حملات تازه، تازهترین نشانه از آن است که جنگی که شش ماه پیش آغاز شد، همچنان با پایان فاصله زیادی دارد.
آمریکا و ایران بامداد دوشنبه برای نخستین بار طی یک ماه به یکدیگر حمله کردند؛ تحول تازهای که نشان میدهد جنگی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، وعده داده بود بهسرعت پایان یابد، بارها تلاشهای او برای خاتمه دادن به درگیری را ناکام گذاشته است.
ارتش آمریکا روز یکشنبه اعلام کرد نیروهای این کشور به مواضع نیروهای ایرانی در جزیره لارک حمله کردهاند. به گفته ارتش آمریکا، این نیروها در حال آماده شدن برای شلیک راکتهای مجهز به مین به سمت تنگه هرمز بودند؛ گذرگاه حیاتی انتقال نفت و گاز که ایران آن را مسدود کرده است. وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد در این حمله چند نفر کشته و زخمی شدهاند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد در واکنش، به پایگاههایی در اردن و امارات متحده عربی که میزبان نیروهای نظامی آمریکا هستند، حمله کرده است. مقامهای اردنی گفتند هشت موشکی را که وارد حریم هوایی این کشور شده بودند رهگیری کردهاند. ارتش امارات نیز اعلام کرد به یک پهپاد اعزامشده از سوی ایران پاسخ داده است. گزارشی درباره خسارت یا تلفات این حملات منتشر نشده است.
این تبادل آتش به آرامش پرتنشی پایان داد که طی یک ماه گذشته برقرار بود. این آرامش پس از آن شکل گرفت که ترامپ، در پی نگرانی درباره کاهش ذخایر مهمات آمریکا و درخواست متحدان این کشور در خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی، برای خویشتنداری، از آستانه آغاز دوباره یک جنگ تمامعیار عقب نشست.
با وجود کاهش شدت درگیریها، شواهد چندانی از شکلگیری راهحلی پایدار برای جنگی که ترامپ در اواخر فوریه آغاز کرد، وجود نداشت. «یادداشت تفاهم» کوتاهمدتی که ایران و آمریکا در اواخر ژوئن امضا کرده بودند، تنها چند هفته بعد از هم فروپاشید.
یک مقام ارشد اماراتی روز دوشنبه گفت توافق آتشبس ژوئن نتوانسته بود «نقشه راهی عملی و قابل قبول» برای پایان دادن به درگیری ارائه کند. او خواستار توافقی جدید شد که تنگه هرمز را به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند، هرچند توضیح نداد این وضعیت چگونه باید احیا شود.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «وضعیت نه جنگ و نه صلح نمیتواند راهحلی پایدار باشد.»
اکنون آمریکا و ایران وارد نبردی اقتصادی بر سر کنترل تنگه هرمز شدهاند؛ گذرگاهی که ایران از زمان آغاز جنگ با استفاده از آن دشمن و بازارهای جهانی انرژی را تحت فشار قرار داده است.
ایران به کشتیهایی که بدون مجوز از این آبراه عبور میکنند شلیک کرده و توانایی متحدان آمریکا برای صادرات نفت و گاز را بهشدت کاهش داده است. رهبران ایران خواستار امتیازهای فوری در ازای بازگشایی تنگه هرمز شدهاند، اما مقامهای آمریکایی این درخواستها را غیرقابلقبول دانستهاند.
دولت ترامپ تلاش کرده است با اعمال فشار اقتصادی، توان ایران را کاهش دهد. این اقدامات شامل اجرای محاصره دریایی بنادر ایران، تشدید تحریمها علیه تهران و تهدید کشورهایی است که با نهادهای ایرانی تجارت میکنند؛ کشورهایی که ممکن است با مجازاتهای مشابه آمریکا روبهرو شوند.
نیروهای آمریکایی همچنین بهطور محرمانه تلاش کردهاند کشتیها را از مسیرهای جنوبی تنگه هرمز در نزدیکی عمان عبور دهند.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا ادعا کرده است مینهای ایرانی از مسیرهای بینالمللی کشتیرانی در این آبراه پاکسازی شدهاند. آمریکاییها مدعی هستند شمار نفتکشهایی که با موفقیت از تنگه عبور میکنند افزایش یافته است، اما دستکم دو دریانورد طی دو هفته گذشته کشته شدهاند و یک نفر دیگر نیز مفقود است.
