واگذاری شرکت بزرگ بازیسازی الکترونیک آرتز (EA) به ارزش ۵۵ میلیارد دلار (۴۱ میلیارد پوند) به گروهی از سرمایهگذاران که صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی (PIF) نیز در میان آنها قرار دارد، نهایی شد.
این شرکت آمریکایی سازنده و ناشر بازیهای پرفروشی مانند EA FC (که پیشتر با نام فیفا شناخته میشد)، سیمز و مس افکت است.
سرمایهگذاران این معامله، از جمله شرکت افینیتی پارتنرز به رهبری جرد کوشنر، داماد ترامپ، الکترونیک آرتز را از بورس خارج میکنند؛ به این معنا که تمام سهام عمومی آن خریداری شده و دیگر در بازار سهام معامله نخواهد شد.
گفته میشود این معامله بزرگترین خرید اهرمی تاریخ است؛ یعنی بخش قابل توجهی از هزینه آن از طریق وام تأمین شده و بدهی حاصل بر عهده خود شرکت خواهد بود.
صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان علاوه بر ۳۶ میلیارد دلاری که پیشتر برای این معامله اختصاص داده بود، برای تکمیل آن نیاز به دریافت ۲۰ میلیارد دلار وام از بانک جیپی مورگان دارد و این بدهی به شرکت منتقل میشود.
تأثیر بازپرداخت این بدهی بر آینده الکترونیک آرتز موضوع گمانهزنیهای فراوانی بوده است. بر اساس این ارزیابیها، ممکن است شرکت با تعدیل گسترده نیرو، درآمدزایی تهاجمیتر و کاهش قابل توجه هزینهها روبهرو شود.
همچنین انتظار میرود مالکان جدید نقش فعالتری در مدیریت شرکت ایفا کنند و تمرکز بیشتری بر سودآوری و کنترل هزینهها داشته باشند.
این معامله به عنوان بخشی از روند تمرکز مالکیت در صنعت بازیهای ویدئویی ارزیابی شده و این نگرانی را ایجاد کرده است که شرکت بیش از گذشته به ساخت دنباله بازیها و مجموعههای بزرگ تجاری روی آورد و تنوع آثار خود را کاهش دهد.
واگذاری الکترونیک آرتز نگرانی برخی از طرفداران مجموعه بازیهای این شرکت، بهویژه سیمز، را برانگیخته است. سیمز به دلیل تأکید بر تنوع و شمول اجتماعی شناخته میشود.
در اعتراض به این معامله، یک گروه مدافع حقوق بازیکنان از کاربران بازیهای ویدئویی خواسته است با امضای دادخواست و تماس با نمایندگان سیاسی خود، مخالفتشان را اعلام کنند. این گروه هشدار داده است که با تبدیل شدن صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان به سهامدار عمده، احتمال تأثیرگذاری بر تصمیمهای خلاقانه و محدود شدن موضوعاتی مانند آزادی بیان در بازیهای بزرگ وجود دارد.
صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان با دارایی حدود ۵۱۴ میلیارد پوند، یکی از بزرگترین صندوقهای ثروت ملی جهان است و در حوزههای مختلف از جمله باشگاه فوتبال نیوکاسل یونایتد سرمایهگذاری کرده است.
این معامله پس از خرید ۶۹ میلیارد دلاری اکتیویژن بلیزارد توسط مایکروسافت، دومین خرید بزرگ تاریخ صنعت بازیهای ویدئویی به شمار میرود.
اندرو ویلسون، مدیرعامل الکترونیک آرتز که در سمت خود باقی خواهد ماند، اعلام کرد شرکت قصد دارد تجربههای تحولآفرین برای نسلهای آینده خلق کند.
از زمان اعلام اولیه این معامله در سپتامبر ۲۰۲۵، این پرسش مطرح بوده که چرا عربستان سعودی چنین مبلغ هنگفتی را برای خرید الکترونیک آرتز پرداخت کرده است.
بر اساس این تحلیل، الکترونیک آرتز به دلیل سابقه ۳۵ ساله، بازیهای خدمات زنده که بهطور مداوم بهروزرسانی میشوند و عملکرد مالی مناسب، همچنان فرصت سرمایهگذاری جذابی محسوب میشود.
در سال گذشته درآمد این شرکت به ۷/۵ میلیارد دلار رسید و بازی بتلفیلد ۶ در سه روز نخست انتشار بیش از ۷ میلیون نسخه فروخت و رکورد مجموعه را شکست، هرچند پس از آن تعدیل نیرو در تیمهای مرتبط ادامه یافت.
همچنین گفته شده ارزش این خرید برای صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان تنها اقتصادی نیست، بلکه به دست آوردن ابزاری برای افزایش نفوذ نرم در حوزه ورزش نیز اهمیت زیادی دارد.
عربستان سعودی طی سالهای اخیر سرمایهگذاریهای گستردهای در ورزش انجام داده و از خرید باشگاه نیوکاسل یونایتد تا تملک چند باشگاه لیگ عربستان و میزبانی مسابقات بزرگ ورزشهای الکترونیکی، به دنبال گسترش نفوذ خود بوده است.
منتقدان بارها این سرمایهگذاریها را به «ورزششویی» متهم کردهاند؛ یعنی استفاده از رویدادهای ورزشی برای بهبود تصویر بینالمللی و منحرف کردن توجه از مسائل حقوق بشری.
بر اساس این ارزیابی، مالکیت الکترونیک آرتز میتواند دسترسی عربستان را به شبکهای گسترده از ۲۰ هزار بازیکن، ۷۵۰ باشگاه و ۳۵ لیگ فوتبال حرفهای جهان فراهم کند و نفوذ آن را در حوزه ورزش و سرگرمی افزایش دهد.
صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان تحت کنترل محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، قرار دارد. دولت عربستان با اتهامهای متعدد نقض حقوق بشر روبهرو بوده و گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۱۹ اعلام کرد دولت عربستان مسئول قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد، بوده است؛ اتهامی که عربستان همواره آن را رد کرده است.
