پرونده افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی با اعلام موضع معاون وزارت رفاه وارد مرحله تازهای شد. یعقوب اندایش در گفتوگویی تلویزیونی با شبکه خبر در روز سهشنبه ۳۰ تیر اعلام کرد که افزایش مبلغ کالابرگ برای همه یارانهبگیران منتفی شده و تصمیم نهایی بر این است که تنها دهکهای اول تا ششم از افزایش اعتبار بهرهمند شوند. بر این اساس، دهکهای هفتم، هشتم، نهم و دهم همچنان اعتبار خود را با رقم فعلی دریافت خواهند کرد.
موضوع افزایش اعتبار کالابرگ طی ماههای اخیر از مهمترین مباحث اقتصادی بوده و اکنون نیز سناریوهای مختلفی درباره میزان افزایش اعتبار برای مشمولان در حال بررسی است.
اختلاف نظر دستگاهها درباره نحوه اجرای افزایش اعتبار
بحث افزایش مبلغ کالابرگ از ابتدای سال و پس از اظهارات سخنگوی دولت درباره ضرورت تقویت این حمایت معیشتی مطرح شد. این موضوع در واقع بر پایه تکلیف قانونی مجلس دنبال میشود و هدف آن، بهروزرسانی سالانه اعتبار کالابرگ متناسب با نرخ تورم برای حفظ قدرت خرید خانوارها، بهویژه در حوزه مواد غذایی، است.
در مقابل، سازمان برنامه و بودجه با استناد به محدودیت منابع تبصره هدفمندی یارانهها اعلام کرد امکان افزایش اعتبار برای همه مشمولان وجود ندارد. این سازمان پیشنهاد داد دهکهای پردرآمد از فهرست دریافتکنندگان کنار گذاشته شوند تا منابع موجود به دهکهای کمدرآمد اختصاص یابد.
از سوی دیگر، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با حذف گسترده مشمولان مخالفت کرد. مسئولان این وزارتخانه معتقد بودند حذف میلیونها نفر از طرح، ماهیت فراگیر آن را تضعیف کرده و در شرایط تورمی، حتی دهکهای متوسط نیز برای تأمین اقلام ضروری و پروتئینی به این حمایت نیاز دارند.
همزمان، وزارت اقتصاد راهکار دیگری ارائه کرد که بر اساس آن، اعتبار کالابرگ دهکهای هفتم، هشتم و نهم بدون تغییر باقی بماند و منابع حاصل از این تصمیم برای افزایش اعتبار دهکهای اول تا ششم اختصاص یابد.
محدودیت منابع مالی
به گفته مسئولان، کمبود منابع مالی مهمترین دلیل محدود شدن افزایش اعتبار کالابرگ به شش دهک نخست است. کارشناسان نیز هشدار دادهاند که اجرای افزایش سراسری اعتبار بدون تأمین منابع پایدار، دولت را ناچار به استقراض از بانک مرکزی یا افزایش پایه پولی خواهد کرد؛ اقدامی که میتواند به تشدید تورم منجر شود.
در همین چارچوب، پیشنهاد افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی اعتبار برای دهکهای مشمول بهعنوان گزینهای برای ایجاد تعادل میان توان مالی دولت و اجرای تکالیف قانونی مطرح شده است.
سه سناریو برای اعتبار کالابرگ ۱۴۰۵
با نزدیک شدن به سال ۱۴۰۵، میزان اعتبار کالابرگ برای خانوارهای مشمول همچنان در دست بررسی است. بر اساس ارزیابیهای اولیه جلسات کارشناسی، سه سناریو برای تعیین مبلغ نهایی مطرح شده که در کمترین حالت افزایش حدود ۲۵ درصدی را پیشبینی میکند. این سناریوها با توجه به میزان تحقق درآمدهای هدفمندی یارانهها تدوین شدهاند.
یعقوب اندایش پیشتر اعلام کرده بود که متوسط قیمت اقلام موجود در سبد حمایتی نسبت به سال گذشته حدود ۶۸ درصد افزایش یافته است. مطابق قانون، اعتبار کالابرگ نیز باید متناسب با همین میزان رشد کند تا خانوارها بتوانند همان حجم از کالاهای اساسی را خریداری کنند.
با این حال، محدودیتهای بودجهای اجرای چنین افزایشی را دشوار کرده است. در سناریوی افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی، اعتبار یک میلیون تومانی سال گذشته به حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان خواهد رسید. در سناریوهای دیگر نیز احتمال افزایش اعتبار تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و حتی دو میلیون تومان برای هر نفر مطرح شده است، اما این ارقام هنوز جنبه غیررسمی دارند و وزارت رفاه تاکنون رقم نهایی کالابرگ ۱۴۰۵ را اعلام نکرده است.
