اتحادیه اروپا قصد دارد برای جلوگیری از خروج قراضه آلومینیوم به مقصد آمریکا و آسیا، بر صادرات این ماده ارزشمند مالیات وضع کند؛ اقدامی که نشان میدهد مواد بازیافتی به عرصه تازهای از رقابت جهانی بر سر منابع تبدیل شدهاند.
بر اساس این طرح، صادرات قراضه آلومینیوم مشمول مالیات ۱۵ درصدی خواهد شد. این نخستین بار است که بروکسل برای خروج کالا از اتحادیه اروپا عوارض تعیین میکند و انتظار میرود این پیشنهاد در ۹ سپتامبر ارائه شود.
تولیدکنندگان آلومینیوم در اروپا میگویند کارخانههای ذوب خارج از اتحادیه، به دلیل سودآوری بیشتر، توان پرداخت قیمتهای بالاتری برای خرید قراضه اروپایی را دارند. آنها این قراضه را به آلومینیوم جدید تبدیل کرده و دوباره به بازار اتحادیه اروپا صادر میکنند.
به گفته این تولیدکنندگان، اتحادیه اروپا باید توان تولید فلزی را که در بسیاری از فناوریهای سبز و صنایع دفاعی کاربرد دارد حفظ کند؛ زیرا آمریکا و چین با خرید معادن و امضای توافق با کشورهای مختلف، رقابت برای تأمین مواد اولیه را گسترش دادهاند.
آمریکا برای واردات آلومینیوم نهایی تعرفه ۵۰ درصدی اعمال میکند، اما قراضه آلومینیوم از این تعرفه معاف است.
در ماههای اخیر، با بسته شدن تنگه هرمز و کاهش صادرات از کشورهای حوزه خلیج فارس، تقاضا برای قراضه آلومینیوم اروپا افزایش یافته است.
آمارها نشان میدهد صادرات قراضه آلومینیوم اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۱/۲۷ میلیون تن رسید که نسبت به سال ۲۰۱۹ حدود ۵۰ درصد افزایش داشته و بخش عمده آن راهی هند و چین شده است.
همچنین قیمت هر تن قراضه از اکتبر تاکنون از یک هزار و ۵۰۰ یورو به ۲ هزار و ۲۴۰ یورو رسیده است، اما قیمت آلومینیوم با سرعت کمتری افزایش یافته و از حدود ۲ هزار و ۷۰۰ یورو به ۳ هزار و ۱۵۰ یورو رسیده است. این اختلاف، حاشیه سود تولیدکنندگان را کاهش داده و هزینه بالای انرژی در اروپا نیز فشار بیشتری بر آنها وارد کرده است.
ماروش شفچوویچ، کمیسر تجارت اتحادیه اروپا، وعده داده بود تا ماه ژوئن برای این موضوع اقدام کند، اما فعالان صنعت بازیافت به شدت با محدودیت صادرات قراضه مخالفت کردهاند.
نمایندگان صنعت مدیریت پسماند هشدار دادهاند که هرگونه محدودیت بر فروش قراضه، این صنعت را در رقابت ناعادلانه قرار میدهد و به اقتصاد چرخشی در اروپا و جهان آسیب میزند. در مقابل، حامیان طرح معتقدند ایجاد تقاضای پایدار داخلی برای مواد بازیافتی، به تحقق اهداف زیست محیطی، افزایش رقابت پذیری و تقویت امنیت اقتصادی اتحادیه اروپا کمک میکند.
تولیدکنندگان آلومینیوم اروپا طی سالهای اخیر سرمایه گذاری گستردهای در واحدهای بازیافت انجام دادهاند تا انتشار کربن را کاهش دهند، اما برآورد میشود حدود ۱۵ درصد ظرفیت کورههای بازیافت آنها به دلیل کمبود قراضه بلااستفاده مانده است.
برآوردها نشان میدهد کمبود سالانه قراضه در اتحادیه اروپا حدود ۲ میلیون تن است. این صنعت سالانه ۴۰ میلیارد یورو درآمد دارد، به طور مستقیم برای ۲۵۰ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده و از یک میلیون فرصت شغلی دیگر در اروپا پشتیبانی میکند.
پیشنهاد سپتامبر باید به تصویب اکثریت وزنی کشورهای عضو برسد. همچنین قرار است نحوه اجرای ممنوعیت پیشنهادی صادرات آهنرباهای عناصر نادر خاکی نیز بررسی شود.
تولید آهنرباهای عناصر نادر خاکی که در توربینهای بادی، خودروهای برقی و دیگر فناوریهای سبز استفاده میشوند، عمدتاً در اختیار چین است. از آنجا که پکن در مقاطعی صادرات این محصولات را ممنوع یا محدود کرده، اتحادیه اروپا قصد دارد با بازیافت آهنرباهای موجود، وابستگی خود را کاهش دهد.
کمیسیون اروپا تاکنون به درخواست برای اظهار نظر درباره این طرح پاسخی نداده است.
