این روزها حتی برای ثروتمندان نیز دوران پرالتهابی است. بسیاری از افرادی که توانایی مهاجرت به کشورهای دیگر را برای بهرهمندی از مالیات کمتر یا امنیت فیزیکی و سیاسی بیشتر دارند، دیگر مانند گذشته درباره سکونت در دبی، هنگکنگ، آمریکا یا بریتانیا اطمینان ندارند. با این حال، دولتهای زیادی همچنان مشتاق جذب خارجیهای ثروتمند و دارای مهارت هستند و صنعت رو به رشدی از مشاوران متخصص نیز آماده کمک به این افراد برای جابهجایی است.
برای این مشاوران، کسبوکار در حال رونق است. برآوردها نشان میدهد بیش از ۱۴۰ هزار میلیونر در سال گذشته مهاجرت کردهاند که بالاترین رقم ثبتشده تاکنون بوده است. پیشبینی میشود این تعداد در سال جاری به ۱۶۵ هزار نفر برسد. همچنین ارزش صنعت «مهاجرت از طریق سرمایهگذاری» در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴۰ میلیارد دلار رسیده که دو برابر سال ۲۰۱۹ است. بیش از ۱۲۰۰ شرکت در این حوزه فعالیت میکنند؛ از جمله شرکتهای حقوقی، ارائهدهندگان پروژههای ملکی یا صندوقهای سرمایهگذاری مرتبط با اقامت و تابعیت، و شرکتهای حسابداری.
تا پیش از درگیری ایران با کشورهای خلیج فارس، دبی یکی از محبوبترین مقاصد مهاجرتی بود و تعداد میلیونرهای ساکن آن به سرعت افزایش مییافت. این شهر عمدتاً ثروتمندان کشورهای جنوب جهان، بهویژه جنوب آسیا و همچنین افرادی از نیجریه، سوریه و لبنان را جذب کرده است.
فعالان این صنعت اکنون از افزایش علاقه ثروتمندان غربی به مهاجرت خبر میدهند. بسیاری از ثروتمندان بریتانیایی پس از همهگیری کرونا به دنبال گزینههای مهاجرتی رفتند. در سال ۲۰۲۵ آنها برای ۲۳ برنامه مهاجرتی مبتنی بر سرمایهگذاری که توسط دولتهای خارجی ارائه میشد درخواست دادند؛ از جمله برنامه EB-5 آمریکا و طرحهایی در گرانادا و تایلند. در دیگر کشورهای اروپایی نیز نگرانی درباره مالیات بر ثروت، انگیزهای برای بررسی مهاجرت شده است. سال گذشته فرانسه، آلمان و اسپانیا برای نخستین بار در میان کشورهایی قرار گرفتند که تعداد ثروتمندان خروجی آنها از ورودی بیشتر بود.
اما بزرگترین تحول در آمریکا رخ داده است؛ کشوری که بیش از یکسوم افراد جهان با دارایی ۳۰ میلیون دلار یا بیشتر را در خود جای داده است. تقاضای شهروندان آمریکایی برای دریافت مشاوره درباره اقامت و تابعیت کشورهای دیگر به شدت افزایش یافته است. بسیاری از آنها به دلیل نگرانی از مسیر سیاسی آمریکا، تمایل به داشتن اقامت جایگزین یا امکان سفر بدون گذرنامه آمریکایی، اروپا را مقصد مطلوب خود میدانند.
با وجود این نگرانیها و همچنین محدودیتهایی که آمریکا برای شهروندان برخی کشورها اعمال کرده، این کشور همچنان مقصد جذابی برای ثروتمندان خارجی باقی مانده است. تقاضا برای برنامه EB-5 که نیازمند حداقل ۸۰۰ هزار دلار سرمایهگذاری است همچنان بالاست؛ هرچند یکی از دلایل آن میتواند افزایش قریبالوقوع این حد نصاب به حدود ۹۰۰ هزار دلار در ابتدای سال آینده باشد. در مقابل، تقاضا برای ویزای «گلد کارت» پیشنهادی دونالد ترامپ بسیار محدود گزارش شده است. این ویزا برای هر عضو خانواده یک میلیون دلار هزینه دارد و از نظر حقوقی نیز وضعیت روشنی ندارد.
در همین حال، کشورهای بیشتری تلاش میکنند وارد این بازار شوند. سنت وینسنت و گرنادینها در دریای کارائیب در دسامبر اعلام کرد برنامه اعطای تابعیت از طریق سرمایهگذاری را به عنوان یکی از ارکان مهم اقتصادی خود راهاندازی میکند. ازبکستان، مالدیو و نائورو نیز برای طراحی و توسعه چنین برنامههایی اقدام کردهاند.
با این حال، استقبال دولتها از ثروتمندان همیشه پایدار نمیماند. اسپانیا در ژانویه ۲۰۲۵ برنامه اقامتی ۵۰۰ هزار یورویی خود را برای مقابله با سفتهبازی در بازار مسکن لغو کرد. در آوریل، دیوان دادگستری اتحادیه اروپا اعلام کرد برنامه اعطای تابعیت مالت با قوانین اتحادیه اروپا مغایرت دارد، زیرا تابعیت را به کالایی قابل خریدوفروش تبدیل کرده است. آرژانتین نیز در سال جاری مناقصه ایجاد یک برنامه مهاجرت سرمایهگذاری را که تنها چند ماه قبل آغاز شده بود لغو کرد. پرتغال نیز مدت انتظار بیشتر مهاجران برای دریافت گذرنامه را از پنج سال به ده سال افزایش داده است.
همزمان، فشارها بر دولتها برای افزایش دقت در بررسی سوابق متقاضیان اقامت و تابعیت بیشتر شده است. پرسش اصلی این است که آیا کشورها از پیشینه افرادی که به آنها گذرنامه میدهند آگاهی کافی دارند یا نه. به بیان دیگر، نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی فقط ثروتمندان را نگران نکرده است. با این وجود، کشورهای زیادی همچنان آماده جذب آنها هستند و مشاوران فراوانی نیز برای کمک به انتخاب مقصد مناسب در کنارشان قرار دارند.