سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی روز دوشنبه در سراسر جهان سقوط کرد؛ پس از آنکه مدیران برخی از بزرگترین شرکتهای این حوزه درباره خطرات بالقوه و حتی وجودی این فناوری هشدار دادند. این هشدارها اعتماد سرمایهگذاران به صنعتی را کاهش داد که هزینههای هنگفت زیرساختی آن به صعود بازارهای سهام جهان به رکوردهای جدید کمک کرده است.
این موج فروش در حالی در صنعت هوش مصنوعی شکل گرفت که شرکتهای این حوزه بیش از گذشته برای تأمین هزینه برنامههای بلندپروازانه خود به بدهی و تأمین مالی چرخشی متکی شدهاند. این وضعیت همزمان با افزایش هزینههای استقراض جهانی و رسیدن بازده اوراق قرضه به بالاترین سطوح چند سال اخیر رخ داده است.
مدیرعامل شرکت آنتروپیک روز شنبه در مقالهای طولانی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، خواستار کاهش سرعت توسعه قابلیتهای مدلهای هوش مصنوعی شد و دلیل آن را افزایش نگرانیها درباره سوءاستفاده احتمالی از این فناوری عنوان کرد. ایلان ماسک، مدیرعامل اکسایآی، و سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، نیز اعلام کردند با این دیدگاه موافق هستند.
آلتمن همچنین گفت اوپنایآی امسال عرضه اولیه سهام نخواهد داشت و نگرانیهای ایمنی را از دلایل این تصمیم عنوان کرد.
سهام تراشهها در صدر ریزش جهانی
شاخص نزدک ۱۰۰، شاخص اصلی فناوری در والاستریت، در معاملات ابتدایی روز ۱/۲ درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح شش هفته اخیر رسید. سهام شرکتهای تراشهساز که محرک اصلی رشد سهام مرتبط با هوش مصنوعی بودهاند، بیشترین افت را تجربه کردند. این شاخص بعداً بخشی از زیان خود را جبران کرد و آخرین بار ۰/۴ درصد پایینتر بود.
در همین حال، شاخص نیمهرساناهای فیلادلفیا ۵/۲ درصد سقوط کرد. سهام انویدیا ۳ درصد، ایامدی ۴/۵ درصد و میکرون ۵/۴ درصد کاهش یافتند.
سهام شرکتهای سازنده تجهیزات تولید نیمهرسانا از جمله لَم ریسرچ و اپلاید متریالز و همچنین شرکت فناوری بلوم انرژی نیز هر کدام بیش از ۶ درصد افت کردند.
در اروپا، شاخص بخش فناوری ۲/۲ درصد کاهش یافت که افت ۶ درصدی سهام ایاسامال عامل اصلی آن بود. سهام اینفینیون و زیمنس انرژی نیز با کاهش شدید مواجه شدند. در آسیا هم سهام سافتبانک بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد و شرکتهای تراشهساز تیاسامسی و اسکی هاینیکس نیز افت کردند.
هشدار درباره تسلط هوش مصنوعی بر اینترنت
نگرانی درباره آسیبهای احتمالی هوش مصنوعی در اوایل ماه جاری افزایش یافت؛ زمانی که یکی از پژوهشگران آنتروپیک از این شرکت استعفا کرد و گفت غولهای هوش مصنوعی در حال به خطر انداختن زندگی انسانها هستند.
چند روز بعد، این شرکت مستقر در سانفرانسیسکو گزارشی درباره تهدیدها منتشر کرد و توضیح داد که مدلهای هوش مصنوعی کلود آن برای فعالیتهایی از توسعه تسلیحات و عملیات سایبری گرفته تا نظارت و کلاهبرداری مورد استفاده قرار گرفتهاند.
