بیمه شخص ثالث اجباری شد تا به نوعی از زیاندیدگان حوادث رانندگی حمایت کند، اما به نظر میآید حالا تبدیل به اهرم فشاری شده که هر نهادی برای جمعآوری دادهها و پرداختیهای خود به آن چنگ بزند. چندی پیش الزام ثبت اطلاعات سکونتی افراد در سامانه املاک بهعنوان شرط صدور بیمه مطرح شد و حالا در حالی که هنوز این تجربه ناموفق را پشت سر نگذاشتهایم، حرف از الزام تسویه عوارض آزادراهی به میان آمده است.
در این مطلب میخواهیم درباره این قانون جدید بیمه شخص ثالث صحبت کنیم و توضیح دهیم که چگونه میتوان عوارض آزادراهی را بهموقع پرداخت کرد.
تسویه عوارض آزادراهی، شرط صدور بیمه شخص ثالث
در سال ۱۴۰۲ طرحی مطرح شد مبنی بر اینکه برای صدور بیمه نامه شخص ثالث، بدهیهای جادهای متقاضی باید تسویه شده باشد. اجرای این طرح بهعنوان شرط صدور بیمه با دستور بیمه مرکزی متوقف شد. اما حالا دوباره در دستور کار دولت قرار گرفته تا در سال ۱۴۰۵ به اجرا درآید. طبق این قانون جدید بیمه ماشین، از سال جدید پیش از اقدام برای خرید بیمه شخص ثالث حتما باید پرداخت عوارض آزادراهی خود را به طور کامل انجام دهیم. در غیر این صورت بیمهنامه ما صادر نمیشود.
به گفته میلاد دوستی، معاون ساخت و توسعه آزادراههای کشور، میزان عوارض آزادراهی پرداختنشده در کشور به بیش از ۴.۵ همت رسیده است و این انباشت بدهی هر روز در حال افزایش است. به این ترتیب نوسازی و توسعه زیربناهای کشور ممکن نخواهد بود.
در حال حاضر تنها ابزار قانونی وصول بدهی عوارض آزادراهی فرایند تعویض پلاک است، در حالی که ممکن است برخی مالکان خودرو تا سالها به تعویض پلاک نیاز پیدا نکنند. به همین دلیل اینطور برنامهریزی شده است که همراه با تمدید بیمه ماشین، تسویه عوارض آزادراهی هم انجام شود.
در سال ۱۴۰۲ این طرح به مدت کوتاه ۹ ماه به اجرا درآمد و به گفته دوستی در آن زمان حدود ۸۷ درصد از بدهیهای آزادراهی وصول شد. بنابراین اجرای دوباره آن میتواند اقدام مثبت و رو به جلویی باشد.
اما چرا این طرح محل اعتراض است؟
بیمه مرکزی و صندوق خسارات بدنی به شدت با این طرح مخالف هستند. چرا که طبق تجربه قبلی باعث کاهش آمار خرید بیمه ثالث میشود و این موضوع با فلسفه اجباریشدن این بیمه و حمایت از زیاندیدگان در تضاد است.
از طرفی وضعیت اقتصادی کشور هم در این طرح در نظر گرفته نشده است. این روزها با شرایطی مواجه هستیم که دیگر اغلب رانندگان توان پرداخت یکجای مبلغ تمدید بیمه خود را ندارند و به خرید اقساطی روی آوردهاند. این شرط صدور بیمه و لزوم وجود برگه تسویه عوارض در میان مدارک موردنیاز برای بیمه ماشین، ممکن است آنها را بهکل از تهیه این بیمه منصرف سازد و از آمار بیمهشدگان بکاهد.
درست است که صندوق تأمین خسارتهای بدنی، خسارت حوادثی را که در آن راننده مقصر فاقد بیمه باشد، جبران میکند، اما اندوخته آن هم از محل مبالغ تمدید بیمه تأمین میشود و این طرح درنهایت منجر به کاهش اندوخته و درنتیجه کاهش توان پرداخت خسارت بیمه توسط این نهاد میشود.
