ترکیب دارایی‌های آمریکایی‌ها تغییر چشمگیری کرده است و سهام اکنون بخش بسیار بزرگ‌تری از ثروت مالی آن‌ها را نسبت به گذشته تشکیل می‌دهد.
بر اساس تازه‌ترین داده‌های فدرال رزرو آمریکا، سهام در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ معادل ۴۸/۲ درصد از دارایی‌های مالی خانوارهای آمریکایی را تشکیل داده است. این محاسبه همه دارایی‌ها، از حساب‌های کارگزاری گرفته تا حساب‌های بازنشستگی، را در بر می‌گیرد.
این بالاترین سهم ثبت‌شده از سال ۱۹۴۵ تاکنون است. رقم فعلی از رکورد ۳۸/۷ درصدی دوران اوج حباب دات‌کام در سال ۲۰۰۰ و سهم ۴۱ درصدی ثبت‌شده پس از موج هیجان سهام میم در سال ۲۰۲۱ نیز بیشتر است.
در مقایسه با این حجم از سرمایه‌گذاری در سهام، میزان وجه نقد خانوارها ناچیز به نظر می‌رسد. خانوارهای آمریکایی حدود ۷۴ تریلیون دلار سهام در اختیار دارند، در حالی که مجموع سپرده‌های بانکی و دارایی‌های صندوق‌های بازار پول آن‌ها حدود ۲۰ تریلیون دلار است. به این ترتیب، به ازای هر یک دلار وجه نقد، ۳/۶۵ دلار سرمایه‌گذاری در سهام وجود دارد که یک رکورد تاریخی محسوب می‌شود.
بنابراین، تصور وجود حجم عظیمی از پول نقد در حاشیه بازار که هنوز آماده ورود به بورس باشد، چندان با واقعیت فعلی سازگار نیست.
سهم چه کسانی از بازار سهام بیشتر است؟
البته در تفسیر این آمار باید به چند نکته توجه کرد. دسته‌بندی فدرال رزرو از خانوارها، علاوه بر خانواده‌ها، مؤسسات غیرانتفاعی را نیز شامل می‌شود. این نهاد همچنین اعلام کرده است که برآوردهای مربوط به این گروه تا حد زیادی بر اساس داده‌های سایر بخش‌های اقتصادی محاسبه می‌شوند.
از سوی دیگر، مالکیت سهام در آمریکا به‌شدت نابرابر توزیع شده است. بر اساس داده‌های فدرال رزرو، ثروتمندترین یک درصد خانوارها تقریباً نیمی از کل سهام و صندوق‌های سهامی را در اختیار دارند. سهم ده درصد ثروتمندتر نیز به ۸۸ درصد می‌رسد، در حالی که نیمی از پایین جامعه تنها حدود دو درصد از این دارایی‌ها را مالک هستند.
بنابراین، نمی‌توان گفت تمام جامعه آمریکا به‌شدت درگیر بازار سهام است؛ این ثروتمندان آمریکایی هستند که بخش عمده سرمایه خود را به این بازار اختصاص داده‌اند.
همچنین، بخش بزرگی از افزایش سهم سهام در دارایی‌های مالی ناشی از رشد قیمت‌ها بوده است، نه هجوم گسترده سرمایه‌گذاران برای خرید سهام. هنگامی که قیمت سهام افزایش می‌یابد و ارزش سایر دارایی‌ها ثابت می‌ماند، سهم سهام از کل دارایی‌ها به‌طور خودکار بیشتر می‌شود.
این وضعیت چه معنایی برای بازدهی آینده دارد؟
تجربه تاریخی نشان می‌دهد هرچه سهم سهام از دارایی‌های خانوارها بیشتر شود، بازدهی این بازار در بلندمدت ممکن است کاهش یابد.
