تورم فیلیپین در سپتامبر احتمالا تحت تاثیر افزایش دوباره قیمت نفت، رشد هزینه مواد غذایی در پی اختلالات آب‌وهوایی و کاهش ارزش پزو به بالاترین سطح چهار ماه اخیر رسیده است.
نظرسنجی بیزنس‌ورلد از ۲۲ تحلیلگر نشان می‌دهد میانگین برآورد آنها برای تورم شاخص قیمت مصرف‌کننده در سپتامبر ۶/۷ درصد است؛ رقمی که در مقایسه با ۶/۱ درصد در ماه اوت و ۱/۷ درصد در سپتامبر سال گذشته افزایش قابل توجهی دارد.
این برآورد در محدوده پیش‌بینی ۶/۴ تا ۷/۴ درصدی بانک مرکزی فیلیپین برای تورم سپتامبر قرار دارد. در صورت تحقق، تورم سپتامبر بالاترین نرخ تورم در چهار ماه گذشته و بیشترین میزان از نرخ ۶/۸ درصدی ماه مه خواهد بود. همچنین تورم از ابتدای سال به ۵/۳ درصد می‌رسد.
سپتامبر احتمالا هفتمین ماه متوالی خواهد بود که تورم از هدف ۳ درصدی بانک مرکزی فراتر می‌رود و به چهار ماه متوالی کاهش تورم پایان می‌دهد. اداره آمار فیلیپین قرار است گزارش تورم سپتامبر را روز سه‌شنبه ۶ اکتبر منتشر کند.
افزایش فشار قیمت نفت در بازارهای جهانی در سپتامبر شدت گرفت و قیمت سوخت در داخل کشور نیز افزایش قابل توجهی داشت. پس از تشدید دوباره جنگ در خاورمیانه، قیمت جهانی نفت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و خرده‌فروشان سوخت در فیلیپین طی سه هفته متوالی قیمت‌ها را افزایش دادند.
مجموع افزایش قیمت سوخت در سپتامبر به ۱۴/۳۹ پزو به ازای هر لیتر برای بنزین، ۱۴/۴۸ پزو برای گازوئیل و ۱۲/۸۳ پزو برای نفت سفید رسید. قیمت سوخت در مانیل و مناطق اطراف نیز از ۱۰۰ پزو در هر لیتر فراتر رفت؛ به‌طوری که قیمت گازوئیل به ۱۰۶ پزو، بنزین به ۱۱۱ پزو و نفت سفید به ۱۴۱ پزو در هر لیتر رسید.
کاهش ارزش پزو نیز هزینه سوخت و سایر کالاهای وارداتی را افزایش داد و فشارهای تورمی ناشی از قیمت بالای نفت در بازار جهانی را تشدید کرد.
درگیری‌های دوباره در خاورمیانه، فشارهای تورمی داخلی و سیاست پولی سختگیرانه فدرال رزرو آمریکا باعث شد پزو در سپتامبر شش بار رکوردهای جدیدی در برابر دلار ثبت کند. ارزش پول ملی فیلیپین در ۱۴ سپتامبر در پایان معاملات به ۶۲/۸۶ پزو در برابر هر دلار رسید و یک روز بعد، در معاملات درون‌روزی تا ۶۲/۹۲۵ پزو تضعیف شد که ضعیف‌ترین سطح ثبت‌شده در تاریخ بود.
در بخش مواد غذایی نیز افزایش قیمت‌ها به دلیل شرایط نامساعد جوی و رشد قیمت برنج ادامه یافت. بارندگی‌های شدید و سیلاب در بخش‌هایی از کشور در ماه گذشته و تاثیر دو سامانه گرمسیری، توفان گرمسیری پیلانداک و توفان کوئینی، بر عرضه محصولات کشاورزی اثر گذاشت.
ترکیب اختلالات آب‌وهوایی، هزینه‌های حمل‌ونقل و لجستیک و افزایش قیمت سوخت احتمال شتاب گرفتن دوباره قیمت مواد غذایی را افزایش داد. تورم مواد غذایی در ماه اوت به ۴/۶ درصد کاهش یافته بود.
مصرف‌کنندگان در سپتامبر با افزایش بیشتر قیمت برنج مواجه شدند. متوسط قیمت هر کیلو برنج سفید معمولی تولید داخل در نیمه دوم سپتامبر با رشد سالانه ۲۴/۵۸ درصدی به ۴۹/۹۷ پزو رسید، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل ۴۰/۱۱ پزو بود. قیمت برنج کاملا سفیدشده نیز با ۱۸/۷۴ درصد افزایش نسبت به سال قبل به ۵۶/۰۷ پزو در هر کیلو رسید.