در واقع میتوان گفت حکایت این طرح در شرایط فعلی همان حکایت تلاش برای دوشیدن گاو نر است. دولت به جای اینکه ریشه مشکل را ببیند و در جهت رفع آن برنامهریزی کند، تصمیم گرفته از شیوه فشار حداکثری به جیب خالی مردم استفاده کند.
نحوه پرداخت عوارض آزادراهی
علیرغم نگرانیها و کشمکشهای موجود میدانیم که این طرح درنهایت برای پرکردن ردیفهای درآمدی بودجه دولت به اجرا در میآید. بهترین کار این است که با پرداخت بهموقع عوارضی اجازه ندهیم بدهی سنگینی به پای ما نوشته شود و در هنگام تمدید بیمه غافلگیرمان کند.
خوشبختانه روشهای مختلفی برای پرداخت عوارض جاده وجود دارند و میتوان به صورت آنلاین و درلحظه بدهی خود را تسویه کرد. از مهمترین روشهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
سامانه برداشت مستقیم بانک مسکن
برای استفاده از این سامانه باید حسابی اختصاصی در بانک مسکن باز کنیم و موجودی آن را همیشه شارژ نگه داریم. هر بار که از گیت عوارضی عبور میکنیم، مبلغ آن بهطورخودکار از حساب ما کسر میشود.
آنیرو
سامانه آنیرو بهطور اختصاصی برای استعلام و پرداخت عوارض آزادراهی طراحی شده است. در آنیرو و سامانه بانک مسکن میتوان صدور قبض اشتباهی عوارض را هم پیگیری کرد. یعنی اگر فکر میکنیم قبضی به اشتباه برای ما صادر شده است، میتوانیم در این سامانه اعتراض خود را ثبت کنیم و درخواست رسیدگی مجدد بدهیم.
پلتفرمهای خودرویی
برخی پلتفرمهای خودرویی مثل اتو ابزار و آیتول هم خدمات عوارض خودرو ارائه میدهند و میتوان از سرویسهای آنها استفاده کرد.
البته در این سامانهها سرویسهای دیگری چون بیمه شخص ثالث و بدنه، استعلام و پرداخت خلافی، استعلام تاریخچه پلاک و نمره منفی گواهینامه هم در دسترس قرار دارد. به این ترتیب میتوان تمام امور خودرویی خود را در یک فضای واحد مدیریت کرد و به سوابق تراکنش خود دسترسی داشت.
حرف آخر
عدم پرداخت عوارض پیامدهای خاص خودش را دارد؛ ما برای پرداخت عوارض تنها ۱۵ روز مهلت داریم و پس از آن به ۲ شکل جریمه میشویم: بسته به نوع خودرو جریمه ثابتی خواهیم داشت و در کنار آن، هر ماه بهصورت پلکانی ۳.۵ درصد به مبلغ عوارضمان اضافه میشود. میتوان گفت بخشی از بدهیهای سنگین مردم مربوط به همین جریمۀ دیرکرد است.
با این حال تسویه عوارض به شرط صدور بیمه هم تبدیل شده است. شاید این طرح در کوتاهمدت راهحل خوبی برای وصول مبالغ عوارض به نظر برسد، اما در طولانیمدت منجر به کاهش خرید بیمه و متعاقب آن عدم امکان دریافت خسارت توسط آسیبدیدگان حوادث رانندگی میشود.
این گروگانگیری، حمایت مالی افراد آسیبدیده را تحت تأثیر قرار میدهد و امیدواریم مسئولان کشور کمی در آن تأمل کنند.
توجه! این مطلب یک رپورتاژ آگهی است و محتوای آن توسط تبلیغ دهنده نگارش شده است.
اکو رایز مسئولیتی در قبال صحت و سقم محتوای تبلیغاتی ندارد.
