صادرات چین در ماه سپتامبر بار دیگر جهشی چشمگیر را تجربه کرد و این کشور را در مسیر ثبت رکوردی تازه در مازاد تجاری سالانه قرار داد؛ اتفاقی که احتمالاً تنش‌های تجاری پکن با اتحادیه اروپا و آمریکا را افزایش خواهد داد.
افزایش مازاد تجاری چین به بالاترین سطح از ژانویه ۲۰۲۵
بر اساس داده‌های رسمی اداره گمرک چین که روز چهارشنبه منتشر شد، دومین اقتصاد بزرگ جهان در ماه سپتامبر مازاد تجاری ۱۳۳/۵ میلیارد دلاری ثبت کرد که بالاترین رقم از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون است. این رشد عمدتاً ناشی از افزایش ۳۶/۳ درصدی صادرات نسبت به مدت مشابه سال گذشته بود.
واردات چین نیز ۳۱ درصد افزایش یافت، اما مازاد تجاری انباشته این کشور تا پایان سپتامبر به ۹۳۸/۱ میلیارد دلار رسید. این روند نشان می‌دهد چین در مسیر عبور از رکورد یک تریلیون و ۲۰۰ میلیارد دلاری مازاد تجاری سال گذشته قرار دارد.
اختلاف چین و اتحادیه اروپا بر سر تجارت نامتوازن
این آمار چند روز پس از مذاکرات ماروش شفچوویچ، مسئول تجاری اتحادیه اروپا، در پکن منتشر شد. هدف این مذاکرات کاهش شکاف تجاری میان دو طرف بود؛ شکافی که به گفته مقام اروپایی، روزانه حدود یک میلیارد یورو برآورد می‌شود.
صادرات چین به اتحادیه اروپا در سپتامبر ۲۵/۳ درصد افزایش یافت، در حالی که واردات از این بلوک تقریباً بدون تغییر ماند. در نتیجه، مازاد تجاری چین با اتحادیه اروپا به سطح تازه‌ای رسید. مازاد تجاری این کشور در مبادلات با اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز رکورد جدیدی ثبت کرد که می‌تواند تنش‌های تجاری را تشدید کند.
مذاکرات هفته گذشته شفچوویچ با وانگ ونتائو، همتای چینی او، با توافقی برای محدود کردن صادرات خودروهای هیبریدی چین به اروپا پایان یافت. شفچوویچ این توافق را گامی نخست برای متوازن‌تر کردن تجارت با چین دانست. اتحادیه اروپا پکن را متهم می‌کند که با استفاده از یارانه‌ها و رویه‌های تجاری ناعادلانه، رقابت را به زیان شرکت‌های اروپایی تغییر می‌دهد.
مقام‌های اروپایی همچنین در حال بررسی گسترش محدودیت‌ها به بخش‌های راهبردی بیشتری هستند، هرچند برآوردها نشان می‌دهد تأثیر این اقدامات بر اقتصاد چین احتمالاً محدود خواهد بود.
صادرات چین به آمریکا نیز در سپتامبر ۳۹/۶ درصد افزایش یافت. البته این رشد در مقایسه با پایه پایین سال گذشته رخ داد؛ زمانی که پس از اعمال تعرفه‌های تنبیهی متقابل از سوی پکن و واشنگتن، تجارت دو کشور به‌شدت افت کرده بود.
شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، ماه گذشته در واشنگتن با دونالد ترامپ دیدار کرد. دو طرف توافق کردند آتش‌بس تجاری مورد توافق در اکتبر ۲۰۲۵ را تمدید کنند و کاهش تعرفه‌ها بر کالاهایی به ارزش ۳۰ میلیارد دلار از هر طرف را بررسی کنند.
تقاضای هوش مصنوعی از عوامل اصلی رشد صادرات چین بود
واردات و صادرات چین سریع‌تر از پیش‌بینی‌ها رشد کردند. نظرسنجی بلومبرگ از تحلیلگران، رشد ۲۵ درصدی واردات و ۲۵/۷ درصدی صادرات را پیش‌بینی کرده بود. تقاضای داخلی و خارجی برای محصولات مرتبط با هوش مصنوعی، از جمله نیمه‌رساناها و تجهیزات رایانشی، از عوامل اصلی این رشد بود.
با این حال، بخش مهمی از افزایش ارزش تجارت ناشی از بالا رفتن قیمت محصولات بود. برای نمونه، صادرات تراشه‌های مدار مجتمع چین در سپتامبر از نظر حجم تنها یک درصد افزایش یافت، اما ارزش دلاری آن ۱۳۶ درصد رشد کرد.
در مقابل، حجم صادرات خودرو نسبت به سپتامبر سال گذشته ۵۶/۳ درصد افزایش یافت که نشان‌دهنده تقاضای خارجی قدرتمند برای خودروهای برقی ساخت چین است.
در شرایطی که تقاضای داخلی چین همچنان ضعیف است و شاخص خرده‌فروشی در اوت تنها ۰/۴ درصد نسبت به سال قبل رشد کرد، پکن برای دستیابی به هدف رشد اقتصادی سالانه ۴/۵ تا ۵ درصدی به صادرات متکی مانده است.
صندوق بین‌المللی پول نیز روز سه‌شنبه پیش‌بینی رشد اقتصادی چین را به ۴/۵ درصد کاهش داد و انتظار دارد این رقم در سال ۲۰۲۷ به ۴ درصد برسد.
