قیمتهای تولیدکننده در آمریکا در ماه مه بیش از انتظار افزایش یافت و بزرگترین رشد سالانه خود در سه سال و نیم اخیر را ثبت کرد. تشدید درگیریهای خاورمیانه هزینه محصولات انرژی را بالا برد و شواهد بیشتری از افزایش فشارهای تورمی ارائه داد.
گزارش وزارت کار آمریکا که روز پنجشنبه منتشر شد، همراه با تداوم استحکام بازار کار و پایین ماندن سطح اخراج نیروها، انتظارات اقتصاددانان را تقویت کرد که بانک مرکزی آمریکا نرخهای بهره را تا سال ۲۰۲۷ بدون تغییر نگه خواهد داشت و در نشست هفته آینده نیز از رویکرد متمایل به کاهش نرخ بهره فاصله میگیرد.
پس از عقبنشینی قیمت نفت در هفتههای اخیر، برخی امیدوار بودند تورم در ماه مه به اوج خود برسد. اما با تضعیف آتشبس، قیمت نفت بار دیگر روند صعودی گرفته است.
دونالد ترامپ روز پنجشنبه ادعا کرد آمریکا «امشب به شدت» به ایران ضربه خواهد زد و بهزودی کنترل زیرساختها و بازارهای نفت و گاز این کشور را در دست خواهد گرفت. او ساعاتی بعد گفت این برنامهها را به دلیل ادامه مذاکرات با تهران لغو کرده است!
دولت آمریکا روز چهارشنبه گزارش داد که تورم مصرفکننده در ماه مه برای نخستین بار طی سه سال گذشته از ۴ درصد عبور کرده است.
برخی تحلیلگران معتقدند فاصله تورم با هدف ۲ درصدی بانک مرکزی آمریکا بسیار بیشتر از فاصله وضعیت اشتغال با اهداف این نهاد است و همین موضوع میتواند احتمال طرح بحث افزایش نرخ بهره در ادامه سال را تقویت کند.
بر اساس اعلام اداره آمار کار آمریکا، شاخص قیمت تولیدکننده برای تقاضای نهایی در ماه مه ۱/۱ درصد افزایش یافت؛ رقمی که پس از بازنگری، با رشد ۱/۱ درصدی ماه آوریل برابری میکند.
اقتصاددانان در نظرسنجی رویترز رشد ۰/۷ درصدی را پیشبینی کرده بودند. در مقیاس سالانه، این شاخص تا پایان ماه مه ۶/۵ درصد افزایش یافت که بالاترین میزان از نوامبر ۲۰۲۲ محسوب میشود. رشد سالانه این شاخص در آوریل ۵/۷ درصد بود.
بانک مرکزی آمریکا برای دستیابی به هدف تورمی ۲ درصدی خود شاخص قیمت هزینههای مصرف شخصی (PCE) را دنبال میکند. انتشار این گزارش باعث شد اقتصاددانان برآوردهای خود از تورم PCE در ماه مه را افزایش دهند.
درگیری خاورمیانه که اکنون وارد چهارمین ماه خود شده، قیمت محصولات انرژی از جمله بنزین و گازوئیل را بالا برده است. همچنین محدودیتهای کشتیرانی در تنگه هرمز زنجیرههای تأمین جهانی را تحت فشار قرار داده و موجب کمبود کالاهایی مانند کود شیمیایی، آلومینیوم و برخی محصولات مصرفی شده است.
افزایش ۲/۸ درصدی قیمت کالاها که عمدتاً ناشی از رشد قیمت انرژی بود، نزدیک به ۸۰ درصد از رشد شاخص قیمت تولیدکننده را تشکیل داد. این بزرگترین افزایش از زمان آغاز ثبت این آمار در دسامبر ۲۰۰۹ به شمار میرود.
قیمت انرژی ۱۰/۷ درصد جهش کرد و بهای بنزین ۲۳/۴ درصد افزایش یافت. قیمت گازوئیل، سوخت هواپیما، مواد اولیه پلاستیکی، مواد شیمیایی صنعتی و مایعات گاز طبیعی نیز رشد کرد. قیمت مواد غذایی ۰/۶ درصد بالا رفت که ناشی از افزایش بهای میوههای تازه، صیفیجات، غلات و دانههای روغنی بود. در مقابل، قیمت عمدهفروشی گوشت خوک ۱۰/۱ درصد کاهش یافت.
