هر دو روز یکبار، ۲۸ هزار لیتر شیر خام از مزرعه کیسی پرویم در ابوتسفورد در غرب کانادا خارج میشود و وارد شبکه توزیعی میشود که بر این فرض شکل گرفته است که شیر و محصولات تولیدشده از آن، مقصدی برای مصرف خواهند داشت.
بخش عمده این شیر در کانادا مصرف میشود، اما بخشی از آن نیز پیشتر به آمریکا صادر میشد. این صادرات از زمان اجرای تعرفه ۵۰ درصدی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بر ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی از جمله محصولات لبنی، در ۲۲ اوت، تا حد زیادی متوقف شده است.
تولیدکنندگان کانادایی به صورت انفرادی تصمیم نمیگیرند چه محصولاتی صادر شود. دامداران، شیر خود را به سامانه بازاریابی شیر در استان تحویل میدهند و این سامانه، شیر را بر اساس تقاضا میان واحدهای فرآوری توزیع میکند؛ از جمله برای تولید محصولاتی که به آمریکا صادر میشوند.
در صورتی که یک واحد فرآوری به دلیل از دست دادن تقاضای آمریکا، شیر کمتری نیاز داشته باشد، این کاهش تقاضا در سراسر شبکه تولیدکنندگان استان اثر میگذارد.
فعالان صنعت میگویند هنوز درباره میزان تأثیر تعرفههای آمریکا بر صنعت لبنیات و اینکه آیا شیرهایی که دیگر به آمریکا صادر نمیشوند میتوانند در بازارهای دیگر به فروش برسند، ابهام زیادی وجود دارد. با این حال، تعرفهها و تنشهای گستردهتر تجاری، از هماکنون عدم اطمینان و بیثباتی را برای کسبوکارها ایجاد کردهاند.
یکی از نگرانیهای اصلی، ماهیت فاسدشدنی شیر است. اگر یک واحد فرآوری نتواند محصولات خود را به دلیل تعرفه ۵۰ درصدی در بازار آمریکا عرضه کند، تقاضای آن برای شیر کاهش مییابد. در چنین شرایطی، دامداران ممکن است مجبور شوند شیر مازاد را دور بریزند و در بدترین حالت، تعداد دامهای خود را کاهش دهند.
تولید شیر را نمیتوان مانند باز و بسته کردن یک شیر آب، به سرعت متوقف یا آغاز کرد. شیر به صورت منظم جمعآوری میشود، عمر نگهداری محدودی دارد و تولید آن به تقاضای واحدهای فرآوری وابسته است؛ در حالی که تغییر تقاضا میتواند بسیار سریعتر از توان دامداران برای کاهش تولید رخ دهد.
تجارت محصولات لبنی میان کانادا و آمریکا عمدتاً تحت توافق تجارت آزاد آمریکا، مکزیک و کانادا انجام میشد که در کانادا با نام «کوسما» شناخته میشود.
کانادا عرضه محصولات لبنی، مرغ و تخممرغ را از طریق سیاستی ملی به نام «مدیریت عرضه» تنظیم میکند. این نظام با استفاده از سهمیههای تولید و کنترل واردات، از جمله تعرفهها، تلاش میکند قیمتهای باثباتتر و قابل پیشبینیتری برای کشاورزان فراهم کند و همزمان عرضه داخلی را حفظ کند.
منتقدان، این نظام را حمایتگرایانه و نوعی انحصار مورد حمایت دولت توصیف میکنند. واشنگتن نیز معتقد است نظام مدیریت عرضه کانادا، صادرات محصولات لبنی آمریکا را محدود میکند.
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال مدعی شده است که کانادا سالها از آمریکا سوءاستفاده کرده و با اعمال تعرفههای بسیار بالا، شرایط را برای کشاورزان آمریکایی دشوار کرده است.
تولیدکنندگان کانادایی این استدلال را رد میکنند و میگویند توافق تجاری موجود، پیشاپیش دسترسی قابل توجهی را برای واردات آمریکا بدون تعرفه فراهم کرده است؛ ظرفیتی که به طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است.
بر اساس دادههای انجمن فرآوریکنندگان لبنیات کانادا، کسری تجاری این کشور در بخش لبنیات با آمریکا از زمان اجرای کوسما در اول ژوئیه ۲۰۲۰ به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.
