جنگ جاری آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اقتصاد جهانی را چنان تحت فشار قرار داده که حتی پیشبینیهای اقتصادی نیز با ابهام جدی روبهرو شدهاند. روز پنجشنبه، برای نخستین بار از زمان آغاز درگیری، تحلیلگران جیپی مورگان اعلام کردند که دیگر نمیتوانند یک سناریوی پایه برای بازار نفت ارائه کنند.
جیپی مورگان اعلام کرده است که نمیداند پایان این جنگ را چگونه باید در مدلهای اقتصادی خود لحاظ کند. این بانک پیشتر فرض کرده بود که دولت آمریکا با برخی خطوط قرمز اقتصادی مواجه خواهد شد و دونالد ترامپ در نهایت ناچار میشود با ایران به توافق برسد. اما نزدیک به هفت ماه پس از آغاز جنگ، بسیاری از این خطوط قرمز پشت سر گذاشته شدهاند؛ از جمله عبور قیمت نفت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه، نزدیک شدن قیمت بنزین به ۵ دلار در هر گالن و افزایش بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا به بالای ۵ درصد. در نتیجه، چشمانداز خروج از جنگ اکنون نامشخصتر شده است.
در اوایل همین ماه، قیمت گازوئیل در آمریکا برای نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد و همچنان افزایش یافت. انتظار میرود با نزدیک شدن زمستان، که فصل اوج تقاضا برای سوخت است، هزینهها بیشتر شود. همزمان، ذخایر نفت به سمت پایینترین سطوح تاریخی حرکت میکنند. یک تحلیل جدید از بخش انرژی، سوخت و پالایش اساندپی گلوبال هشدار داده است که بازار گازوئیل با ورود به زمستان با شرایط دشواری روبهرو خواهد شد. ذخایر پایین، ظرفیت محدود پالایش مازاد و افزایش فصلی تقاضا در زمانی نامناسب، فشار بیشتری بر بازار وارد میکند.
شاید زمانی که حتی اقتصاددانان نیز دیگر نمیتوانند وانمود کنند همهچیز بهخوبی پیش خواهد رفت، بتوان عمق بحران را بهتر درک کرد. جنگ علیه ایران همچنان ادامه دارد و دونالد ترامپ از متوقف کردن حملات به ایران خودداری کرده است. او روز پنجشنبه گفت که با یک تصمیم بزرگ روبهروست و باید مشخص کند آیا حملات گستردهتری علیه ایران انجام دهد یا نه.
ترامپ یک روز پیش از آن نیز بار دیگر مدعی شده بود که ایران خواهان توافق است! با این حال، چشمانداز اقتصادی ماههای آینده همچنان نامطلوب توصیف شده و همزمان با تشدید درگیریها در خاورمیانه، فشار بر اقتصاد افزایش یافته است. حمله پهپادی که به یکی از خطوط لوله عربستان سعودی آسیب جدی وارد کرد، انتظار میرود تنها در همین ماه صادرات نفت خام را روزانه ۴۰۰ هزار بشکه کاهش دهد. این موضوع یکی از عوامل متعددی است که میتواند به افزایش بیشتر قیمت انرژی منجر شود. در همین حال، ترامپ وعده فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به عربستان سعودی را نیز داده است.
پنتاگون در اوایل هفته به کنگره اعلام کرد که هزینه جنگ به ۴۲ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که کمی بیشتر از برآورد ۳۸ میلیارد دلاری اخیر دفتر بودجه کنگره است. برخی برآوردها هزینه جنگ را حتی بالاتر میدانند و در ماه ژوئیه رقمی تا ۱۰۰ میلیارد دلار نیز مطرح شده بود.
با این حال، مهمترین هزینه جنگ، هزینه انسانی آن است. بر اساس برآوردهای مطرحشده در متن، بین ۱,۸۰۰ تا ۳,۸۰۰ غیرنظامی در نتیجه جنگ کشته شدهاند. واشنگتنپست نیز گزارش داده است که پنتاگون شمار واقعی نظامیان آمریکایی کشتهشده در جنگ را اعلام نکرده است. پایگاه عمومی پنتاگون از مرگ ۱۸ نیروی نظامی خبر میدهد، اما مقامهایی که با حفظ نامشان درباره این آمار صحبت کردهاند، شمار واقعی را تا ۲۳ نفر اعلام کردهاند. علاوه بر این، سه پیمانکار آمریکایی مستقر در منطقه نیز از زمان ۲۸ فوریه کشته شدهاند.
همزمان، انصارالله در یمن به دلیل حملات خود در امتداد ساحل دریای سرخ و تهدید صادرات نفت عربستان سعودی توجه زیادی جلب کردهاند، اما توجه کمتری به بیش از ۱۰۰ هزار نفری شده است که در پی ازسرگیری درگیریها مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
روز پنجشنبه، نهاد عالی حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرد دلایل معقولی وجود دارد که نشان میدهد آمریکا در ایران مرتکب جنایات جنگی شده است. این نهاد به دو حمله اشاره کرد که یکی از آنها حمله به مدرسهای در شهر میناب در جنوب ایران بود و بر اساس گزارش مطرحشده در متن، ۱۵۰ نفر از جمله ۱۲۰ کودک در آن کشته شدند. سخنگوی کاخ سفید در واکنش، این نهاد حقوق بشری را به بیاهمیتی و طرح ادعاهای غیرجدی متهم کرد.
در حالی که تمرکز بر هزینههای اقتصادی و افزایش قیمت سوخت قابل درک است، ادامه جنگ پیامدهایی بسیار فراتر از قیمت انرژی و هزینههای زندگی دارد. در این شرایط، افزایش هزینههای جنگ، فشار بر بازار انرژی، تداوم تلفات انسانی و نبود چشمانداز روشن برای پایان درگیری، ابعاد مختلف بحران را پیچیدهتر کرده است.
