شاخص اعتماد مصرف‌کنندگان آمریکا در اکتبر به نزدیکی پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسید؛ افزایش هزینه‌های زندگی، تورم و نرخ‌های بالای استقراض، نارضایتی خانوارها از وضعیت اقتصادی را تشدید کرده است. این تحولات در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، خبر ناخوشایندی برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، محسوب می‌شود.
نظرسنجی‌های دانشگاه میشیگان نشان می‌دهد که بدبینی آمریکایی‌ها نسبت به اقتصاد در حال افزایش است. تورم بالا و هزینه‌های سنگین استقراض، قدرت خرید خانوارها را تحت فشار قرار داده و هم‌زمان، میزان محبوبیت ترامپ به پایین‌ترین سطح دوران فعالیت سیاسی او رسیده است. انتخابات ماه آینده نیز سرنوشت کنترل کنگره را مشخص خواهد کرد.
جنگ آمریکا و اسرائیل باعث افزایش قیمت انرژی شده و فشارهای تورمی را تشدید کرده است. در پی این تحولات، فدرال رزرو در سپتامبر برای نخستین بار طی سه سال گذشته نرخ بهره را افزایش داد.
شاخص اعتماد مصرف‌کنندگان دانشگاه میشیگان از ۴۸/۱ واحد در سپتامبر به ۴۶/۳ واحد در اکتبر کاهش یافت. این سومین افت ماهانه پیاپی بود و شاخص را به پایین‌ترین سطح تاریخی ثبت‌شده در ماه مه نزدیک کرد. اقتصاددانان شرکت‌کننده در نظرسنجی رویترز، رقم ۴۷/۸ واحد را پیش‌بینی کرده بودند.
شاخص ارزیابی شرایط فعلی اقتصاد نیز از ۵۰/۹ واحد به ۴۴/۷ واحد سقوط کرد و به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسید. در مقابل، انتظارات مصرف‌کنندگان اندکی بهبود یافت، اما ارزیابی شرایط خرید کالاهای بادوام به دلیل قیمت‌های بالا و هزینه‌های استقراض کاهش شدیدی را تجربه کرد.
افت اعتماد به‌ویژه در میان خانوارهای کم‌درآمد و افرادی که سبد سهام کوچک‌تری دارند، محسوس بوده است. اعتماد در میان افرادی که خود را مستقل سیاسی معرفی می‌کنند نیز کاهش یافت. با وجود بهبود نسبی در میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان، سطح اعتماد همچنان به‌مراتب پایین‌تر از ژانویه امسال است.
خانوارهای پردرآمد همچنان محرک اصلی هزینه‌کرد هستند
با وجود افت اعتماد مصرف‌کنندگان، احتمال ندارد هزینه‌کرد خانوارها به همان نسبت کاهش یابد؛ زیرا ارتباط میان احساسات مصرف‌کنندگان و میزان مخارج آن‌ها در طول سال‌های گذشته ضعیف‌تر شده است.
اقتصاد آمریکا الگویی موسوم به اقتصاد Kشکل دارد؛ به این معنا که خانوارهای پردرآمد، تا حدی به لطف عملکرد قدرتمند بازار سهام، وضعیت بهتری دارند، در حالی که خانوارهای با درآمد متوسط و پایین با فشار بیشتری بر بودجه خود مواجه‌اند.
بر اساس گزارش جداگانه دانشگاه میشیگان، کمتر از یک‌سوم مصرف‌کنندگان انتظار دارند در سال آینده هزینه‌های معمول خود را برای کالاهایی که با افزایش شدید قیمت مواجه شده‌اند، حفظ کنند. در مقابل، ۵۴ درصد گفته‌اند خرید این کالاها را کاهش خواهند داد و حدود ۱۶ درصد نیز قصد دارند خرید آن‌ها را متوقف کنند. مصرف‌کنندگان پردرآمد بیش از گروه‌های کم‌درآمد تمایل دارند سطح هزینه‌کرد خود را حفظ کنند.
ادامه قدرت بازار سهام می‌تواند به تداوم مخارج مصرف‌کنندگان کمک کند، اما اصلاح شدید بازار ممکن است به‌سرعت شرایط را تغییر دهد. بهبود وضعیت انرژی، کاهش هزینه سوخت خودرو و چشم‌انداز بهتر بازار کار نیز از عواملی هستند که می‌توانند بخشی از فشار بر خانوارها را کاهش دهند.
انتظارات تورمی همچنان رو به افزایش است
انتظارات مصرف‌کنندگان از تورم در یک سال آینده از ۴/۶ درصد در سپتامبر به ۴/۷ درصد در اکتبر افزایش یافت. این رقم در فوریه، پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، ۳/۴ درصد بود.
انتظارات تورمی پنج‌ساله نیز از ۳/۴ درصد به ۳/۵ درصد افزایش یافت.
فدرال رزرو ماه گذشته نرخ بهره معیار کوتاه‌مدت خود را با افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای به محدوده ۳/۷۵ تا ۴ درصد رساند. این نخستین افزایش نرخ بهره طی سه سال گذشته بود و بانک مرکزی آمریکا از احتمال افزایش بیشتر هزینه‌های استقراض در ماه‌های آینده خبر داد.
با این حال، رشد کمتر از انتظار اشتغال در سپتامبر و پایین‌تر بودن نرخ تورم ماه‌های ژوئیه و اوت از پیش‌بینی‌ها، احتمال افزایش دوباره نرخ بهره در اکتبر را کاهش داده است. اقتصاددانان انتظار دارند فدرال رزرو در دسامبر نرخ بهره را افزایش دهد.