کانادا در سال ۲۰۲۰ به ارزش ۲۴۱/۳ میلیون دلار کانادا، معادل ۱۷۳ میلیون دلار آمریکا، محصولات لبنی به آمریکا صادر کرد و در مقابل، ۶۴۷/۴ میلیون دلار کانادا، معادل ۴۶۲/۷ میلیون دلار آمریکا، محصولات لبنی و فرآوردههای مرتبط از این کشور وارد کرد.
در سال ۲۰۲۵، صادرات محصولات لبنی کانادا به آمریکا به ۳۰۸/۷ میلیون دلار کانادا، معادل ۲۲۰/۷ میلیون دلار آمریکا، افزایش یافت، در حالی که واردات لبنیات از آمریکا بیش از دو برابر شد و به ۱/۳۵۵ میلیارد دلار کانادا، معادل ۹۶۸/۵ میلیون دلار آمریکا، رسید. واردات لبنیات آمریکا از کانادا ۱۳/۸ درصد از ارزش کل صادرات محصولات لبنی آمریکا را تشکیل میداد.
از دست رفتن ناگهانی یک بازار بزرگ میتواند برای تولیدکنندگان کانادایی دشوار باشد، زیرا پیدا کردن خریداران جایگزین به سرعت امکانپذیر نیست. بخشی از عرضه اضافی ممکن است توسط مصرفکنندگان کانادایی جذب شود و صادرکنندگان نیز میتوانند به دنبال بازارهای جدید و محصولات با ارزش افزوده بالاتر باشند، اما هیچکدام از این تغییرات به سرعت اتفاق نمیافتد.
کانادا نیز در واکنش به تعرفههای آمریکا، تعرفههای تلافیجویانهای وضع کرده است که از ۸ سپتامبر اجرایی شده و کالاهای آمریکایی به ارزش ۲۰ میلیارد دلار را دربرمیگیرد.
محصولات لبنی نیز در میان کالاهای هدف قرار گرفتهاند. این فهرست شامل تعرفه ۵۰ درصدی بر شیر، خامه و محصولات آبپنیر و تعرفه ۲۵ درصدی بر بسیاری از انواع پنیر وارداتی از آمریکا است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، واکنش اتاوا را هم اقدامی تلافیجویانه و هم تلاشی برای افزایش تابآوری اقتصادی کشور توصیف کرده است. او پس از شکست آخرین دور مذاکرات گفت کانادا برای حمایت از کارگران، کشاورزان، خانوادهها و کسبوکارها، تعرفههای جدید واشنگتن را «دلار به دلار» پاسخ خواهد داد.
با این حال، اقدامات تلافیجویانه نیز میتواند پیامدهای اقتصادی داشته باشد. مؤسسه آکسفورد اکونومیکس در گزارشی اعلام کرده است که تعرفههای جدید کانادا به برخی صنایع کمک خواهد کرد، اما به بیشتر صنایع آسیب میزند و با افزایش هزینههای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان، رشد اقتصادی کشور را تضعیف میکند.
در شرایط فعلی، جغرافیا همچنان برای کالاهای فاسدشدنی مانند محصولات لبنی اهمیت زیادی دارد. محصولاتی که پیشتر به سرعت از مرز آمریکا عبور میکردند، نمیتوانند یکشبه به بازار دوردستی منتقل شوند؛ زیرا برای این کار به خریداران جدید، زیرساختهای لجستیکی و مجوزهای قانونی نیاز است.
سرویس کمیسر تجارت دولت کانادا به شرکتهای آسیبدیده توصیه کرده است میزان انطباق خود با کوسما را بررسی کنند، گزینههای موجود برای دریافت حمایت را ارزیابی کنند و برای یافتن بازارهای جدید با کمیسرهای تجاری تماس بگیرند.
در نهایت، ادامه تنش تجاری میتواند به افزایش قیمتها، کاهش فعالیت اقتصادی و عمیقتر شدن بیاعتمادی میان دو کشور منجر شود. برای تولیدکنندگان لبنیات کانادا، خودِ بیاطمینانی درباره آینده تجارت نیز به اندازه تهدید تعرفهها مشکلساز شده است.
