قیمت گازوئیل در اروپا و آمریکا به بالاترین سطح تاریخی رسیده است؛ جنگها در ایران و اوکراین صادرات برخی از بزرگترین تولیدکنندگان مانند روسیه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی را بهشدت کاهش دادهاند و گزینههای محدودی برای جلوگیری از افزایش بیشتر قیمتها باقی مانده است.
قیمت معاملات آتی گازوئیل در اروپا هفته گذشته در بالاترین سطح تاریخی بسته شد و نسبت به ابتدای سال ۲۰۲۶ بیش از دو برابر افزایش یافت. اختلالات عرضه همچنین به دریای سرخ گسترش پیدا کرده است؛ منطقهای که عربستان سعودی بخش عمده گازوئیل صادراتی خود را از آنجا بارگیری میکند.
جنگها در خاورمیانه و اوکراین به پالایشگاههای نفت در این مناطق آسیب زدهاند و پالایشگاهها در سایر نقاط جهان با ظرفیت بالایی برای جبران کمبود سوخت فعالیت میکنند. در آمریکا، برای نمونه، پالایشگاهها در اواخر ماه اوت با بالاترین سطح فعالیت طی هشت سال گذشته کار کردند.
آژانس بینالمللی انرژی روز دوشنبه اعلام کرد بسیاری از پالایشگاههای جهان هماکنون در نزدیکی حداکثر ظرفیت خود فعالیت میکنند. این شرایط گزینههای موجود برای جلوگیری از تشدید کمبود عرضه و افزایش قیمتها در ماههای آینده را محدود کرده است.
دادههای شرکت کپلر نشان میدهد صادرات گازوئیل خاورمیانه در فاصله مارس تا اوت، نسبت به مدت مشابه سال گذشته نصف شده و بهطور میانگین به ۸۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است. خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۴۱ درصد از واردات گازوئیل اروپا را تأمین کرده بود.
هرگونه اختلال بیشتر در جریان انتقال محمولهها از دریای سرخ میتواند بازار جهانی گازوئیل را که هماکنون نیز با محدودیت عرضه مواجه است، بیش از پیش تحت فشار قرار دهد. ظرفیت پالایش نیز همچنان یکی از مهمترین گلوگاههای بازار جهانی گازوئیل محسوب میشود.
حملات به پالایشگاههای روسیه و ممنوعیت صادرات گازوئیل
روسیه در ماه ژوئیه صادرات گازوئیل را ممنوع کرد؛ اقدامی که پس از کاهش تولید پالایشگاههای این کشور در پی حملات پهپادی اوکراین انجام شد.
اوکراین و روسیه با وجود اعلام دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، درباره توافق دو طرف برای توقف حملات، همچنان زیرساختهای انرژی یکدیگر را هدف قرار دادهاند. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، روز یکشنبه اعلام کرد که طی روزهای آینده با ترامپ دیدار خواهد کرد.
روسیه که پس از آمریکا دومین صادرکننده بزرگ گازوئیل جهان است، پیش از ممنوعیت صادرات، مقادیر قابلتوجهی گازوئیل به ترکیه و برزیل صادر میکرد. این کشورها پس از توقف صادرات روسیه به دنبال منابع جایگزین برای تأمین گازوئیل خود رفتهاند.
در اروپا که بهطور تاریخی واردکننده خالص گازوئیل بوده است، ذخایر در مرکز مهم پالایش و ذخیرهسازی آمستردام، روتردام و آنتورپ در ۱۰ سپتامبر به پایینترین سطح برای این مقطع از سال رسید.
قیمت گازوئیل آمریکا به رکورد تاریخی رسید
میانگین قیمت خردهفروشی گازوئیل در آمریکا در ماه جاری میلادی برای نخستین بار در تاریخ از ۶ دلار به ازای هر گالن عبور کرد.
ذخایر همچنان پایینتر از سطح معمول فصلی قرار دارند، هرچند پالایشگاهها تقریباً با حداکثر ظرفیت فعالیت میکنند. ذخایر گازوئیل آمریکا هفته گذشته حدود ۶۰۰ هزار بشکه افزایش یافت، اما با رسیدن به ۹۶/۹۷ میلیون بشکه، همچنان در دومین هفته سپتامبر حدود ۱۵ درصد پایینتر از میانگین پنج سال گذشته قرار داشت.
قیمت گازوئیل آسیا به رکورد نزدیک شد
در آسیا نیز قیمت گازوئیل تحت تأثیر اختلال در عرضه از سوی خاورمیانه و روسیه افزایش یافته و به سطوح نزدیک به رکورد رسیده است.
شاخص معاملات سوآپ گازوئیل آسیا پس از رسیدن به رکوردی بالاتر از ۲۰۰ دلار در هر بشکه در ماه مارس، کاهش یافته و در ۱۸ سپتامبر حدود ۱۸۰ دلار در هر بشکه بود. قیمت کنونی همچنان دو برابر سطح پیش از جنگهاست.
کاهش صادرات گازوئیل چین پس از جنگ ایران احتمالاً به تشدید محدودیت عرضه جهانی کمک کرده است. صادرات فرآوردههای پالایشی چین در فاصله آوریل تا ژوئن نسبت به سال قبل ۲۶ درصد کاهش یافت؛ این کاهش در پی تصمیم دولت برای محدود کردن صادرات فرآوردههای نفتی رخ داد.
با این حال، صادرات گازوئیل چین در ماه اوت به بالاترین سطح طی نزدیک به دو سال و نیم گذشته رسید و به ۳۲۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت؛ موضوعی که به کاهش ذخایر داخلی این کشور منجر شد.
