارها خواستار کاهش نرخ بهره شده است. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث در ماه جاری اعلام کرد آمریکا باید «پایینترین نرخ بهره در جهان» را داشته باشد و از اعضای هیئتمدیره فدرال رزرو خواست «وطنپرست» باشند.
با این حال، افزایش دوباره قیمت نفت پس از تشدید درگیری میان آمریکا و ایران، کار را برای فدرال رزرو دشوار کرده است. قیمت نفت خام هفته گذشته برای نخستین بار از ژوئیه از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. تنگه هرمز همچنان تقریباً به روی تردد نفتکشها بسته مانده و پیشروی حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ نیز تهدیدی برای انتقال نفت عربستان ایجاد کرده است.
قیمت نفت روز جمعه اندکی کاهش یافت، زیرا امیدها به آغاز مذاکرات جدید برای بازگشایی مسیر دریایی افزایش پیدا کرد، اما قیمتها همچنان بسیار بالاتر از سطح تابستان باقی ماند؛ دورهای که درگیریهای خاورمیانه برای مدتی فروکش کرده بود.
انتظار میرود افزایش هزینه انرژی بار دیگر به تورم آمریکا دامن بزند. تورم این کشور بیش از پنج سال است که بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد. رئیس جدید فدرال رزرو نیز در سخنرانی ماه جاری هشدار داده بود که بدون ادامه پیشرفت به سوی این هدف، سیاستگذاران «کارهایی برای انجام دادن» خواهند داشت. دادههای منتشرشده در روز جمعه نشان داد تورم سالانه آمریکا در سطح ۳/۴ درصد ثابت مانده است.
در بریتانیا، اندرو بیلی، رئیس بانک مرکزی انگلستان، درباره تورم بالاتر از هدف موضعی آرامتر اتخاذ کرده است. او گفته افزایش نرخ وامهای مسکن بخشی از اثر افزایش نرخ بهره را بدون اقدام مستقیم بانک مرکزی ایجاد کرده است. بازارها و اقتصاددانان انتظار دارند بانک مرکزی روز پنجشنبه نرخ بهره را در سطح ۳/۷۵ درصد حفظ کند.
با این حال، سه نفر از ۹ عضو کمیته سیاست پولی بانک مرکزی در ماه ژوئیه به افزایش نرخ بهره رأی دادند. همچنین انتشار دادههایی درباره رشد اقتصادی فراتر از انتظار در روز جمعه میتواند نگرانیها درباره تداوم تورم را افزایش دهد.
افزایش اخیر قیمت انرژی احتمال آن را بالا برده که کمیته سیاست پولی بریتانیا در نهایت مانند دیگر بانکهای مرکزی بزرگ، به سمت افزایش نرخ بهره حرکت کند.
با وجود این، پیشبینی غالب برای نشست روز پنجشنبه، حفظ نرخ بهره در سطح فعلی است؛ تصمیمی که احتمالاً با لحنی سختگیرانه همراه خواهد بود و صورتجلسه آن میتواند به احتمال افزایش نرخها در آینده اشاره کند.
بازارهای مالی اکنون افزایش نرخ بهره در بریتانیا را چهار مرتبه طی ۱۲ ماه آینده پیشبینی میکنند؛ این رقم پیش از جهش اخیر قیمت نفت، سه مرتبه بود.
در توکیو نیز سیاستگذاران بانک مرکزی ژاپن روز جمعه تصمیم خود را اعلام خواهند کرد و انتظار گسترده بازار این است که نرخ بهره را افزایش دهند؛ اقدامی که میتواند به تقویت اخیر ین در بازارهای ارز اعتبار بیشتری بدهد.
افزایش ۰/۲۵ واحد درصدی نرخ سیاستی بانک مرکزی ژاپن و رساندن آن به ۱/۲۵ درصد، نرخ بهره را به سطحی خواهد رساند که ژاپن بیش از ۳۰ سال است آن را تجربه نکرده است؛ دورهای که این کشور مبارزه طولانی با کاهش قیمتها یا تورم منفی را آغاز کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز در ژوئیه همراه با مقامهای ژاپنی در بازار ارز برای حمایت از ین مداخله کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز آشکارا اعلام کرده است که انتظار دارد نرخهای بهره در ژاپن افزایش پیدا کند.
بسنت روز سهشنبه در دانشگاه متدیست جنوبی در تگزاس گفت مداخله آمریکا در بازار ین به او دید مناسبی نسبت به تصمیمهای احتمالی بانک مرکزی و سیاستگذاران ژاپن داده است.
بانک مرکزی اروپا نیز روز پنجشنبه نرخ بهره را افزایش داد. کریستین لاگارد، رئیس این بانک، گفت درگیری خاورمیانه همچنان فشارهای تورمی ایجاد میکند و انتظار میرود تورم برای مدت طولانی بهطور محسوسی بالاتر از هدف باقی بماند.