اظهارات ترامپ موجب رشد بازار سهام والاستریت شد. در همین حال دلار در برابر سبدی از ارزها تضعیف شد و بازده اوراق خزانهداری آمریکا کاهش یافت.
گسترش دامنه تورم
با حذف انرژی و مواد غذایی، قیمت کالاها ۰/۸ درصد افزایش یافت که بیشترین رشد از آوریل ۲۰۲۲ بود. شاخص هسته قیمت تولیدکننده که برخی خدمات تجاری را نیز حذف میکند، ۰/۸ درصد رشد کرد و بالاترین افزایش خود در بیش از چهار سال اخیر را ثبت کرد.
قیمت خدمات عمدهفروشی نیز پس از رشد ۰/۷ درصدی در آوریل، ۰/۳ درصد افزایش یافت. جهش ۴/۸ درصدی کارمزدهای مدیریت دارایی که بازتاب رونق بازار سهام بود، بیش از ۴۰ درصد از افزایش هزینه خدمات را تشکیل داد.
در عین حال، حاشیه سود عمدهفروشان و خردهفروشان کاهش یافت؛ موضوعی که از دید برخی اقتصاددانان نشان میدهد اثر انتقال تعرفهها به قیمتها تقریباً به پایان رسیده است. همچنین بازپرداخت برخی تعرفهها پس از رأی دیوان عالی آمریکا میتواند مانع از انتقال فوری کامل تورم تولیدکننده به مصرفکنندگان شود.
با این حال، بسیاری معتقدند افزایش شدید قیمت انرژی و هزینههای مرتبط در نهایت به مصرفکنندگان منتقل خواهد شد.
هزینه حملونقل جادهای بار ۳/۴ درصد و قیمت بلیت هواپیما ۲/۵ درصد افزایش یافت. هزینه بستری در بیمارستانها ۰/۵ درصد و قیمت اتاق هتلها و متلها ۲/۳ درصد رشد کرد. این موارد از اجزای مهم محاسبه شاخص هسته PCE هستند.
پس از انتشار این دادهها، اقتصاددانان برآورد خود از رشد ماهانه شاخص PCE در ماه مه را از حدود ۰/۴ درصد به ۰/۵ درصد افزایش دادند. پیشبینی میشود تورم سالانه PCE به ۴/۱ درصد برسد؛ در حالی که پیش از انتشار گزارش قیمت تولیدکننده، برآوردها ۴ درصد بود. این شاخص در آوریل ۳/۸ درصد رشد سالانه داشت.
همچنین انتظار میرود تورم هسته PCE در ماه مه به ۰/۴ درصد برسد که نسبت به ۰/۲ درصد آوریل افزایش محسوسی دارد. در مقیاس سالانه نیز رشد آن ۳/۴ درصد برآورد شده است.
گزارش جداگانه وزارت کار آمریکا نشان داد تعداد درخواستهای اولیه برای دریافت مزایای بیکاری در هفته منتهی به ۶ ژوئن با افزایش ۴ هزار نفری به ۲۲۹ هزار نفر رسید.
با این حال، آمار اشتغال در ماه مه برای سومین ماه متوالی قدرتمند بود. ترکیب تورم رو به افزایش و ثبات بازار کار باعث شده بازارهای مالی احتمال افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی آمریکا را در قیمتگذاریهای خود لحاظ کنند، هرچند بسیاری از اقتصاددانان همچنان احتمال چنین اقدامی را پایین میدانند.
انتظار میرود بانک مرکزی آمریکا در نشست چهارشنبه آینده نرخ بهره معیار خود را در محدوده ۳/۵۰ تا ۳/۷۵ درصد حفظ کند. همچنین بسیاری بر این باورند که فشارهای تورمی و استحکام بازار کار میتواند این نهاد را تا سال ۲۰۲۷ از کاهش نرخ بهره بازدارد، هرچند احتمال افزایش نرخها در سال ۲۰۲۶ همچنان محدود ارزیابی میشود.