اختلالات جوی همچنین قیمت سبزیجات و دیگر کالاهای اساسی را افزایش داد. سیلاب روند انتقال محصولات کشاورزی از مزارع به بازارها را مختل کرد و قیمت اقلامی مانند برنج، ماهی، تخم‌مرغ، میوه، روغن خوراکی و شکر نیز در طول ماه افزایش یافت.
با این حال، کاهش قیمت گوشت و نرخ برق تا حدی از فشار هزینه‌ها بر مصرف‌کنندگان کاست. شرکت برق مانیل نرخ برق را برای دومین ماه متوالی کاهش داد و تعرفه هر کیلووات‌ساعت را از ۱۴/۷۸۳۳ پزو در اوت به ۱۴/۷۴۲۴ پزو رساند. در نتیجه، خانوارهایی که ماهانه ۲۰۰ کیلووات‌ساعت مصرف داشتند، در سپتامبر حدود ۸ پزو کمتر برای برق پرداخت کردند.
احتمال افزایش دوباره نرخ بهره
افزایش شدید قیمت‌ها و چشم‌انداز تداوم فشارهای تورمی در ماه‌های آینده، احتمال چهارمین افزایش متوالی ۰/۲۵ واحد درصدی نرخ بهره بانک مرکزی فیلیپین را در اواخر اکتبر تقویت کرده است.
افزایش احتمالی نرخ بهره با هدف مهار اثرات مورد انتظار پدیده ال‌نینوی شدید، افزایش اخیر حداقل دستمزد و رشد کرایه‌های حمل‌ونقل انجام خواهد شد. حداقل دستمزد در منطقه پایتخت ملی فیلیپین از ۲۶ سپتامبر ۶۰ پزو افزایش یافت و دستمزد روزانه کارکنان غیرکشاورزی به ۷۵۵ پزو رسید. دستمزد کارکنان بخش کشاورزی و کارکنان واحدهای خرده‌فروشی، خدماتی و تولیدی کوچک نیز به ۷۱۸ پزو رسید.
هیات تنظیم و صدور مجوز حمل‌ونقل زمینی فیلیپین نیز از ۲۸ سپتامبر افزایش کرایه تمام وسایل نقلیه عمومی را تصویب کرد.
بانک مرکزی فیلیپین از آوریل وارد چرخه افزایش نرخ بهره شده و تا اوت نرخ بهره سیاستی خود را در مجموع ۰/۷۵ واحد درصد افزایش داده و به ۵ درصد رسانده است.
این بانک انتظار دارد تورم در سه‌ماهه چهارم به اوج برسد؛ زیرا ال‌نینوی شدید، نوسان قیمت جهانی نفت و افزایش حداقل دستمزد می‌توانند بر قیمت کالاها و خدمات مصرفی اثر بگذارند. بانک مرکزی تورم کل سال را ۶/۱ درصد پیش‌بینی کرده که به‌مراتب بالاتر از نرخ ۱/۷ درصدی سال ۲۰۲۵ خواهد بود.
افزایش ۰/۲۵ واحد درصدی نرخ بهره بانک مرکزی در نشست اکتبر می‌تواند در واکنش به تداوم قیمت بالای انرژی و احتمال انتقال موج دوم افزایش قیمت‌ها به سایر بخش‌های اقتصاد انجام شود.
همچنین افزایش انتظارات درباره بالا رفتن بیشتر نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا، در کنار ادامه جنگ آمریکا و ایران، یکی دیگر از ریسک‌های مهم برای چشم‌انداز تورم فیلیپین محسوب می‌شود.
فدرال رزرو آمریکا ماه گذشته برای نخستین بار در سه سال گذشته نرخ بهره را افزایش داد. این نهاد پس از پنج نشست متوالی بدون تغییر، نرخ بهره خود را ۰/۲۵ واحد درصد افزایش داد و محدوده هدف آن را به ۳/۷۵ تا ۴ درصد رساند.
با وجود ضعف فعالیت اقتصادی، تداوم تورم بالاتر از ۶ درصد تا پایان سال می‌تواند بانک مرکزی فیلیپین را به افزایش دوباره نرخ بهره در نشست اکتبر سوق دهد.
هیات پولی بانک مرکزی فیلیپین قرار است آخرین دو نشست تعیین نرخ بهره در سال جاری را در ۲۲ اکتبر و ۱۷ دسامبر برگزار کند.