بر اساس محاسبات یاهو فایننس با استفاده از بازده قیمتی شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ از سال ۱۹۵۱، زمانی که سهم سهام از دارایی‌های مالی خانوارها کمتر از ۲۰ درصد بوده، بازده سالانه میانه این شاخص در دهه بعد حدود ۱۱/۲ درصد ثبت شده است.
در مقابل، هنگامی که سهم سهام به محدوده ۲۰ تا ۳۰ درصد رسیده، این بازده به ۵/۶ درصد کاهش یافته است. در شرایطی که سهم سهام از ۳۰ درصد فراتر رفته، بازده سالانه میانه در دهه بعد تنها حدود ۴/۹ درصد بوده است.
منطق این رابطه ساده است: وقتی سهم سهام از دارایی‌های خانوار پایین باشد، سرمایه بیشتری برای ورود به بازار باقی مانده است و سهام نیز معمولاً با قیمت‌های جذاب‌تری معامله می‌شوند. اما وقتی این سهم به سطوح بالا می‌رسد، بخش بزرگی از تقاضای بالقوه قبلاً وارد بازار شده و ارزش‌گذاری سهام نیز ممکن است بیش از حد افزایش یافته باشد.
البته این شاخص بیشتر برای ارزیابی بازدهی بلندمدت کاربرد دارد و ابزار دقیقی برای تعیین زمان خریدوفروش نیست. بیشتر موارد ثبت‌شده از سهم بالای سهام در دارایی‌های خانوار به حباب اواخر دهه ۱۹۹۰ و سال‌های منتهی به بحران مالی ۲۰۰۸ مربوط بوده است. سطح کنونی از تمام ارقام ثبت‌شده قبلی فراتر رفته است.
با این حال، این وضعیت می‌تواند دلیلی برای بازبینی ترکیب سبد سرمایه‌گذاری باشد. بر اساس محاسبات یاهو فایننس، سرمایه‌گذاری که در ابتدای سال ۲۰۲۳ ترکیب ۶۰ درصد سهام و ۴۰ درصد اوراق قرضه را انتخاب کرده و از آن زمان سبد خود را متعادل نکرده باشد، اکنون حدود ۷۳ درصد از دارایی خود را در سهام نگه می‌دارد.
این تغییر به معنای پذیرش ریسک بسیار بیشتر از سطح اولیه سرمایه‌گذاری است.
فعلاً یک حاشیه امن وجود دارد
با توجه به اینکه بخش بزرگی از ثروت خانوارهای آمریکایی به بازار سهام وابسته شده است، افت شدید قیمت‌ها، مانند ریزش اخیر سهام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، می‌تواند سریع‌تر از گذشته بر هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان اثر بگذارد.
با این حال، ترازنامه خانوارهای آمریکایی همچنان ظرفیت تحمل چنین شوکی را دارد.
بر اساس گزارشی که در ۲۴ سپتامبر منتشر شده، رشد شدید ثروت ناشی از افزایش ارزش سهام باعث شده است مجموع دارایی‌های خانوارها به بیش از ۱۰ برابر بدهی‌های آن‌ها برسد.
حتی اگر قیمت سهام ۲۰ درصد کاهش یابد، این نسبت به حدود ۹/۵ برابر خواهد رسید؛ رقمی که همچنان از تمام سطوح ثبت‌شده پیش از نیمه دوم سال ۲۰۲۵ بیشتر است.
فدرال رزرو قرار است گزارش بعدی خود را در ۱۰ دسامبر منتشر کند. برآورد تقریبی یاهو فایننس نشان می‌دهد که سهم سهام از دارایی‌های مالی خانوارها ممکن است در آن زمان به حدود ۴۹ درصد برسد و رکورد تازه‌ای ثبت کند.
با این حال، سرمایه‌گذاران برای ارزیابی میزان ریسک خود نیازی به انتظار تا انتشار گزارش بعدی ندارند. آنچه اهمیت دارد، ترکیب واقعی دارایی‌های هر فرد در حساب سرمایه‌گذاری اوست.
