سازمان غذا و داروی آمریکا (افدیای) این هفته داروی «اوولیتی (Auvelity)» را برای درمان بیقراری در بزرگسالان مبتلا به زوال عقل ناشی از آلزایمر تأیید کرد.
این قرص با رهش طولانی، نخستین داروی مورد تأیید افدیای برای این عارضه است که در گروه داروهای ضدروانپریشی قرار نمیگیرد.
به گفته افدیای، داروهای ضدروانپریشی با خطرات جدی مانند سکته مغزی، خوابآلودگی شدید و افزایش مرگومیر در سالمندان همراه هستند. به همین دلیل، وجود یک گزینه غیرضدروانپریشی میتواند برای بیماران ایمنتر باشد.
اوولیتی نخستین بار در سال ۲۰۲۲ برای درمان اختلال افسردگی اساسی در بزرگسالان تأیید شده بود. این دارو هشدار جدی درباره افزایش خطر افکار خودکشی در نوجوانان و جوانانی دارد که داروهای ضدافسردگی مصرف میکنند.
با این حال، دو کارآزمایی بالینی تصادفی اخیر نشان داد این دارو علائم بیقراری در بیماران مبتلا به زوال عقل و آلزایمر را بر اساس گزارش مراقبان و دادههای نظرسنجی بهبود داده و در مقایسه با دارونما، بازگشت علائم را نیز به تأخیر انداخته است.
مطالعات نشان میدهد این دارو با اثرگذاری بر مواد شیمیایی مغز مانند گلوتامات و دوپامین، به آرام شدن پیامهای بیشفعال مغزی مرتبط با بیقراری کمک میکند. عوارض گزارششده شامل سرگیجه، تهوع، سردرد، خشکی دهان، تعریق و اسهال است.
افدیای هشدار داده است که اوولیتی میتواند افکار و رفتارهای خودکشی را تشدید یا آشکار کند، بهویژه هنگام شروع مصرف دارو. همچنین ممکن است در برخی بیماران تحریکپذیری یا شیدایی را بدتر کند. این دارو با افزایش خطر تشنج، بهخصوص در دوزهای بالاتر، و نیز افزایش فشار خون مرتبط دانسته شده است.
توصیه شده پزشکان هنگام آغاز درمان و در طول دوره مصرف، بیماران را بهدقت تحت نظر داشته باشند.
بر اساس اعلام انجمن آلزایمر، تا سال ۲۰۲۶ حدود ۷/۴ میلیون آمریکایی ۶۵ ساله و بالاتر با زوال عقل ناشی از آلزایمر زندگی میکنند. پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۶۰ به ۱۳/۸ میلیون نفر برسد.
بیقراری یکی از شایعترین و سنگینترین علائم در مبتلایان به آلزایمر است. یک مطالعه منتشرشده در نشریه «جاما نورولوژی» نشان داد ۵۰ تا ۶۰ درصد مبتلایان به آلزایمر در مقطعی این علائم را تجربه میکنند.
مطالعات همچنین نشان دادهاند بیقراری با افزایش خطر افت سریع توان شناختی و مرگ همراه است. این وضعیت از عوامل اصلی بستری زودتر در خانه سالمندان و بیمارستان به شمار میرود و فشار روانی و افسردگی مراقبان را نیز بهطور معناداری افزایش میدهد.
همچنین تأکید شده است که درمان فقط به دارو محدود نیست و ورزش، سبک زندگی سالم، رژیم غذایی مدیترانهای و کنترل عواملی مانند فشار خون، کلسترول و دیابت میتواند به کاهش خطر آلزایمر و بهبود نتایج درمان کمک کند.
