عربستان سعودی اعلام کرد پس از حمله پهپادی از خاک عراق، فعالیت خط لوله نفت شرق به غرب خود را بهطور موقت متوقف کرده است. این خط لوله یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت عربستان به دریای سرخ و بازارهای جهانی به شمار میرود.
خط لوله شرق به غرب که در دهه ۱۹۸۰ ساخته شد، برای انتقال نفت عربستان از مناطق شرقی این کشور به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ طراحی شده است. این مسیر در سالهای اخیر به یکی از بخشهای مهم زیرساخت انرژی عربستان تبدیل شده است.
این خط لوله به عربستان امکان میدهد بخشی از صادرات نفت خود را از مسیر دریای سرخ انجام دهد و به جای تکیه کامل بر مسیرهای دریایی خلیج فارس، از یک مسیر زمینی نیز استفاده کند.
در ماههای اخیر، تحولات امنیتی منطقه و تغییر شرایط حملونقل دریایی، توجه بیشتری را به مسیرهای انتقال انرژی در خاورمیانه جلب کرده است.
خط لوله شرق به غرب چه اهمیتی دارد؟
خط لوله شرق به غرب با طول حدود ۱۲۰۱ کیلومتر، شبهجزیره عربستان را از شرق به غرب طی میکند و نفت را به بندر ینبع منتقل میکند.
عربستان در تابستان امسال اعلام کرد ظرفیت این خط لوله افزایش یافته و امکان انتقال روزانه تا هفت میلیون بشکه نفت را دارد.
این مسیر از نگاه ریاض یک زیرساخت راهبردی برای تنوعبخشی به مسیرهای صادرات نفت محسوب میشود. عربستان پیش از این نیز در دهه ۱۹۸۰، همزمان با جنگ ایران و عراق، برای کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی خلیج فارس اقدام به توسعه این خط لوله کرده بود.
با این حال، دادههای شرکتهای رصد حملونقل دریایی نشان میدهد صادرات نفت عربستان در ماه گذشته به حدود ۳/۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که پایینترین سطح در بیش از یک دهه گذشته بوده است.
حمله به خط لوله در چه شرایطی رخ داد؟
عربستان اعلام کرده پهپاد مهاجم از خاک عراق به سمت این زیرساخت انرژی پرتاب شده است. تاکنون هیچ گروهی مسئولیت رسمی این حمله را بر عهده نگرفته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ادعا کرده است که ایران احتمالاً در این حمله نقش داشته است، اما ایران درباره این ادعا اظهار نظری نکرده است.
دفتر علی زیدی، نخستوزیر عراق، اعلام کرده است بغداد و تهران درباره بررسی موضوع پرتاب پهپادها در نزدیکی مرز عراق همکاری خواهند کرد.
عراق در سالهای اخیر یکی از عرصههای اصلی رقابتهای سیاسی و امنیتی منطقه بوده و گروههای مختلف سیاسی و نظامی در این کشور فعالیت دارند.
واکنش عربستان چه خواهد بود؟
این نخستین حمله به خط لوله شرق به غرب در ماههای اخیر نیست. پیش از این نیز یک حمله پهپادی به یکی از ایستگاههای پمپاژ این خط لوله انجام شده بود که پس از مدتی فعالیت آن از سر گرفته شد.
پس از حادثه اخیر، عربستان اعلام کرده است که در مرحله فعلی از همکاری با دولت عراق برای بررسی موضوع و جلوگیری از تکرار چنین حملاتی حمایت میکند.
این حادثه بار دیگر نقش زیرساختهای انرژی در معادلات سیاسی و امنیتی منطقه را برجسته کرده است؛ منطقهای که بخش مهمی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند.