مدیرعامل آنتروپیک در آخر هفته هشدار داد که طی ۶ تا ۱۲ ماه آینده، عوامل هوش مصنوعی ممکن است قادر باشند کنترل کل اینترنت را در دست بگیرند و بهطور بالقوه صدها میلیارد دلار خسارت ایجاد کنند. آلتمن نیز در مصاحبهای گفت خطر انقراض انسان در اثر هوش مصنوعی آنقدر جدی است که شرکتهای فعال در این حوزه و دولتها باید برای مقابله با آن اقدام کنند.
چند قانونگذار آمریکایی نیز نسبت به سرعت پیشرفت هوش مصنوعی ابراز نگرانی کرده و خواستار وضع مقررات جدید شدهاند. مذاکرهکنندگان مجلس سنای آمریکا در حال بررسی قانونی هستند که شرکتهای هوش مصنوعی را ملزم میکند نشان دهند اقدامات منطقی و کافی برای جلوگیری از وقوع فاجعه انجام میدهند.
با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه این نگرانیها را رد کرد و آن را یک «توطئه بیمارگونه» علیه هوش مصنوعی و مراکز داده خواند. مراکز داده در انتخابات میاندورهای آمریکا به یکی از موضوعات بحثبرانگیز تبدیل شدهاند.
معاملات مرتبط با هوش مصنوعی از زمان عرضه چتجیپیتی توسط اوپنایآی در سال ۲۰۲۲ بخش قابل توجهی از رشد بازارهای سهام جهان را به خود اختصاص دادهاند. با این حال، حملات سایبری اخیر توسط عوامل هوش مصنوعی و نارضایتی عمومی از ساخت مراکز داده، مخالفت با توسعه این صنعت را افزایش داده است.
آمریکا و چین قرار است در چارچوب مذاکرات دوجانبهای که این ماه برگزار میشود، درباره ایمنی هوش مصنوعی گفتوگو کنند. در مقابل، روزنامه دولتی گلوبال تایمز چین در سرمقالهای مقاله آنتروپیک را مورد انتقاد قرار داد و آن را «الگوی جنگ سرد» برای محدود کردن توسعه فناوری چین خواند.
رقابت فزاینده مدلهای ارزانتر چینی نیز به یکی از نگرانیهای مهم اوپنایآی و آنتروپیک تبدیل شده است. مدلهایی مانند کیمی کی۳ از مونشات ایآی، کوئن از علیبابا و محصولات دیپسیک میتوانند فشار بیشتری بر قیمتگذاری مدلهای بزرگتر و پرهزینهتر وارد کنند.
همه سرمایهگذاران هشدارها را جدی نمیگیرند
برخی سرمایهگذاران هشدارهای آنتروپیک و اوپنایآی را کماهمیت دانستهاند.
مایکل بری، سرمایهگذاری که پیشبینی موفق او درباره سقوط بازار مسکن آمریکا پیش از بحران مالی ۲۰۰۸ در فیلم «رکود بزرگ» به تصویر کشیده شد، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس این هشدارها را «هیاهو و اغراق» توصیف کرد و گفت این هشدارها ممکن است پوششی برای کاهش رشد واقعی و غیرقابلکنترل باشند.
در مقابل، برخی دیگر معتقدند تعهدات سرمایهای بیسابقه نشان میدهد توسعه هوش مصنوعی احتمالاً کند نخواهد شد. مورگان استنلی اوایل امسال پیشبینی کرده بود هزینهکرد جهانی برای هوش مصنوعی تا سال ۲۰۲۷ از ۱/۳ تریلیون دلار عبور خواهد کرد.
دویچه بانک نیز در گزارشی اعلام کرد رقابت میان شرکتها و کشورها همچنان شدید است و دشوار میتوان تصور کرد شرکتها داوطلبانه از این رقابت کنار بکشند، در حالی که رقبای آنها به پیشروی ادامه میدهند.
در همین حال، آنتروپیک همچنان در مسیر ورود به بازارهای عمومی قرار دارد و انتظار میرود این عرضه اولیه ماه آینده انجام شود. منابع به رویترز گفتهاند این شرکت در حال مذاکره برای جذب انویدیا بهعنوان یکی از سرمایهگذاران اصلی عرضه اولیه است.
