دولت امارات متحده عربی روز سهشنبه اعلام کرد ماه آینده از اوپک، ائتلاف کشورهای تولیدکننده نفت، خارج خواهد شد؛ تصمیمی که میتواند نفوذ این گروه بر بازارهای جهانی انرژی را کاهش دهد.
مقامهای اماراتی مدتها ایده خروج از اوپک را مطرح کرده بودند و معتقد بودند سهمیهبندیهای این سازمان به شکل ناعادلانه صادرات نفت این کشور را محدود کرده است.
انتظار میرود دولت امارات اکنون برای تأمین منافع ملی خود، تولید انرژی را افزایش دهد. بر اساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی، امارات پیش از جنگ روزانه حدود ۳/۶ میلیون بشکه نفت تولید میکرد که نزدیک به ۱۲ درصد از کل تولید اوپک بود. کشورهای عضو اوپک پیش از جنگ با ایران بیش از یکچهارم نفت جهان را تأمین میکردند.
اوپک به عنوان ائتلافی از بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان، با تعیین سهمیه تولید بر قیمتها اثر میگذاشت؛ اما در سالهای اخیر با رشد شدید تولید نفت آمریکا، قدرت این سازمان کاهش یافته بود.
امارات بیش از ۵۰ سال عضو این سازمان بود. خبرگزاری رسمی امارات اعلام کرد این تصمیم در چارچوب راهبرد بلندمدت و چشمانداز اقتصادی کشور گرفته شده و ابوظبی قصد دارد سرمایهگذاری در تولید داخلی انرژی را شتاب دهد.
در بیانیه رسمی همچنین آمده است که دولت امارات میخواهد در دورهای از تنشهای ژئوپلیتیکی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، به نیاز بازارهای انرژی پاسخ دهد؛ بحرانی که باعث جهش قیمت نفت و گاز شده است.
وزیر انرژی امارات گفت جهان به انرژی و منابع بیشتری نیاز دارد و این کشور میخواست بدون محدودیتهای گروهی عمل کند. او افزود زمان خروج به گونهای انتخاب شده که کمترین اختلال را در بازار نفت ایجاد کند.
پس از انتشار این خبر، قیمت نفت برنت بخشی از رشد خود را از دست داد، اما همچنان ۳ درصد بالاتر از روز دوشنبه معامله میشد. از زمان نخستین حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه و بسته شدن عملی تنگه هرمز، قیمت نفت بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است. تنگه هرمز مسیر عبور حدود یکپنجم نفت جهان به شمار میرود.
این تصمیم در شرایطی اعلام شد که تنشها میان امارات و عربستان سعودی، رهبر عملی اوپک، افزایش یافته است. دو کشور که زمانی متحدان نزدیک بودند، در سالهای اخیر در مسائل منطقهای مسیرهای متفاوتی در پیش گرفتهاند. امارات روابط نزدیکتری با اسرائیل دنبال کرده و از یک گروه جداییطلب مسلح در جنوب یمن حمایت کرده است؛ در حالی که عربستان از دولت یمن پشتیبانی میکند.
جنگ با ایران نیز به نظر میرسد این شکاف را عمیقتر کرده است؛ زیرا عربستان و امارات درباره نحوه مواجهه با ایران راهبردهای متفاوتی دارند. امارات که میزبان یک پایگاه مهم نظامی آمریکا است، با هزاران حمله موشکی و پهپادی ایران روبهرو شده است.
در سالهای گذشته، سیاست نفتی نیز یکی از مهمترین منابع اختلاف میان امارات و عربستان بوده است. ارزیابیها نشان میدهد عربستان به دنبال حفظ بازار نفت در بلندمدت است، اما اقتصاد متنوعتر امارات باعث شده این کشور وابستگی کمتری به قیمت بالای نفت برای توازن بودجه داشته باشد و افزایش حجم صادرات را بر حمایت از قیمت ترجیح دهد.
پیش از این، اکوادور و قطر نیز به ترتیب در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۱۹ از اوپک خارج شده بودند، اما امارات تولیدکنندهای بسیار بزرگتر است و به همین دلیل خروج آن پیامدهای مهمتری خواهد داشت.
ابوظبی، پایتخت کنونی امارات، در سال ۱۹۶۷ به اوپک پیوست؛ چند سال پیش از آنکه امارات به کشوری متحد تبدیل شود.
در بیانیه رسمی دولت آمده است که این کشور در دوران عضویت خود مشارکتهای مهمی داشته و فداکاریهای بزرگی انجام داده است، اما اکنون زمان آن رسیده که بر منافع ملی و تعهدات خود در برابر سرمایهگذاران، مشتریان، شرکا و بازار جهانی انرژی تمرکز کند.
